HC VIN CÔNG NGH N THÔNG
 TI THÀNH PH H CHÍ MINH
Khoa QTKD2
CNG HOÀ XÃ HI CH T NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Bài ging: K t Trình
i biên son: Nguy
Ging viên khoa QTKD2, Hc vin CNBCVT.

1

Gii thiu

tic l i tâm mà chúng ta mun gi kín. Chính vì l   rt là nguy
him và quan trng: nó có th  l cm xúc tht s mà chúng ta mun che du, và nó có th
biu hin trc vi li nói. Nhìn chung, chúng ta mun thuyt trình hoàn ho thì không th
không bit cách biu l giao tip phi ngôn ng.
2

y trang b nhng k t trình là rt quan tri vi các bn sinh viên
chun b cho hành trang lp nghip ca mình. Môn hc thit k giúp cho sinh viên tip
cn vi nhng k n khi nói chuyc khán gi. Các sinh viên tham gia khóa hc
vi thuyt trình va là khán gi i giám sát nhm
ng bài thuyt trình ca bn mình. Vì vy các bn s có nhng cm nhn khác
bit và tri nghi hai vai.
Chúng tôi thit k    c này nhm giúp sinh viên nm b c
nhng k k n khi thuyt trình c th c chun b bài thuyt trình;
i nghe; ni dung bài din thuyt; làm cách nào s du hiu
qu và chn ngôn t thích hp; làm th nào s dng ngôn ng ; v thit k slide trong
PowerPoin; làm th nào x lý v phát sinh trong khi thc hin bài din thuyt và mm
ct trình.
c s bao gm 
 1: Nhng v chung v thuyt trình
 2: Chun b bui thuyt trình
 3: Thc hin bài thuyt trình
 4: Nâng cao hiu qu thuyt trình
  khi thuyt trình.
Chúng ta s có 15 tit lý thuyt và 15 tit bài tp  hoàn thành khóa hc này.
Ni dung bài ging ch mu c có th thc hin bài thuyt trình hiu qu, còn
u ki na là các bn phi rèn luyn và phát trin nhng k ng
 tr thành nhng nhà din thuyt chuyên nghip.
Chúng tôi hy vng sau khi hoàn thành khóa hc, các bn s có thêm nhng kin thc hu
ích giúp cho vic phát trin ngh nghia mình.

 Gii thiu mt sn phm hay dch v mi
 Bu mo
4

 Trình bày mt k hoch kinh doanh mi
  xut mt chic Marketing
 Gii thiu mt phát minh k thut mi hay máy móc thit b mi
1.2 Thuyt trình trong nghiên cu khoa hc
 Báo cáo kt qu nghiên cu
  tài hay lut nghip
  tài nghiên cu khoa hc k thut
2> Li ích ca vic hc k t trình
Rõ ràng thuyt trình là mt công c giao tip hiu qu. Thuyn
trong s thành công ca mi cá nhân. Thuyt ngh có th to thu nhp cao nu bn
có th tr thành nhà din thuyt chuyên nghip. Khi bn có nhiu kinh nghim thuyt trình s
giúp bn ít s hãi, t m thy thích thú và vui v c din thuyt.
Bn s h Hc nhng k giao tii
thoi. Bn có th áp dng chúng khi xin vic và tr li phng vn. i thc hành và tích
c bit giúp bn rt nhiu trong vi tài nghiên cu khoa hc và
bo v lut nghip. Có thêm t tin trong giao tip hàng ngày mt cách chuyên nghip
c bit là khi bm nhi
 thuyt trình thành công bn còn phi hc và rèn luyn nhiu k  tr 
ging nói, phong cách, ngôn ng h và tính t chc khoa hc.

3> Các v ng gp khi thuyt trình
Phn lu tri qua mt ln hoc nhiu ln thiu bt trình.
Trong khi din thuyt thì chúng ta có tâm trng hong s, toát m ng rng, và
nói ging run ry. Các cng gp khi thuyng khô, chân run, d
p mnh và nhanh.
Nhng ni lo âu và s hãi nói  ng thy  nhii trong s chúng

Bn phi tr li các câu hi ch yu sau: Lý do ca bui thuyt trình là gì? Ti sao bn
thc hin bui thuyt trình? Thnh bao lâu? m
t chc  .
Mc tiêu c th bài thuyt trình mu cp. Ví d  kêu gi
t qu nghiên cu hay gii trí.
Mc tiêu bài din thuyt là trình bày d án tin kh thi hay k ho nhn
c ý ki i nghe.
6

Bài thuyt trình mang li cho khán gi nhng thông tin b ích gì?
5.3 Có cu trúc logic và nht quán
Bài thuyt trình cn trình bày 3 phn ct lõi bao gm phn m u, thân bài và kt lun.
i> Phn gii thiu
T gii thiu v bn.Vài câu h kim chng li thông tin mà b
hiu v khán gi  Gii thiu các phn chính ca bài thuyt trình và thông báo thi
gian bui thuyt trình, thi gian ngh gii lao nu bui thuy. Ngoài ra,
pc tin hành n nhn.

ii> Phn ni dung chính
Là phn quan trng nht. Cn tp trung vào gii quyt các v  t mc tiêu ca
bui thuyt trình. Nu bài thuyt trình có cung ci hình thc s kin thì các s
kin phc lit kê theo thi gian. Nu bài thuy n vic thuyt phc
i nghe ng h mm hay quynh thì cn phc c các t
m ca quy t ca nó.
Nu bài thuy tài nghiên cu khoa hc thì phi ch c cái mi
trong nghiên cu. Cn chun b tâm lý sn sàng ng phó vi nhng câu hi bt ng trong lúc
din thuyt.

iii> Phn kt lun
Cn nêu bc nhm chính ca bài din thuyt. Nhng kin ngh hay hn ch

Cảm xúc
Cử
chỉ/Hành
động
Kết quả/tác
động
Suy tư
8

Nhng yu t hình dáng bên ngoài: d ng di chuyn, c ng
cu b, biu l cm xúc qua nét mt, giao tip bng mt. Quan sát hiu qu s
i thuyt trình hic tâm trng ci nghe.
37


38

-

9

10> Ging nói
u chng và t nói hp lý s to s phn khi nghe. Cn nói
mnh lc và rõ rang. B ngt gii nghe ch i

12> Phân b thi gian hp lý
Phân b thi gian hp lý gia các phn ca bài thuyt trình. Bn phi d trù thi gian b
n do nhng câu hi t phía khán gi trong lúc trình bày. Bn phi làm sao hoàn thành
phn kt luc thi gian d trù. Tránh hing khán gi ra v c khi chúng ta xong
phn kt lun.
i> Thi gian thuyt trình
Bn phi bit thi gian cho phép là bao nhiêu. nh tng thi gian cc
bit c thi gian  tr li các câu hi. Ví d nu bc phép trình bày 30 phút thì cách
b trí th
 5 phút cho phn m u
 20-21 phút cho phn thân bài
 2-3 phút cho phn kt lun.
 5 phút dành cho phn câu hi và tr li.
 trình bày mt slide s cn t 1-2 phút. 11

 II: CHUN B BÀI THUYT TRÌNH

 chun b mt bài din thuyt hiu qu, chúng ta cn làm các công vic c th sau: xác
nh rõ v, chun b ni dung thuyt trình, chun b u kin cho bui thuyt trình, luyn tp
thuyt trình.
1> nh rõ v
1.1 Ch  ca bài thuyt trình
Mc tiêu ca bui thuyt trình cnh rõ. T hi vì sao có bui thuyt trình?
Ni dung ch y tích cc, nhit tình và lôi cun. Ví d t thông tin;
thuyt phi nghe; bài ging trên l.
Vic truyn tp ca bn phi d nh và d hiu. Mng có
kh p trung thi gian ngn. Vì vy, nhim v ca bi nghe t lâu

 Duy trì tt giao tip qua ánh mt
 C gng nh c tên khán gi
 Gim thiu nhng rào cn v tâm sinh lý
 S dng ngôn ng  chun mc
  khán gi tin cy bn
iii> S tín nhim
S tín nhim ph thuc vào c c, kh c tin cy v
ngun thông tin bn cung cp. Nhìn chung, s tín nhim ph thuc vào nhng gì bn trình bày
làm khán gi ng.
iv> Tâm trng quá lo âu
 gim tâm trng quá lo âu, bn cn
:
 c dc khi thuyt 
 M 
 Si nhng s.
t s h:
 
  u
  và ging nói: tp hít th u hòa.
 -chính .
13

v> Tính chuyên nghip
Th hin tác phong chuyên nghip bng cách: thc t ng xuyên, hc hi kinh
nghim t các nhà din thuyt ni ting, lng nghe nhng nhn xét t khán gi, bi
thân, khc phc dn các khuym và phát huy nhm.
vi> ng
Hãy th hin s ng ca bn thông qua c ch và ngôn t nhm lôi cun khán gi
ng h bn. Khán gi s i mt cách tích cc nu bài din thuyt thân thin và mang tính
nhân bn cao.

.
ii> Projector
Nh chng ca slides còn ph thuc:
 c c
 i màn chiu
 u
 .
iii> H thng âm thanh
Bn b tinh thn thuyt trình không có micro nng hp chng âm
thanh quá kém. Trong nhng phòng hi ngh hay sân kht tiêu chung
thit k trên bc giy, s hn ch vii ca bn. Ngoài ra, microphone không dây
càng tr nên ph bi giúp vic thuyt trình thun li  Cn kim tra cn thn mc
 
iv> m thuyt trình
Bi chun b t trình thích ng vu thc t. Ví d thuyt
trình trong hng khác vi ngoài tri. ng khán gi  a
m t chc.
v> H thng ánh sáng
Bn phi cn thn chn v ng tránh ánh sáng chiu thng vào mt . Ngoài ra n
ánh sáng chiu th    làm cho khán gi khó nhìn. C gng chn v trí
thuyt trình xa ca ra vào.
Sp xp ch ngi
Ch ngi cc sp xp và khoa hc. Ch ngn tr  h
n bui thuyt trình. Khong cách gia các ch ng r vii
thun tin. m bo mi khán gi u có th nhìn thi thuyt trình.
15

3. Chun b ni dung thuyt trình
Có 3 ni dung chính mà bn cn chun b:
i> Ni dung phn gii thiu

 III: Thc Hin Bài Thuyt Trình

Thc hin bài thuyt trình bao gôm các phn: gii thiu, trin khai các v, kt thúc và
t qu.
1> Phn gii thiu
1.1 Li chào
 là biu hin u tiên to cm giác ci m và thân thin. Vi
có th dic lúc thuyt trình bng cách bt tay, vi nhng câu h
dp t  khán gi. c bit, Không bao gi m u bng mt li xin li
Bn nên gây s chú ý bng mt thông báo hay thi nghe ngc nhiên,
hãy tc và thut li câu chuyn có liên quan . Nên bu
bng nhng minh ha c th

1.2 Gii thiu bn thân
Nên chun b son tho mn ngn gii thiu v bn (khong 500 t) nói v c
ca b, kinh nghim làm vic và chuyên môn. Nhu bn quan tâm và nhng
 C gng to s cm thông và cu ni gia bn và khán gi.
1.3 p
T  p ca bui thuy  c truy  n tng khán gi.  p
n ni tâm bng cách làm cho khán gi phn hi l      p
n ngoi cnh bng cách làm cho khán gi tranh lun, tìm tòi hay thc thi nhng hành
ng c th. Cn gip phù hp vng khán gi.
Trong lúc truyn tp nên áp dng nguyên tc K.I.S.S (Keep It Short & Simple)

1.4 L
Li c s trân trng ca bn khán gi tham d bui thuyt trình.
ng quên c giúp, nhà tài tr (nu có) và nhng khách mi quan trng.
1.5 ng
Không ngng ng ni bt gây s chú ý ca khán gi.  gây n
ng s bu cho vic thuyt trình ca bc trôi ch. Ví d v  gây ng

3. Kt thúc bui thuyt trình
i> Kp và m ra i.
Chun b kc ngn gn, súc tích, nhc li ý chính ca bài thuyt trình. Kt
thúc mnh m và c toàn b bài thuyt trình trong 1 hoc 2 câu. c khán
gi.
18 ii> C lng nghe.
Sau phn kt lun mi v tay xong, bn hãy mi
n d.
iii> Tr li câu hi
Phn hi-ng không kém phn thuyt trình. Nghiên cu k các tài liu thuyt
trình và thông tin liên quan s giúp bc các v c hi. Hu ht câu hu có
m. c khi tr lng quá, vi câu tr li
c tp không quá 1 phút
Tip cn câu hi mt cách tích cc. Lng nghe cn thn. Nên tr li tng câu mt. Nu
cn, có th  ngh i hi. ng câu tr li ti toàn b khán gi. Kim
soát thi gian tr li
Nên din gii li câu h i khác có th nghe rõ và kim tra li bn có hi
ca câu hi. Nu bn không th tr li câu hi ngay, bn nên khi rt là
thú v i nhiu th nghiên cu nghiêm túc mi có th tr l
iv> t qu
i vi din gi: Kh o lp mi quan h tt vi khán gi. Bn có t tin kim soát
c mi th không? Bn có nht quán và theo 1 mc tiêu chính không? Bn có hài lòng vi
p m u và kt thúc không? Bn có hài lòng vi kt qu không?
i vi thính gi: Bc s sai lm ng ngn nào không. K vng ca khán
gi c không? Bn có nhc phn hi ca thính gi không? Bn có chc chn
rng khán gi hip ca bn không?
i thuyt trình: Ving hng mc dt

ch  thuyt trình b hn ch; Th cht và tinh thn không tt; Thính gi nhìn bn chm chm;
i nghe không tp trung chú ý.
Biu hin ca s lo lng: Khuôn mt tr; Ging nói run và tim
p mnh; i li không rõ mng ngi không yên; Toát m côi, run tay, run chân,
ging nói ngt quãng, th mnh; Tay vân vê mt th 
 kim soát s loa lng bn nên: Chn ch  bn bit rõ; ng bao gi hc
thuc bài nói; Lên k hoch s dng công c h tr; và nh tâm lý.
Ngoài ra, kim soát lo lng thông qua kim soát phi ngôn ng   di chuyn nh
nhàng, hít th u và sâu, to s n cn thit, hai bàn tay nm cht ri th lng càng chm
càng tt,và tp hít th  u hòa t.
1.2 S dng ngôn t.
 i vi khán gi i cao tui: ngôn ng truyn ti ngn gn, d hiu và tính
thc t cao, th hin tính trang nghiêm.
 i vng tr và trung tui : có s linh hot, ngôn t  chuyên môn,
ngành nghc h hong.
 ng là nam gii: ngôn ng mnh m, tính logic cao
 ng là n gii: ngôn ng phi nh nhàng, truyn cm th hin s g
 c ngoài: s dng phiên dch, cn am hic s ti
Ngôn t nên s dng t chính xác và rõ ràng, dùng t quen thuc. Hn ch dùng t tru
ng và hn ch s dng ngôn ng hn tp. Nu cn s dng thut ng chuyên môn, nên có
. S dng ngôn ng ng: t ng ng hình. S dng t thích
hp, phù hp vi hoàn cnh nói, khán gi, ch .
21

Bn c khác bit ngôn ng nói và ngôn ng vit. i thuyt trình son tho
bài din thuyt nhm kim soát ni dung trình bày. Ngôn ng vii thuyt trình vit ra
vi cht l n gn. i thuyt trình s dng k   
truyt, nhn mnh và gây hiu ng tt vi khán gi
1.3 K 
Ging: u tit tng trong bui thuyt trình; ng lúc cao,

nhiên.
ng hình ch V, to th ng vng chc. Hai tay buông xung và lc
du v hai chân.
v> Di chuyn
Di chuyn nhp nhàng vi s kt hp ca ving ánh mt vào nhng minh ha trên
bng. Di chuyn khán gi thì khong là 1 m. Di chuyn nhiu v trí khác
nhau. Tránh di chuyn quá nhanh, liên tc hong quá gn khán gi, tránh s va chm vi
khán gi.
Tóm li cách trình bày ngôn ng 
Tay: Đừng “múa”.
Cơ thể: Tránh đi lại nhiều.
Nét mặt: Không nên quá nghiêm nghị.
Ánh mắt: Nhìn bao quát, tránh tập trung vào một điểm.
Nụ cười: Đúng lúc.
1.5 Trang phc và dáng b
Nhìn chung hình dáng bên ngoài th hic s chng chc và tc s tín nhim.
Nhng trang phc nên tránh:
 Trang phc lôi thôi, không th hin s kính trng
 Quá màu mè, nhit k nhiu chi tit tha
 Quá lm dng vic s dng n trang
 u tóc gn gàng
2> i vi khán gi
1.1 Nm bt din bin ci nghe
23

Tc bui thuyt trình: nn s làm quen vi khán gi c. 
giá nhu cu ca khán gi. nh k vng ca khán gi v bài din thuyt. Tìm hiu c
ca khán gi
Trong lúc thuy   ca khán gi qua các biu hin ang tp
trung ngheang phn khi h t mi. Tùy tâm trng

  khi thuyt trình

NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT
KHI THUYẾT TRÌNH MỘT BÀI DIỄN VĂN
NHỮNG ĐIỀU KIỆN TỐI THIỂU TRƯỚC KHI LÊN DIỄN ĐÀN:
ĐỊA ĐIỂM
THÔNG TIN
NGƯỜI NGHE
NGƯỜI
GIỚI THIỆU
ĐIỀU KIỆN
TRÌNH BÀY
THỜI GIAN

1> Khi thuyt trình
Bn cn nói to, rõ ràng và mch lc. Cu, ng  to
s i ngheu chnh t nói va phi và ngt câu hp lý. Ln ln
quan sát c ch và phn ng ca khán gi. Trình bày mt cách thoi mái và súc tích.

2> Nhu nên tránh
Tránh m u bài din thuyt bu t . M u mt cách
sai lm. Ví d: tơi xin li 
i q xa ch . Khơng bic thuyt trình. Tránh dùng bit
ng và ch vit tt.
3> m c
S khác bit phiên bn PowerPoint. Kim tra slides ít nht mt ln  máy computer khác.
B th kim tra projector, cách s dng, thi gian khng.