Lª TrÇn Thiªm GV Tr êng THPT
Th¹ch Thµnh I
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lời mở đầu:
1. Lý do chọn đề tài :
Đất nước ta đang thực hiện đường lối đổi mới và tiến hành công cuộc công
nghiệp hóa-hiện đại hóa (CNH-HĐH). CNH-HĐH không chỉ đơn thuần là công
cuộc xây dựng nền kinh tế đất nước đang trên quá trình hội nhập quốc tế, mà còn
là quá trình cách mạng làm biến đổi sâu sắc tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Để thực hiện thành công sự nghiệp CNH-HĐH ở Việt Nam, Đảng ta đã xác định
“Phải lấy việc phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển
nhanh và bền vững. Trong các nguồn lực phát triển kinh tế xã hội (tài nguyên,
thiên nhiên, vốn, nguồn nhân lực, khoa học công nghệ ) thì nguồn nhân lực giữ
vai trò quyết định”.
Hiện nay, bên cạnh những thành tựu quan trọng về kinh tế, văn hóa xã hội, đời
sống của nhân dân ta tiếp tục được cải thiện, giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) cũng
đang phát triển về quy mô và cơ sở vật chất. trình độ dân trí và chất lượng nguồn
nhân lực được nhân lên.
Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu nhân lực phục vụ CNH-HĐH ở nước ta hiện
nay trong điều kiện nền kinh tế thị trường phát triển. trước tác động ngày càng
mạnh của xu thế toàn cầu hóa, chúng ta cũng đang gặp nhiều khó khăn trở ngại do
chất lượng và hiệu quả GD&ĐT còn thấp so với yêu cầu.
Những năm gần đây kết quả thi đại học môn lịch sử không chỉ gây buồn phiền
cho nhiều người mà còn gây cảm giác bất an cho văn hóa xã hội. Hơn bao giờ hết,
chúng ta hiểu rõ rằng: Cái phần cốt lõi tạo nên lòng yêu nước, bản lĩnh dân tộc
đang bị lung lay trong trái tim và nhận thức của nhiều thế hệ. Đã đến lúc phải coi
đó là mối nguy hiểm thực sự đe dọa đến tương lai của giống nòi.
GD&ĐT có vị trí quan trọng trong chiến lược đào tạo nguồn nhân lực, thúc đẩy
phát triển kinh tế - xã hội của đất nước ta trong giai đoạn CNH-HĐH hiện nay.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII nêu rõ
: “Thực sự coi GD&ĐT là quốc sách hàng đầu. Nhận thức GD&ĐT cùng với khoa

trường THPT”.
gjjj
2
Lª TrÇn Thiªm GV Tr êng THPT
Th¹ch Thµnh I
Việc cải cách, đổi mới phương pháp dạy học lịch sử đòi hỏi giáo viên phải có
một trình độ hiểu biết liên quan đến nhiều bộ môn thì mới có thể đáp ứng được yêu
cầu ngày càng cao của việc dạy học lịch sử.
2. Tính cấp bách của đề tài nghiên cứu :
Hiện nay nền kinh tế tri thức đang đóng vai trò quyết định trong sản xuất vật
chất. Nhờ những phương tiện thông tin hiện đại mà khoảng cách về không gian
được rút ngắn hơn.
Khối lượng kiến thức của nhân loại ngày càng nhiều, thời gian và điều kiện
tiếp thu lại có hạn mà yêu cầu của ngành giáo dục về chất lượng đào tạo phải ngày
càng cao. Chính vì thế việc đổi mới nội dung và phương pháp dạy học lịch sử có
tầm quan trọng đặc biệt. Làm thế nào để học sinh không bị nhồi nhét kiến thức, lo
học tủ, học vẹt để thi cử?
Với chủ trương vận động của Bộ GD&ĐT “Nói không với tiêu cực trong thi
cử, chống bệnh thành tích trong giáo dục” càng đòi hỏi người giáo viên dạy học
môn lịch sử phải cải tiến phương pháp soạn giảng, làm thế nào để học sinh có hứng
thú, phát huy tư duy, óc phán đoán trong các vấn đề về các sự kiện lịch sử để các
em hiểu được nguyên nhân, ý nghĩa và bài học kinh nghiệm lịch sử trong quá trình
dạy học lịch sử.
Qua ba năm giảng dạy sách giáo khoa mới, về hình thức trình bày, cách thể
hiện nguồn kiến thức trong mối quan hệ giữa kênh hình và kênh chữ đã tạo điều
kiện cho giáo viên có thể tiến hành đổi mới phương pháp dạy học lịch sử.
Việc đổi mới dạy học lịch sử ở trường THPT đã trở thành một yêu cầu cấp
bách của giáo viên môn lịch sử, vì không chỉ để đáp ứng mục tiêu và nhiệm vụ của
bộ môn lịch sử ở trường THPT mà còn góp phần làm thế nào để thay đổi nhận thức
của xã hội về vị trí, tầm quan trọng của bộ môn lịch sử đối với việc giáo dục thế hệ

4.2. Khách thể nghiên cứu : Bậc THPT và môn lịch sử cơ bản lớp 10.
4.3. Phạm vi nghiên cứu :
-Phần một : Lịch sử thế giới thời nguyên thủy, cổ đại và trung đại.
gjjj
4
Lª TrÇn Thiªm GV Tr êng THPT
Th¹ch Thµnh I
-Chương một : Xã hội nguyên thủy.
-Bài một ( tiết 1) : Sự xuất hiện loài người và bầy người nguyên thủy.
5. Cơ sở lý luận thực tiễn và phương pháp nghiên cứu .
5.1. Cơ sở lý luận thực tiễn :
Thực tiễn hiện nay kết quả thi tốt nghiệp THPT môn lịch sử không cao,đã đánh
giá tình hình chất lượng dạy học môn lịch sử
-Một bộ phận học sinh không hứng thú học tập môn lịch sử.
+Về vai trò, tầm quan trọng của môn học :
-Không ứng dụng nhiều trong cuộc sống.Học sinh chỉ thích học môn tự nhiên,
không thích học môn xã hội.
-Em chọn thi khối A, không thích học bài.
+Về nội dung, chương trình, sách giáo khoa (SGK) :
-Chương trình và SGK lịch sử chưa thu hút học sinh.
-SGK quá dài, không sát thực tế lắm,khó hiểu
-Lịch sử thế giới quá nhiều, khó nhớ.
+Về phương pháp học tập, sự quá tải :
-Quá nhiều ngày tháng, sự kiện khó nhớ.
-Nội dung quá nhiều, có những bài dài 6, 7 trang học sinh không thể nào nhớ hết.
-Chưa nắm rõ cách học nên phần lớn các em chưa hứng thú học môn sử lắm.
5.2. Phương pháp nghiên cứu :
Sử dụng các phương pháp phân tích và tổng hợp, hệ thống hóa so sánh, nghiên
cứu kết quả điều tra xã hội học … kết hợp lý luận với thực tiễn. Đặc biệt là nghiên
cứu qua các bài giảng, các đề tài nghiên cứu về đổi mới nội dung và phương pháp

dụng làm bài thi kiểm tra học kì, thi tốt nghiệp theo chủ trương đổi mới công tác
đánh giá chất lượng học tập của học sinh và thực hiện cuộc vận động “Nói không
gjjj
6
Lª TrÇn Thiªm GV Tr êng THPT
Th¹ch Thµnh I
với tiêu cực trong thi cử, chống bệnh thành tích trong giáo dục” mà toàn ngành
đang hưởng ứng hiện nay.
Việc sơ đồ hóa, hệ thống hóa toàn bộ kiến thức bài học cũ theo từng chương,
từng chủ đề cũng thuận lợi hơn khi sử dụng các bảng phụ giảng dạy.
Khi soạn một giáo án điện tử, giáo viên có thể lưu lại để giảng dạy ở nhiều lớp
khác nhau. Giáo viên có thể bổ sung hoặc sửa đổi giáo án sau phần rút kinh
nghiệm ở các tiết dạy tiếp theo hoặc những năm học sau.

2. Khó khăn khi thực hiện đề tài .
2.1. Hạn chế khi giảng dạy bằng giáo án điện tử :
Trình độ tin học và sử dụng máy vi tính của giáo viên còn nhiều hạn chế, đòi
hỏi giáo viên ở nhà phải có máy vi tính để soạn bài, có dĩa mềm, USB để sao chép
nhập vào máy tính của trường. Đồng thời để bài giảng có chất lượng cao giáo viên
phải truy cập internét, phải sưu tầm tài liệu, tranh ảnh…để đưu vào minh hoạ trong
bài giảng. công việc này cần phải sử dụng máy scane để coppy hình ảnh vào USB
(ở dịch vụ là 3.000đ/ảnh), truy cập hình ảnh qua internet (3.000đ/giờ), các phim
ảnh tư liệu minh họa do công ty thiết bị trường học hoặc đài truyền hình bán còn
khá đắt (45.000đ/đĩa VCD) …
Giáo viên phải thực sự yêu thích công việc soạn giảng giáo án điện tử, cần có
thời gian và kinh phí để thực hiện. Vì thế dù biết rằng giáo án điện tử phục vụ đắc
lực cho công tác dạy học lịch sử nhưng trên thực tế chưa được áp dụng đồng bộ ở
tất cả các giáo viên.
Nhà trường chỉ có một phòng chức năng được sử dụng chung cho tất cả các bộ
môn nên đầu tuần giáo viên phải đăng ký trước với cán bộ phụ trách để sắp xếp giờ

Trong quá trình sử dụng Powerpoint, ngoài cách soạn thảo m ột giáo án thông
thường, chúng ta còn có thể đưa một số hình ảnh, âm thanh, các hiệu ứng… vào bản
trình diễn cho bài giảng thêm sinh động. Ta có thể làm theo một số cách sau:
2. Chèn một clip từ Clip Organizer
1. Mở một bản trình diễn mới .
2. Trong menu Insert, chọn Picture, và bấm Clip Art.
gjjj
9
Standard
toolbar
View
selection tabs
Slide
thumbnails
Status bar
Lª TrÇn Thiªm GV Tr êng THPT
Th¹ch Thµnh I
3. Mở thanh tác vụ Insert Clip Art . Trong hộp Search text , gõ một từ hoặc nhóm
từ có liên quan đến chủ đề, hoặc ta có thể chỉ định bộ sưu tập theo các loại phân loại
đã định trước.

4. Bấm chọn nút Search . Để thu hẹp phạm vi tìm kiếm, ta có thể chỉ rõ việc tìm
kiếm được thực hiện trên bộ sưu tập nào hoặc theo định dạng nào.
5. Trên khung liệt kê các hình ảnh tìm thấy, bấm đúp để đưa anh vào slide.
Đối với các ảnh đã được đưa vào slide, ta có thể thay đổi kích thước hoặc di chuyển
đến mốt vị trí khác cho phù hợp. Ta cũng có dùng thanh công cụ format picture để
hiệu chỉnh một số thuộc tính khác của ảnh.
Chú ý: Nếu không nhớ tên tệp chính xác, hãy dùng các ký tự đại diện * hay ?
Ví dụ : GD* thay thế cho các tệp có tên bắt đầu bằng 2 chữ GD.
3. Tạo một bản trình diễn đa phương tiện.
4. Tác động của chuyển động được thể hiện ngay trên slide. Sau đó có thể thêm,
bớt, sửa, xoá các hiệu ứng chuyển động.
*Đưa âm thanh vào slide.
Trong khi thiết kế một giáo án điện tử, có thể đưa nhạc và âm thanh tư các nguồn
khác nhau: từ các tập tin trên đĩa, từ internet, tư bộ sưu tập Clip Organizer hoặc có thể
tự ghi âm từ đĩa CD nhạc.
Thực hiện đưa âm thanh hoặc phim video vào bản trình diễn
1. Bấm chọn slide muốn thể hiện music hoặc video clip.
2. Trong menu Insert, chọn Movies and Sounds.
gjjj
12
Lª TrÇn Thiªm GV Tr êng THPT
Th¹ch Thµnh I
3. Chọn nguồn: Movie from clip organizer: Movie from file: Sound from clip
organizer: Sound from File: play CD audio file: record sound:
4. Duyệt tìm tập tin chọn file trong clip organizer.
5. Bấm OK. Khi được hỏi, chọn việc phát âm thanh một cách tự động hoặc khi
bấm chuột.
Trên đây tôi xin đưa ra một vài thao tác đơn giản trong việc sử dụng Powerpoint để
soạn giảng, giúp cho bài giảng sinh động hơn,h ấp dẫn hơn đối với học sinh.
II. Các biện pháp để tổ chức thực hiện.
1. Vận dụng lý thuyết áp dụng vào thực tế trong 1 tiết dạy bằng giáo án
điện tử .
Đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy lịch sử ở trường THPT là giáo
viên thay phương pháp giảng dạy truyền thống bảng đen phấn trắng, thầy đọc trò
gjjj
13
Lª TrÇn Thiªm GV Tr êng THPT

gjjj
14
Lª TrÇn Thiªm GV Tr êng THPT
Th¹ch Thµnh I
chiến tranh.
1.1 GV trình bày về sự thành lập của 13 bang thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ ven bờ
Đại Tây Dương, đồng thời giáo viên giới thiệu lược đồ 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ
(Hình 1)qua màn hình máy chiếu.

Hình 1

GV trình chiếu Slide 4
1.2. GV trình bày về sự phát triển kinh tế công thương nghiệp ở 13 thuộc địa Anh
ở Bắc Mĩ.
- Miền Bắc…
gjjj
MA XA
CHU XET
1.NIU HĂM
XAI
1
NIU
OOC
5
5. ĐÕ LA OA
4
4. NIU GIÕ XI
6
6. MÊ RI LEN
VIẾC GI NI A

5. ĐÕ LA OA
4
4. NIU GIÕ XI
6
6. MÊ RI LEN
VIẾC GI NI A
CA RÔ LAI NA BẮC
CA RÔ LAI NA
NAM
GIOOC GI A
PEN XIN
VA NI A
3. CON NET TI CUT
3
2. RỐT AILEN
2
Chăn nuôi
C.Tr thủ công
N.M đóng tàu
Đồn điền
điền
Lª TrÇn Thiªm GV Tr êng THPT
Th¹ch Thµnh I

Hình 2, Lược đồ về sự phát triển kinh tế TBCN ở Bắc Mĩ
GV trình chiếu slide 5.
GV trình bày những chính sách kìm hãm sự phát triển kinh tế 13 thuộc địa của thực
dân Anh…Và rút ra nguyên nhân bùng nổ chiến tranh.
GV trình chiếu slide 6,(Mục 2 SGK).
2. Diễn biến chiến tranh và sự thành lập hợp chúng quốc Mĩ.

Dương
Lª TrÇn Thiªm GV Tr êng THPT
Th¹ch Thµnh I
Hình 5.
GV trình bày Slide 7.
Diễn biến của chiến tranh và giới thiệu đại hội lục địa lần thứ hai, về G. Oa-sinh-
tơn (Hình 6). Và ngày 4/7/1776 thông qua ản tuyên ngôn độc lập của nước mĩ trên
màn hình. (H ình 7)
Hình 6
gjjj
20
Lª TrÇn Thiªm GV Tr êng THPT
Th¹ch Thµnh I
Hình 7.
GV trình chiếu Slide 8 giới thiệu chiến thắng Xa-ra-tô-ga (ngày
17/10/1777) và chiến thắng I-oóc-tao năm 1781 trên màn hình chiếu. Sau
đó giới thiệu hình ảnh về hai chiến thắng này.
gjjj
21
Lª TrÇn Thiªm GV Tr êng THPT
Th¹ch Thµnh I
Hình 9.

Hình 10. Chiến thắng Xa-ra-tô-ga năm 1777.
gjjj
22
PEN XIN
VA NI A
YOOC TAO
19-10-1781

HIẾN CÁC BANG
Mỗi bang 2 ĐB
Số ĐB theo số dân
mỗi bang
Phô n÷
Kh«ng cã quyÒn bÇu cö
N« lÖ thæ d©n
kh«ng cã quyÒn c«ng
d©n
TH¦îNG VIÖN
H¹ VIÖN
Lê Trần Thiêm GV Tr ờng THPT
Thạch Thành I
GV trỡnh chiu Slide 10 v trỡnh by tớnh cht, ý ngha ca Chin tranh ginh c lp
ca cỏc thuc Anh Bc M. GV cú th cho hc sinh so sỏnh vi CMTS Anh.

Hỡnh 13: Tớnh cht ca Chin tranh ginh c lp.
Cui bi trc khi ra bi tp kim tra nhn thc ca hc sinh, giỏo viờn cú th gii
thiu v Thomas Jefferson trờn mn hỡnh chiu. (Hỡnh 14)
Hỡnh 14
gjjj
NI DUNG
SO SáNH
cáCH MNG
T sản anh
mục tiêu
nhiệm vụ
CHIN TRANH GiàNH
C LP ở bắc mĩ
giai cấp


L.L.S.X mi

24
Lª TrÇn Thiªm GV Tr êng THPT
Th¹ch Thµnh I
Slide 11, giáo viên sơ kết bài học và ra bài tập kiểm tra nhận thức của học sinh.
Phần III. Kết quả đạt được và kinh nghiệm rút ra được
từ sáng kiến kinh nghiệm.
1. Kết quả đạt được :
-Qua tiết dạy “Sự xuất hiện loài người và bầy người nguyên thủy” bằng
phương pháp đổi mới và nâng cao chất lượng dạy học lịch sử ở trường THPT mà
tôi đã áp dụng trong năm học 2006-2007, so sánh với phương pháp dạy học truyền
thống trong những năm học trước đây, việc tiếp thu bài học đạt kết kết quả cao
hơn, tạo không khí hứng thú trong học tập, có sự hoạt động đồng bộ giữa thầy và
trò.
-Kết quả cuối năm học có 100% học sinh đạt trung bình, học sinh có tinh thần
học tập tốt, không còn tâm trạng lười học, chán học môn lịch sử như những năm
trước đây.
-Qua một năm học cố gắng đầu tư tôi đã soạn được 25 giáo án điện tử lớp 10
SGK cải cách theo chương trình mới, 15 giáo án điện tử lớp 11 theo SGK chương
trình cũ, sưu tầm được nhiều tranh ảnh, phim tài liệu liên quan đến bài học. Đây sẽ
là hành trang quý báu giúp tôi không ngừng nâng cao chất lượng dạy học và tiếp
tục bổ sung giáo án điện tử của mình ngày càng hoàn chỉnh hơn trong những năm
sau.
-Nhờ sưu tầm được kho tư liệu về câu hỏi trắc nghiệm khách quan môn lịch sử
qua sách tham khảo, qua kho tư liệu của Bộ GD&ĐT phổ biến trên mạng internet
và bằng phương pháp giảng dạy giáo án điện tử đã giúp học sinh học tập, tiếp thu
nội dung bài học vững chắc hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho các em làm quen với
phương pháp cải tiến đánh giá thi bằng trắc nghiệm khách quan trong kỳ thi tốt