UBND quận hồng bàng
Phòng giáo dục và đào tạo quận hồng bàng
***
Sáng kiến kinh nghiệm:
Sử dụng đồ dùng dạy học
Trong Giảng dạy mĩ thuật
Tác giả : Hoàng Sĩ Nguyên
Chức vụ : Giáo viên Mĩ thuật
Đơn vị : Trờng Tiểu học Quán Toan
Quán Toan, Ngày 22 tháng 02 năm 2010
Sử dụng Đồ dùng dạy học trong giảng dạy mĩ thuật
A. Đặt vấn đề
1. Lí do chọn đề tài
Dạy Mĩ thuật trong trờng tiểu học không phải là đào tạo HS trở thành họa sĩ
mà là giúp các em biết cách cảm nhận cái đẹp của cuộc sống, của những tác phẩm
nghệ thuật và biết cách tự tạo ra cái đẹp cho bản thân mình, cho cuộc sống.
Giáo dục thẩm mĩ chính là giáo dục cho HS biết cách vận dụng cái đẹp vào
trong học tập và cuộc sống, nhằm khơi dậy khiếu thẩm mĩ vốn có ở tuổi thơ. Từ đó
bồi dỡng cho các em niềm say mê, hứng thú tìm cái hay, cái đẹp trong nghệ thuật
tạo hình. Mĩ thuật còn giúp các em làm quen với các ngôn ngữ, phơng tiện của tạo
hình nh: Đờng nét, hình khối, màu sắc, bố cục Qua đó HS có thêm những kĩ năng
để vận dụng những kiến thức giúp các em học các môn học khác và trong cuộc
sống hàng ngày. Theo qui luật phát triển của tự nhiên thì một khi đời sống vật chất
của xã hội đợc nâng cao thì nhu cầu về mặt thẩm mỹ càng phát triển, chính vì thế
trong chơng trình giáo dục mới thì mục tiêu giáo dục đặt ra đó là phải làm sao để
học sinh biết cảm nhận, biết tạo ra cái đẹp đã đợc đa lên ngang hàng với các mục
tiêu khác.
Môn mĩ thuật lấy hoạt động thực hành phát triển năng lực cảm thụ, thông
qua đó nhằm phát huy khả năng t duy, tính độc lập, sáng tạo giúp HS thực hành đợc
theo cách nhìn, cách nghĩ bằng cảm xúc riêng.
Hầu hết tất cả các HS đều thích học Mĩ thuật, tuy nhiên để khơi gợi cảm xúc
1. Cơ sở lí luận:
Cha ông ta có câu Trăm nghe không bằng một thấy. Vì vậy cho dù GV có
giảng hay thế nào, mô tả đối tợng cụ thể nh thế nào đi chăng nữa thì tất cả HS cũng
đều không thể hình dung ra hoàn toàn về đối tợng đó. Nh vậy HS có thể hình dung
cha đúng về đối tợng dẫn tới có thể hiểu sai về đối tợng, hiểu sai kiến thức.
Mĩ thuật là môn học của thị giác, thông qua thị giác HS có thể nhìn thấy cái
đẹp, cái cha đẹp từ đó có thể tiếp thu kiến thức của bài học.
Học mĩ thuật chủ yếu là học bằng ĐDDH vì ĐDDH chính là sự hiện diện
của kiến thức: Các khái niệm, thuật ngữ mĩ thuật đợc thể hiện một cách rõ ràng
thông qua ĐDDH.
Việc sử dụng ĐDDH một cách có hệ thống sẽ giúp HS tiếp thu kiến thức một
cách đầy đủ và khoa học. Qua đó HS biết tập trung vào đúng nội dung cần thể hiện
và tính sáng tạo của HS đối vơi bài vẽ sẽ phát huy đợc tối đa. Việc sử dụng ĐDDH
còn giúp HS có nhiều lựa chọn cho mình khi thể hiện trên một đề tài cụ thể.
Dạy học Mĩ thuật là ngời GV truyền cảm hứng cho HS giúp HS biết cảm thụ
cái đẹp thông qua những hình ảnh cụ thể, sinh động qua đó giúp các em biết thổi
hồn cho những bài vẽ của mình cũng nh là biết cảm nhận cái đẹp của một tác phẩm
một cách chân thực nhất.
Với tâm lí lứa tuổi của HS tiểu học là kiểu t duy trực quan sinh động, các
em quan sát, nhìn, học tập, bắt chớc Vì vậy việc sử dụng ĐDDH sé giúp các em
hiểu ngay về nội dung kiến thức mà không phải hình dung hay tởng tợng lệch lạc
với kiến thức bài học.
2. Cơ sở thực tiễn:
Trong nhà trờng Tiểu học hầu hết các em HS đều rất thích học môn học Mĩ
thuật. Tuy nhiên, sự quan tâm đến môn học này ở các bậc phụ huynh còn nhiều hạn
chế, nhiều em còn thiếu sách Mĩ thuật, màu vẽ, đất nặn Các bậc phụ huynh chủ
yếu yêu cầu các em chú trọng vào những môn nh Toán, Tiếng Việt nên nhiều khi
môn Mĩ thuật bị coi nhẹ. Chính vì vậy các yếu tố trên đã ảnh hởng rất nhiều đến
việc tiếp thu bài của các em.
Hoàng Sĩ Nguyên 4 Trờng Tiểu học Quán Toan
cảm với cái đẹp.
d. Tính cập nhât:
Hoàng Sĩ Nguyên 5 Trờng Tiểu học Quán Toan
Sử dụng Đồ dùng dạy học trong giảng dạy mĩ thuật
GV nên sử dụng ĐDDH mang hình ảnh của địa phơng và những hình ảnh
mang tính thời sự nh: lễ hội, môi trờng , giao thông để qua đó HS nắm đợc nội
dung bài một cách đa dạng những vẫn gần gũi với mình.
e. Tính phù hợp:
ĐDDH nên phù hợp với trình độ của HS vì khi GV đa ra những bức tranh rất
đẹp nhng lại khó đối với HS khi cho Hs quan sát các em sẽ rất thích nhng các em
cũng sẽ nản lòng vì không vẽ đợc nh vậy. Qua đó sẽ làm mất hứng thú của HS, vì
vậy khi đa ĐDDH GV nên tìm những bức tranh phù hợp với trình độ và sở thích
của HS mình.
3.2 S u tầm và làm ĐDDH tự tạo:
Mĩ thuật là môn học của thị giác. Thông qua thị giác sẽ giúp HS tri
giác đợc đối tợng một cách toàn vẹn nhất. Chính vì vậy trong tất cả các bài học
trong chơng trình mĩ thuật đều phải cần đến các giáo cụ trực quan nh: tranh, ảnh,
vật mẫu, máy chiếu và có khi là cả khung cảnh xung quanh các em (vẽ ngoài trời)
Do vậy việc sử dụng ĐDDH trong từng phân môn rất phong phú và đa dạng,
với mỗi một bài học để đạt hiệu quả cao thì ngời GV phải sử dụng rất nhiều tranh
ảnh và đồ dùng khác nhau. Việc su tầm và làm đồ dùng tự tạo sẽ làm thêm phong
phú kho đồ dùng của mỗi GV, qua đó tiết dạy sẽ trở nên trực quan và sinh động
hơn, gợi cho HS nhiều cảm xúc cũng nh là các lựa chọn nội dung thể hiện cho
mình.
3.3 ứ ng dụng ph ơng tiện nghe nhìn, CNTT trong giảng dạy Mĩ thuật:
Việc sử dụng phơng tiện sẽ giúp GV hớng HS tới kiến thức một cách sinh
động và toàn vẹn nhất. Thông qua những đoạn phim, ảnh chụp thực tế, âm thanh
sinh động sẽ giúp HS có thêm nhiều hào hứng trong học tập. Đảm bảo HS tri giác
đợc toàn vẹn về đối tợng. Ví dụ nh các em HS ở thành phố sẽ thấy đợc hình ảnh
con trâu từ hình dáng, điệu bộ hay thấy đợc các hình ảnh lễ hội đang diễn ra sinh
trọng tâm. Khai thác sự thay đổi của các mảng vì đây chính là sự cần thiết để sáng
tạo ra nhiều bài trang trí đẹp
Cho học sinh thấy đợc bài trang trí cần vẽ tỉ mỉ, cẩn thận và cân đối.
d. Phân môn Tập nặn tạo dáng:
Đây là phân môn sử dụng khối nổi là chính, vì vậy ĐDDH nên là những khối
nổi nh: tợng, phù điêu, đát nặn
Hoàng Sĩ Nguyên 7 Trờng Tiểu học Quán Toan
Sử dụng Đồ dùng dạy học trong giảng dạy mĩ thuật
Khai thác chính ở ĐDDH là hình dạng khối tơng ứng với các bộ phận. Sự
linh hoạt trong hình dáng, t thế.
Có thể hớng HS về cách phối màu trong các bài tập nặn tạo dáng
e. Phân môn Th ờng thức Mĩ thuật:
Đây là một phân môn mà ngời GV có thể phải sử dụng ĐDDH suôt cả tiết
học. ở phân môn này đòi hỏi phải khai thác triệt để ĐDDH để HS nhận ra cái đẹp,
cái hay của tác phẩm.
Nên su tầm nhiều ĐDDH phục vụ cho bài dạy ở phân môn này để HS có thể
so sánh và rút ra kết luận đúng cho bài học
Đây là phân môn mang tổng hoà kiến thức của các phân môn trên,vì vậy GV
phải khai thác hết về hình ảnh, bố cục, nội dung, màu sắc
4. Kết quả đạt đ ợc
- Khảo sát trên toàn khối 5 bao gồm 4 lớp 5 với tổng số 132 HS.
- Thời gian khảo sát là trong các tiết mĩ thuật ở học kì I năm học 2009 - 2010.
- Kết quả thu đợc nh sau:
Hoàn thành sản phẩm tốt Hoàn thành sản phẩm
Không sử dụng
ĐDDH
26,4% 73,1%
Có sử dụng
ĐDDH
70,96% 29,04%
Sử dụng Đồ dùng dạy học trong giảng dạy mĩ thuật
Mục lục
Trang
A.Đặt vấn đề
1
1. Lí do chọn đề tài 1
2. Mục đích - ý nghĩa 2
3. Đối tợng - phạm vi 2
4. Phơng pháp nghiên cứu 2
B. Nội dung
3
1. Cơ sở lí luận 3
2. Cơ sở thực tiễn 3
3. Các giải pháp cụ thể 4
3.1 Đảm bảo các nguyên tắc khi sử dung ĐDDH trong dạy Mĩ thuật
4
3.2 Su tầm và làm ĐDDH tự tạo:
5
3.3 ứng dụng phơng tiện nghe nhìn, CNTT trong giảng dạy Mĩ thuật
5
3.4 Sử dụng ĐDDH trong từng phân môn cụ thể
6
4. Kết quả đạt đợc 7
C. Kết luận
8
Tài liệu Tham khảo
1. Đổi mới Phơng pháp dạy học ở Tiểu học - NXB Giáo dục 2005
2. Mĩ thuật và phơng pháp dạy học Mĩ thuật ở Tiểu học ( Tài liệu đào tạo Giáo
viên) - NXB Giáo dục
3. Tài liệu tập huấn của Bộ GD&ĐT_Dự án phát triển Giáo viên năm 2007