Hướng dẫn tiếp cận đầu tư
Quách Mạnh Hào
BSc (Econ, NEU), MBA (Fin, B’ham), PhD (Fin, B’ham)
TÀI CHÍNH HÀNH VI
South-Western / Thomson Learning © 2004
11 - 2
 Giới thiệu
 Các hành vi quan sát chủ yếu
à Tâm lý suy diễn tượng trưng
à Sợ mất mát
à Sợ hối tiếc
à Sợ mất mát thiển cận
à Tâm lý bầy đàn
à Tâm lý định hướng
à Ảo tưởng quyền lực
à Thuyết giàu sang
Nội dung
South-Western / Thomson Learning © 2004
11 - 3
 Các hành vì quan sát chủ yếu …tiếp theo
à Kế toán bằng trí nhớ
à Sự chia tách tài sản
à Sự thiên lệch do chậmnhậnthức
à Quá tự tin
à Tâm lý suy diễnsự tồntại
à Ảotưởng sự thật
à Phụ thuộc vào tham chiếu
Nội dung
South-Western / Thomson Learning © 2004
11 - 4
 Những thống kê nhầmlẫn

phiếunhư thế nào, và
d Họ chọngiữa các giải pháp như thế nào.
Giớithiệu
South-Western / Thomson Learning © 2004
11 - 8
6 nguyên tắccầnnhớ
 Hành vi củangườikhácthựcsự quan trọng:
à Khi lái xe vào khu đường mới, bạn nhìn ngườikhácnhiềuhơn
là tự mình cân nhắc.
à Những ngườimớithamgiathị trường thường dựadẫm vào
người khác.
à Các nhà đầutư thường có xu hướng thăm dò vào đầu ngày
giao dịch.
 Thói quen là quan trọng:
à Mỗi sáng thứcdậytại sao bạnthường đánh răng rửamặt ngay?
à Các nhà đầutư thường để ý BCs hơn.
 Kỳ vọng cá nhân tác động tớihànhvi:
à Nhiềungười khuyên bạnnhưng bạn không nghe
à Các nhà đầutư phảilànhững ngườibảothủ
South-Western / Thomson Learning © 2004
11 - 9
6 nguyên tắccầnnhớ
 Con ngườithường thích làm điều“phải”:
à Bạn sãn sàng làm tình nguyệnviênkhônglấytiềnnhưng nếu
đượctrả tiềnbạnsẽ không muốnlàmnữa.
 Con ngườithường sợ mấtmát:
à Bạnsẽ không bán một cái gì đó đang lỗ những sẽ sãn sàng bán
ngay một cái gì đó đang lãi.
 Con ngườithường tồi trong tính toán:
à Khi bạnphảilựachọn, bạnsẽ thường thích hơnnếuaiđógợiý

South-Western / Thomson Learning © 2004
11 - 12
Sợ hốitiếc
 Các nhà đầutư không thích mắcsailầm.
 Thựcrahọ không phải không biết quyết định các
giải pháp, mà họ thường nghĩ tiêu cực: điềugìsẽ
xảyranếuchọn sai cổ phiếu?
 Kếtquả là những cổ phiếu“khóđoán” sẽ ít được
quan tâm.
 Những cổ phiếu được quan tâm nhiềusẽ dễ bị chi
phốibởitâmlýbầy đàn.
Hành vi quan sát
South-Western / Thomson Learning © 2004
11 - 13
Sợ mấtmátthiểncận
 Các nhà đầutư thường có xu hướng đánh giá cao
tầm quan trọng củanhững biến động thị trường
hàng ngày.
 Thường bỏ qua các cơ hội đầutư dài hạn do các
hành động thông thường chỉ nhìn nhậnlợiích
trướcmắt.
 Chỉ số thị trường do vậy quan trọng hơncả kết
quả kinh doanh củacôngty.
Hành vi quan sát
South-Western / Thomson Learning © 2004
11 - 14
Tâm lý bầy đàn
 Bày đàn ám chỉ hành vi của các nhà đầutư và phân tích,
nhìn xem người khác làm gì, và đitheohướng đó.
 Thựcrachẳng có sự an toàn nếu xét về mặtcon số, nhưng

ích cho việcdự báo tương lai củacổ phiếu.
 Hãy đừng tin vào mộtkhả năng cụ thể nào đócủa
bạnhoặccủangười khác. Nghi ngờ là chìa khóa
củasự thành công.
South-Western / Thomson Learning © 2004
11 - 17
Lý thuyết giàu sang
 Nhà đầutư sợ rủirocóhàmlợiíchtăng nếugiátrị tài sản
tăng, nhưng vớimức độ giảmdần.
 Các nghiên cứuchỉ ra rằng sợ rủirocóthể coi là mô tả
chính xác hành vi nhà đầutư có lợi, nhưng những nhà đầu
tư bị lỗ thường sẵn sàng rủi ro nhiềuhơn.
 Những ngườigiàulêntừ thị trường sẽ có xu hướng đadạng
hóa trong khi nh
ững người thua lỗ thường bỏ hếttrứng vào
mộtrổ.
 Nếubạn đãtừng thua lỗ, phảibiếtkiềmchế sự cay cú.
Hành vi quan sát
South-Western / Thomson Learning © 2004
11 - 18
Kế toán bằng trí nhớ
 Kế toàn bằng trí nhớ hàm ý chúng ta thường “cấtmọithứ
vào hộp” và tự mình để ý chúng.
 Ví dụ, các nhà đầutư thường có xu hướng phân biệtgiữacổ
tứcvàvốn, và giữ lợinhuậnhiệnthực hay không hiệnthực.
 Cổ tứcvàvốn xét cho cùng đềulàgiátrị cổđông. Chia tách
cổ phiếu hay chia cổ phiếubằng cổ tứcthựcrabạnchẳng
có lợigì.
 Phân biệthiệ
nthực hay không hiệuthựclợinhuận không có

Hành vi quan sát
South-Western / Thomson Learning © 2004
11 - 21
Quá tự tin
 Quá tự tin hàm ý xu hướng tin rằng điềugìđó
nhiềukhả năng xảyrahơnlànóthựcsự như vậy.
 Ví dụ, hầuhết các nhà đầutưđều tin rằng họ là
những ngườigiỏihơnngườikhác.
 Nam giớithường quá tự tin so vớinữ giới.
 Những ngườilắng nghe ngườikháclànhững
người thành công.
 Nhà tư vấnlắng nghe bạnlàngườigiúpbạn nhiều
nhất.
Hành vi quan sát
South-Western / Thomson Learning © 2004
11 - 22
Tâm lý tạodựng
 Tâm lý tạodựng hàm ý những cố gắng nhằmtạoramộttình
huống liên hệ tới lãi và lỗ.
 Rấtdễ dàng để trả một cái gì đó $3,400 nếubạn nghĩ chi phí
của nó vào khoảng $3,300 hơnlàtrả $100 cho một cái gì đó
bạn nghĩ nó miễnphí.
 Bạnsẵn sàng bỏ tiềnmuamộtbàibáonhưng không sẵn
sàng mua mộtlời khuyên.
 Bài báo là thông tin công chúng và nó không có giá trị với
bạn.
 Hãy nhớ r
ằng “no free lunch”.
Hành vi quan sát
South-Western / Thomson Learning © 2004

cách nào đó không nằm trong phạm vi quan tâm.
 Dãy số Fibonaci đưaranhững dự báo dựatheo
các chỉ số cốđịnh – dựa vào kinh nghiệm.
 Những đó không phảilàcơ sở duy nhất để đưara
dự báo.
 Mở rộng cho các chỉ số kỹ thuậtkhác.
Hành vi quan sát