DẠNG TOÁN SO SÁNH TÍNH ACID VÀ TÍNH BAZO :
I/ Tính Acid
Đây là một dạng bài tập lí thuyết thường gặp chúng ta sẽ xét các yếu tố ảnh hưởng đến tính Acid
Trước hết , so sánh tính Acid là so sánh cái gì ? so sánh tính Acid là so sánh khả năng phân li cho Proton
H+ . Khả năng phân li để cho Proton H+tùy thuộc vào sự phân cực của liên kết -O-H
- Các nhóm đẩy e sẽ làm giảm sự phân cực liên kết O-H nên H kém linh động , khả
năng phân li giảm nên Tính Acid giảm
- Các nhóm hút e làm tăng sự phân cực liên kết O-H nên H linh động hơn , khả
năng phân li tăng nên tính Acid tăng
VD :
So sánh tính Acid của HCOOH và CH3COOH
- Gốc CH3 trong Acid Acetic có tác dụng đẩy e làm giảm sự phân vực của liên kết
O-H , nguyên tử H trong nhóm -OH kém linh động , nên Acid Acetic có tính Acid
yếu hơn của HCOOH
So sánh tính Acid của Acid Clo Acetic và Acid DicloAcetic
- Các nguyên tử Clo có tác dụng hút e làm tăng sự phân cực của liên kết O-H , nên
nguyên tử H trong nhóm -OH linh động hơn (các dẫn xuất halogen của Acíd Acetic
có tính Acid mạnh hơn so với Acid Acetic) , nhưng Acid Diclo Acetic do tác dụng của
2 nhóm hút nên tính Acid sẽ mạnh hơn
Chú ý : Với các dẫn xuất halogen thì khả năng hút e như sau :F > Cl > Br > I
So sánh tính Acid của CH3COOH và C6H5COOH
- Acid benzoic có gốc phenyl hút e rất mạnh nhờ liên hợp Proton - pi đáng lẽ ra sẽ
làm cho tính Acid tăng mạnh nhưng do tính kị nước rất lớn nên cản trở sự phân li
của H+ nước nên ko có tác dụng gi đến tính Acid , vì vậy Acid bezoic có tính Acid
bé hơn của Acid Acetic
Chú ý : Rượu , Acid , Phenol có trật tự tính Acid sau : Acid > Phenol > Rượu
II/ TÍnh bazơ
chịu sự ảnh hưởng của các yếu tố tương tự như các yếu tố Acid
Tính bazo có dc của các Amin là do đôi e tự do trên N (của chức NH2) gây ra . Đôi e
càng linh động tính bazo càng tăng , cụ thể như sau
- nhóm đẩy e ( gốc Ankyl như CH3 )sẽ làm tăng sự linh động của đôi e tự do trên nitơ nên

Axit Vô Cơ > Axit hữu cơ > H2CO3 > Phenol > H2O > Rượu.
4. So sánh tính axit (hay độ linh động của nguyên tử H) của các hợp chất
hữu cơ cùng nhóm chức.
- Tính axit của HCHC giảm dần khi liên kết với các gốc hyđrocacbon (HC) sau:
Gốc HC có liên kết 3 > gốc HC thơm > gốc HC chứa liên kết đôi > gốc HC no.
- Nếu HCHC cùng liên kết với các gốc đẩy điện tử (gốc hyđrocacbon no) thì gốc axit
giảm dần theo thứ tự: gốc càng dài càng phức tạp (càng nhiều nhánh) thì tính axit
càng giảm.
VD: CH3COOH > CH3CH2COOH > CH3CH(CH3)COOH.
- Nếu các hợp chất hữu cơ cùng liên kết với các gốc đẩy điện tử nhưng trong gốc
này lại chứa các nhóm hút điện tử (halogen) thì tính axit tăng giảm theo thứ tự
sau:
+ Cùng 1 nguyên tử halogen, càng xa nhóm chức thì thì tính axit càng giảm.
VD: CH3CH(Cl)COOH > ClCH2CH2COOH
+ Nếu cùng 1 vị trí của nguyên tử thì khi liên kết với các halogen sẽ giảm dần theo
thứ tự:
F > Cl > Br > I
VD: FCH2COOH > ClCH2COOH >