ôn thi dại học năm 2007-2008 THPT Nam đông quan - đông hng tháI bình
Bảng công thức tóm tắt chơng 1+2+3+4
Dao động điều hòa
1. Lc phc hi: F=-kx. vi k l mt h
s t l
2. Phng trinh dao ng iu hũa:
x = Asin(t+) cm
3. Vn tc: v = x=Acos(t+) cm/s
= Asin(t++/2)
4. Gia tc: a=v=x= -
2
Asin(t+)
cm/s
2
5. Tần số góc:
t
N
f
T
2
2
2
===
Với N là số dao động vật thực hiện đợc trong t (s).
Chỳ ý: - vn tc sm pha hn li độ x góc
=
22
2
1
2
1
kxmv +
=
222
2
1
2
1
AmkA
=
Chú ý: Nếu vật dđđh với
và T thì động năng
và thế năng biến thiên với chu kỳ T/2 và vận tốc
góc 2
.
3. Tính biên độ A.
- Nếu biết chiều dài quỹ đạo của vật là L, thì
A=L/2.
- Nếu vật đợc kéo khỏi VTCB 1 đoạn x
0
và đợc
thả không vận tốc đầu thì A=x
6. Biểu thức chiều dài của lò xo.
- Lò xo nằm ngang: l=l
0
+x=l
0
+Asin(t+)
l
max
=l
0
+A; l
min
=l
0
-A.
-Treo thẳng đứng: l=l
0
+l
0
+x=l
0
+mg/k+Asin(t+)
(nếu chọn chiều dơng hớng xuống).
- Lò xo dựng đứng: l= l
0
- l
0
-x= l
0
- mg/k- Asin(t+)
, l
0
:
k
0
l
0
= k
1
l
1
= k
2
l
2
Created by Le Kien THPT Nam Đông Quan Tel: 0982.303.319
trang 1
ôn thi dại học năm 2007-2008 THPT Nam đông quan - đông hng tháI bình
-
k
E
A
2
=
với E là cơ năng.
- Biết gia tốc a
max
thì A=
2
1
TT +
- Hai lò xo ghép song song: k
hệ
=k
1
+k
2
2
2
2
1
2
111
TTT
+=
Con lắc đơn
1. Chu kỳ
g
l
T
2=
; vận tốc góc:;
l
g
=
; tần số
=
2
0
2
2
1
sm
4. Vận tốc của vật tại điểm bất kỳ (góc lệch
)
( )
0
coscos2
= glv
= s
0
cos(t+)
5. Lực căng của dây treo T=mg(3cos-
2cos
0
)
6. Con lắc vớng đinh: T=T
1
/2+T
2
/2
7. Con lắc trùng phùng:
t=N
A
C; chu kỳ là T
1
9. Dao động trong điện trờng.
- Quả nặng của con lắc đơn có khối lợng m và đợc
tích điện q (C) đặt trong điện trờng có cờng độ
E
(V/m). Các lực tác dụng lên vật:
P
,
T
và lực điện tr-
ờng
F
=q
E
nên gây ra gia tốc
m
Eq
m
F
a
==
. Khi
E
- Trờng hợp tụ điện phẳng: U=E.d
Với - U là hiệu điện thế giữa hai bản tụ điện (V)
- d là khoảng cách giữa hai bản (m)
9.1. Vector
E
và lực
F
nằm ngang, con lắc ở VTCB
- có góc lệch so với phơng thẳng đứng: tg=F
đt
/P.
- Gia tốc hiệu dụng:
22
' agg +=
Chu kỳ T=
2
2
m
qE
g
l
2
g'
=
Created by Le Kien THPT Nam Đông Quan Tel: 0982.303.319
trang 2
ôn thi dại học năm 2007-2008 THPT Nam đông quan - đông hng tháI bình
a, Giảm nhiệt độ: t
2
0
C< t
1
0
C sau thời gian
t(s) đồng hồ chạy nhanh
( )
0
2
0
1
2
1
ttt =
.t (s)
b, Tăng nhiệt độ: t
2
0
C< t
1
0
C sau thời gian t(s)
đồng hồ chạy chậm
.t (s)
b, Nếu
F
hớng lên thì g=g-a
'
2
g
l
T
=
(thông thờng thì g>a).
10. Trong hệ quy chiếu không quán tính
Lực quán tính:
amF
.=
lực này luôn ngợc hớng với
gia tốc của hệ quy chiếu không quán tính gia tốc
hiệu dụng
agg
='
.
Chu kỳ
'
2'
g
l
T ==
Tổng hợp dao động cộng hởng
1 Tổng hợp dao động
Giả sử cần tổng hợp hai dao động cùng phơng,
cùng tần số:
- x
1
= A
1
sin(t +
1
); x
2
= A
2
sin(t +
2
).
- Phơng trình tổng hợp: x = x
1
+ x
2
= Asin(t
+ ) Có 3 cách để tìm phơng trình tổng hợp:
+) Tính bằng lợng giác (nếu A
1
=A
2
).
2
2
2
1
AAA +=
1
A
=
2
A
:
2
cos2AA
12
=
2. Cộng hởng
Con lắc dao động với chu kỳ riêng T
0
, tần số riêng f
0
,
chịu tác dụng lực bỡng bức tuần hoàn có chu kỳ T,
tần số f.
Nếu f=f
0
2
A
: A=A
1
-A
2
đi có quãng đờng s.
Ví dụ 2. Con lắc lò xo treo trong 1 toa tàu đang
chuyển động với vận tốc v, mỗi đoạn đờng ray có
chiều dài là s.
Sóng cơ học
1. Chu kỳ (v), vận tốc (v), tần số (f), bớc sóng
().
T
1
f =
;;
f
v
vT ==
;
t
s
v
=
v
d
tasin
=
+
2
2fasin
3. Độ lệch pha của 2 điểm dao động sóng.
( )
dd2
21
21
:
d
2
1
1
=
M trễ pha hơn so với S
2
:
d
2
2
2
=
c, Độ lệch pha 2 sóng là:
dd
2
21
2112
==
+) Biên độ dao động cực đại A
max
1
+d
2
= S
1
S
2
=s và d
1
- d
2
=k ( 0<d
1
,d
2
<s)
s
k
s
<<
.(kZ)
- Số điểm đứng yên:
2
1
2
1
<<
s
Nếu sóng truyền theo mọi phơng trong
không gian thì
2
0
M
4.
E
E =
Nếu sóng truyền theo đờng phẳng thì E=E
0
5. Cờng độ âm.
Cờng độ âm
S.t
E
I =
với E là năng lợng
sóng âm truyền qua diện tích S trong
khoảng thời gian t; (đơn vị W/m
2
).
Mức cờng độ âm tại một điểm
0
I
I
lgL =
định) thì chiều dài của dây:
2
.
2
m.l =
.
Hiệu điện thế biến đổi điều hòa. Mạch điện mắc nối tiếp
1.Chu kỳ T và tần số f:
2
f
1
T ==
; =2f
f = np=
60
n'
p.
với p: số cặp cực; n tốc độ quay
của rô to (vòng /giây); n tốc độ quay của rô to
(vòng /phút)
Với f là số vòng quay trong 1 giây của khung.
2. Biểu thức của từ thông qua khung:
=NBScost=
0
cost
3. Biểu thức suất điện động và hiệu điện
thế tức thời:
tsinENBSsint'
t
e
+) mắc song song:
R
1
R
1
R
1
21//
++=
- Tụ điện: +) mắc nối tiếp:
C
1
C
1
C
1
21nt
++=
+) mắc song song: C
//
=C
1
+C
2
+
- Cuộn cảm: +) mắc nối tiếp: L
nt
=L
0
sin(t++).
u=U
0
sin(t+) i= I
0
sin(t+-) .
Với
Z
U
I ;
Z
U
I
0
0
==
;
Z là tổng trở
( )
2
CL
2
ZZRZ +=
là độ lệch pha:
R
ZZ
tg
CL
0
0max
==
7. Tính hiệu điện thế và cờng độ dòng điện
CLR
IIII
===
;
CLR
UUUU
++=
C
C
L
LR
Z
U
Z
U
R
U
Z
U
I ====
( )
2
02010
+) mắc song song:
L
1
L
1
L
1
21//
++=
9. Mạch R, L, C có một đại lợng thay đổi.Tìm U
max
;
P
max
9.1. Tụ điện C thay đổi
- U
R
, U
L
, U
RL
, P
mạch
max: xảy ra hiện tợng cộng hởng:
Z
C
, U
RC
, P
mạch
max: xảy ra hiện tợng cộng hởng:
Z
L
=Z
C
-
R
ZRU
U
2
C
2
AB
Lmax
+
=
(mạch không cộng hởng)
Và
C
2
C
2
L
Z
ZR
C
|-r
0
10. Hai đại lợng liên hệ về pha
Hiệu điện thế cùng pha với cờng độ dòng điện
R
ZZ
tg
CL
=
LC
2
=1
Hai hiệu điện thế cùng pha:
1
=
2
tg
1
=tg
2
22
2
22
11
2
11
=
tg
tg
Sản xuất, truyền tải và và sử dụng năng lợng điện xoay chiều
1.Máy phát điện xoay chiều 3 pha
Suất điện động cảm ứng ở 3 cuộn dây của
máy phát.
e
1
=E
0
sint; e
2
= E
0
sin(t-2/3); e
3
=
E
0
sin(t+2/3)
Tải đối xứng mắc hình sao: U
d
=
3
U
p
N
N
e
e
=
Nếu bỏ qua sự hao phí năng lợng trong máy
biến thế thì:
k===
2
1
2
1
2
1
I
I
N
N
U
U
Với k là hệ số biến đổi của máy biến thế
Liên hệ với công suất UI=H.UI
Với H là hiệu suất biến thế.
Mạch từ phân nhánh: số đờng sức từ qua cuộn sơ
cấp lớn gấp n lần số đờng sức từ qua cuộn thứ cấp.
Từ thông qua mỗi vòng của cuộn sơ cấp lớn gấp n
lần từ thông qua mỗi vòng của cuộn thứ cấp:
1
=n
2
;
P: công suất truyền đi;
P là công suất nhận đợc nới tiêu thụ
P: công suất hao phí.
Mạch dao động
1. Mạch dao động
LC
1
=
;
LC2
2
T ==
;
LC2
1
T
1
f ==
- Bớc sóng mà mạch dao động có thể phát ra
hoặc thu vào là =vT=3.10
8
.2
LC
=v/f
- Điện tích của tụ điện: q=Q
0
sin(t+)
- Hiệu điện thế giữa hai cực của tụ điện:
3. Trong mạch dao động LC, nếu có 2 tụ C
1
và C
2
.
Nếu mạch là LC
1
thì tần số f
1
; Nếu mạch là LC
2
thì tần
số f
2
;
Nếu mắc nối tiếp C
1
ntC
2
thì f
2
=
2
2
2
1
ff +
Created by Le Kien THPT Nam Đông Quan Tel: 0982.303.319
trang 7
ôn thi dại học năm 2007-2008 THPT Nam đông quan - đông hng tháI bình
2C
q
2
2
==
Nếu mắc song song C
1
//C
2
thì
2
2
2
1
2
f
1
f
1
f
1
+=
Bớc sóng
2
1
2
1
C
C