Quy trình trồng, chăm sóc và
thu hoạch cây dứa
Cây dứa sinh trưởng tốt trong phạm vi nhiệt độ 25-35oC. Trong
giai đoạn quả phát triển, nếu thời tiết lạnh, ẩm và cường độ ánh
sáng yếu kéo dài thì quả thường nhỏ, phẩm chất kém, ngược lại
nhiệt độ lớn hơn 40 0C thì thân, lá, quả thường bị hiện tượng
cháy nắng.

QUI TRÌNH KỸ THUẬT TRỒNG,
CHĂM SÓC VÀ THU HOẠCH CÂY DỨA

Lưu ý qui trình này áp dụng cho cây dứa trồng từ tỉnh Thừa Thiên
Huế trở vào các tỉnh phía Nam:
1. Yêu cầu sinh thái
Về nhiệt độ: Cây dứa sinh trưởng tốt trong phạm vi nhiệt độ 25-
35oC. Trong giai đoạn quả phát triển, nếu thời tiết lạnh, ẩm và
cường độ ánh sáng yếu kéo dài thì quả thường nhỏ, phẩm chất kém,
ngược lại nhiệt độ lớn hơn 40 0C thì thân, lá, quả thường bị hiện
tượng cháy nắng.
Về ánh sáng: Cây thích ánh sáng tán xạ hơn là ánh sáng trực xạ.
Vùng cao có nhiệt độ và cường độ ánh sáng giảm nên chu kỳ của
cây kéo dài. Tuy nhiên ánh sáng trực xạ vào mùa hè dể gây ra hiện
tượng cháy nắng trên quả . Cây dứa có khuynh hướng ra hoa tự
nhiên vào thời kỳ ngày ngắn.
Về lượng mưa: Cây dứa yêu cầu lượng trung bình khoảng
1500mm/năm và phân bố đều trong các tháng, mùa nắng kéo dài cần
phải có biện pháp giữ ẩm cho vườn dứa.
Trên đất thấp (Đồng bằng sông Cửu long) : điều chỉnh sao cho mực

- Chiều dài của líp, luống trồng được bố trí thuận tiện cho phương
tiện canh tác:200-250m đối với cơ giới và 50-75m đối với thủ công.
2.2. Thiết kê đê bao, hệ thống chống xói mòn:
Đối với những vùng đất thường bị ảnh hưỏng lũ cần có hệ thống đê
bao có cao độ cao
hơn đỉnh lũ trung bình nhiều năm với chức năng vừa là đê chống lũ
vừa là đường giao thông được thiết kế có hệ thống xả lũ hoặc dẫn
nước vào đồng. Các hệ thống mương được sử dụng làm trục giao
thông thủy lợi đi lại vận chuyển vật tư, sản phẩm thu hoạch.
Vùng đồi dốc từ 4-15% phải bố trí hệ thống kênh mương theo đường
đồng mức nhằm chặn nước chảy từ trên dốc xuống để tránh xói mòn.
Hệ thống mương này được bố trí cách nhau mỗi 50-200m tùy theo
độ dốc và vuông góc với hương dốc. Các rảnh này đươc nồi với
nhau bằng hệ thồng ồng hoặc máng bê- tông. Các máng bê- tông
không nên bố trí thẳng hàng từ trên dốc xuống. Phần cuối cùng nên
đổ ra suối hay bãi đất có thảm thực vật che phủ.
2.3. Trồng cây chắn gió:
Dọc theo trục đường chính và các đường nhánh trồng cây lâm
nghiệp, cây ăn quả lâu năm. Những cây che bóng, cây chắn gió cần
được trồng trước cây dứa khoảng 6 tháng đến 1 năm.
2.4. Mật độ và cách trồng

Bảng bố trí khoảng cách và mật độ trồng.
a(m) b(m) c(m) Mật độ (chồi/ha)
=10 000 / [ (a+b)
c/2]
0,4 0,9 0,25 61 538
0,4 1,0 0,25 57 142
- Nên bố trí trồng cây theo hàng kép đôi để thuận tiện cho việc đi lại
chăm sóc.

sát trùng trừ kiến, rệp sáp. Luống trồng cao 20-30cm, rộng 90-
100cm, giửa hai luống cách nhau40-50cm. Tưới đẫm và phun thuốc
diệt cỏ tiền nẩy mầm 2-3 tuần trước khi trồng.
4.3. Phủ gốc giữ ẩm:
Sau khi chuẩn bị đất, tiến hành phủ đất bằng xác bã thực vật nhằm
giữ ẩm cho đất, hạn chế cỏ dại đồng thời tránh đất bắn vào nõn cây
sau mỗi cơn mưa hoặc tưới. Màng phủ ni-lon có thể được áp dụng ở
những nơI thiếu nước tưới và có khả năng đầu tư. Tiêu chuẩn cải tạo
đất trồng dứa sau mỗi chu kỳ là 3-4 năm.
4.4. Tỉa chồi, cắt lá định chồi
a. Tỉa chồi: áp dụng đối với chồi cuống.
- Chồi cuống hình thành xung quanh đáy quả, có thể dùng tay tách
nhẹ theo chiều từ trên xuống và được thực hiện vào giai đoạn các
mắt dứa ở đáy trái bắt đầu phát triển b. Cắt lá, định vị chồi:
Sau khi thu hoạch vụ dứa tơ, kết hợp cắt bớt lá già cách gốc 20-
25cm. Chỉ để lại một chồi bên (chồi nách) gần mặt đất nhất và mọc
hướng vào bên trong hàng kép.
4.5. Tưới nước và quản lý ẩm độ cho cây
Vùng trồng dứa ở các tỉnh phía Nam thường thiếu nước xảy ra từ
tháng 11 đến tháng 5.
Vùng trồng dứa ở miền Trung do lượng mưa thấp, lượng bốc hơi
cao, nắng gắt và gió nóng Tây Nam gây thiếu nước vào các tháng 6-
7-8.

Vào các thời điểm này cần tưới nước cho cây định kỳ 3 lần/ tháng.
Lượng nước tưới mỗi lần tương đương với lượng mưa 30-40mm, áp
dụng phương pháp tưới phun hoặc tưới thấm sao cho nước thấm sâu,
không gây rữa trôi đất mặt. Quản lý ẩm độ đất bằng cách tủ gốc cho
cây dứa, có thể sử dụng màng phủ nông nghiệp hay nguồn vật liệu
tại chổ như: rơm rạ, năng kết hợp xới đất và vun gốc.

- Bón cơ bản: trong khoảng thời gian 2- 8 tháng sau khi trồng bón
hết lượng đạm, lân và 25% lượng ka li còn lại, chia đều làm bón
phân 3-4 lần bón. Tưới ướt cây trước khi bón, bón theo từng cây, tập
trung vào các lá già gần gốc.
- Ngưng bón phân 1,5-2 tháng trước khi xử lý ra hoa.
- Bón nuôi quả: Chia lượng phân ka li còn lại làm 2 lần, bón lúc 1 và
2 tháng sau khi hoa nở.
4.7. Diệt cỏ
- Dùng thuốc hoá học: sử dụng Diuron 2-3kg/ha, lượng nước phun
thuốc thường
1000-3000 lít. Dung dịch thuốc phun trải đều trên bề mặt đất.
- Có thể dùng máy cắt cỏ.
- Biện pháp canh tác: Mặt líp trồng cần cày xới chôn vùi gốc cỏ, đất
được phơi nắng ít nhất 1-2 tháng. Trước khi trồng bề mặt líp được
phủ kín bằng rơm, xác bã thực vật, hoặc mũ bạt nilon. đối với vùng
dứa miền Trung và các tỉnh phía Nam, bức xạ mặt trời tốt nên trồng
đúng mật độ để hạn chế cỏ dại mọc chen vào giữa.
4.8. Xử lý ra hoa
- Sự ra hoa của cây dứa phụ thuộc vào kích thước và mức phát triển
của cây, dứa Cayenne có tổng số lá trên 40 và chiều dài lá D khoảng
1 m, nặng 75-90g, dứa Queen có 28-32 lá với lá D khoảng 70cm và
nặng khoảng 70g.
- Tỉ lệ phần trăm (%) ra hoa sẽ thấp nếu nhiệt độ vượt quá 30o C, tốt
nhất là nên xử lý vào ban đêm hoặc sáng sớm.
- Ngưng bón phân 1,5-2 tháng trước khi xử lý, đặc biệt là phân đạm.
Trường hợp xử lý xong gặp mưa to, thì phải xử lý lại.
Giống
dứa
Hóa chất Nồng
độ sử

50-
60
ml
Tư
ới
nư
ớc
2-3
ngày
trước

khi
x
ử lý
ra
hoa

Cayenne
CaC
2

(Nước lạnh
2% Xử lý
2 lần
Tư
ới
nư
ớc
10-12
o

50-
60
ml

Bảng 3: Khuyến cáo xử lý ra hoa cho dứa

4.9. Chống cháy nắng trên quả :
Giai đoạn quả phát triển gặp ánh sáng có bức xạ quá cao vỏ quả sẽ bị
cháy vàng trước khi quả chín, nên bố trí trong lô dứa hàng cây phân
xanh thân gỗ che bóng kết hợp sử dụng cỏ khô, rơm, năng đậy trên
chồi ngọn đối với nhóm dứa Queen. Lá của dứa Cayenne khá dài
nên có thể kéo nhiều lá lên trên đỉnh quả dùng dây buộc túm lại.
4.10. Chu kỳ trồng mới :
Cần nên duy trì chu kỳ kinh tế 2- 3 vụ: một vụ tơ, một đến hai vụ
gốc.
5. Phòng trị sâu bệnh:
5.1. Sâu hại
5.1.1. Rệp sáp (Dysmycocus sp.)
Hình thái và cách gây hại: Rệp sáp rất phổ biến trên các vùng trồng
dứa, chúng xuất hiện nhiều trong mùa nắng ấm, rệp sáp tấn công trên
rễ, chồi, thân, lá, hoa và trái của cây dứa và rất nguy hiểm vì truyền
bệnh héo khô đầu lá Wilt.
Phòng trị: Xử lý chồi trước khi trồng: nhúng chồi vào dung dịch hổn
hợp thuốc trừ sâu và trừ nấm theo nồng độ khuyến cáo.
Phòng trị kiến sống cộng sinh với rệp sáp.
Vệ sinh vườn, tiêu hủy các cây bị rệp tấn công. Phun các loại thuốc
phòng trị như Butyl 10WP 25g/8 lít; Supracide 40 ND 10-15ml/ bình
8 lít.
5.1.2. Bọ cánh cứng (Antitrogus sp. )
Hình thái và cách gây hại: Bọ cánh cứng sống và đẻ trứng dưới đất ,

thống thoát nước kém hoặc quá ẩm.
Triệu chứng: Triệu chứng thối ngọn đầu tiên xuất hiện trên các lá ở
giữa, lá có màu vàng hoặc hơi nâu, phần tâm ngọn dứa bị thối làm
cho ngọn dứa bị héo. Triệu chứng thối rễ cũng tương tự như trên
ngọn, điểm khác nhau là toàn bộ lá chuyển sang màu nâu và toàn bộ
hệ thống rễ bị thối và dễ dàng đổ ngã.
Phòng trị: Mặt líp trồng dứa cần được làm cao ráo, thoát nước tốt
trong khi tưới. Hệ thống mương rảnh phải đảm bảo trong mùa mưa,
chồi giống cần xử lý thuốc trừ nấm trước khi đem trồng. Sau khi
trồng cần phun thuốc định kỳ 3-4 tháng để ngăn ngừ bệnh như:
Alpine 80WP, Mexyl MZ 72WP, Aliette, Ridomyl .
5.2.3. Bệnh thối thân, thối gốc dứa (do nấm Thielaviopsis paradoxa )
Triệu chứng: Bệnh thường tấn công ngay lõi thân cây dứa làm cho
phần thân bị thối đen. ở nhiệt độ từ 25-30 0C thì các vết thương trên
thân cây là điều kiện thuận lợi cho nấm xâm nhập và làm chết cây.
Phòng trị: Đối với cây con chưa đem trồng ngay cần đem phơi nắng
từ 3-5 ngày và giữ nơi thoáng mát, khô ráo và nên xử lý thuốc trừ
bệnh trước khi đem trồng như: Alpine 80WP, Hạt vàng 50WP,
Bavistin 50 FL , COC-85 theo khuyến cáo. Đối với cây ngoài vườn
cần phun ngừa các loại thuốc trừ bệnh sau mỗi cơn mưa.
5.2.4. Bệnh thối trái dứa (do nấm Thielaviopsis paradoxa)
Triệu chứng: Nấm bệnh có thể tấn công ngay vết cắt của cuống trái
làm thối cuống trái và đáy trái, nấm cũng tấn công trái bị tổn thương
trong lúc vận chuyển. Nhiệt độ và ẩm độ cao là 2 yếu tố gia tăng tỷ
lệ bệnh và trái dứa sẽ thối rất nhanh.
Phòng trị: Thu hoạch cẩn thận tránh làm trái bị xây xát, loại bỏ trái
bị tổn thương. Dụng cụ bao bì phải sạch khi vận chuyển và tồn trữ
trái.

6. Thu hoạch và bảo quản