Những điều thú vị về từ trường trái đất
Là tấm chắn bảo vệ trái đất, nhưng là tấm lá chắn vô hình,
nên không ai có thể nhìn thấy từ trường trái đất. Song,
chính cực quang lại tiết lộ cho chúng ta - những "người trần
mắt thịt" - biết nó ở đâu.
Mặt trời không chỉ đem đến ánh sáng và hơi ấm mà còn là
mối hiểm nguy của con người. Lý do: mặt trời liên tục
phóng ra các hạt giàu năng lượng - gió mặt trời - vào vũ trụ
và về hướng trái đất. Trước khi các hạt đó có thể chạm vào
hành tinh của chúng ta thì chúng đã bị một tấm chắn ngăn
lại, đó là từ trường của trái đất. Các nhà vật lý khẳng định
rằng từ trường ngày càng yếu đi và sẽ dẫn đến sự thay đổi
cực.
Từ trường giảm đi sẽ là thảm họa?
Từ trường là tấm chắn bảo vệ cho trái đất. Từ trường giảm
đi thì ngày càng có nhiều tia cực tím đến bề mặt. Điều đó
nghĩa là gì thì các cơn bão mặt trời trong quá khứ đã chỉ ra:
Tháng giêng năm 1997 nó làm tê liệt một vệ tinh viễn
thông trị giá 200 triệu dollar. 8 năm trước đó, nó đã làm
hỏng mạng lưới điện ở Canada.
Các nhà khoa học cho rằng còn phải tính đến sự thay đổi
thời tiết và khí hậu. Những cơn giông tố có lẽ sẽ xảy ra
thường xuyên hơn và mạnh hơn. Lốc xoáy, lũ lụt cùng các
kỳ hạn hán sẽ trở thành thông lệ.
Đối với một số loài động vật thì từ trường rất quan trọng vì

trời và dẫn nó đi vòng qua trái đất. Từ trường bị biến dạng
bởi gió mặt trời, hướng phía mặt trời bị nén lại, còn hướng
kia thì xuất hiện một cái đuôi dài, có thể vươn vào vũ trụ
đến 250.000 km.
Tại sao từ trường trái đất lại giảm?
Nguyên nhân từ trường giảm nằm ở trong lòng trái đất. Ở
đó kim loại chảy lỏng xoay vòng quanh nhân ngoài. Bằng
chuyển động cắt ngang từ trường nó tạo ra một dòng điện,
dòng điện đó cũng tạo ra một từ trường nữa. Giả sử như
hướng chuyển động đó giữ nguyên thì từ trường trước đó
vẫn nguyên vẹn. Nhưng do đường chuyển động của nó
thường xuyên thay đổi, từ trường được tạo ra cũng thay đổi
và làm giảm bớt đi từ trường có trước.
Kết quả là trái đất đổi cực?
Cứ khoảng 1 triệu năm thì cực từ của trái đất thay đổi.
Theo sự phỏng đoán của các nhà vật lý trái đất thì khi thay
đổi cực, từ trường của trái đất không ổn định và phân ra
làm nhiều từ trường nhỏ, bao bọc lấy trái đất khắp mọi
hướng. Sau đó thì từ trường sẽ ổn định trở lại nhưng theo
hướng ngược lại. Điều đó có nghĩa là đường đi của từ
trường sẽ không phải là từ Nam đến Bắc mà từ Bắc đến
Nam.
Từ trường trái đất - nguyên nhân của các hiện
tượng tự nhiên
Không chỉ có các nhà vật lý mới bận tâm đến từ trường của
trái đất. Thực tế thì từ trường cũng đóng một vai trò quan
trọng trong thế giới động vật. Không có nó thì các loài
chim di cư sẽ mất phương hướng. Nhà động vật học, giáo
sư Wolfgang Wiltschko, người nghiên cứu hơn 35 năm qua
về giác quan cảm nhận từ trường của chim di cư, đã chứng