RỪNG XÀ NU
Nguyễn Trung Thành A.MỤC ĐÍCH YÊU CẦU: Giúp HS :
- Nắm vững đề tài, cốt truyện, các chi tiết, sự việc tiêu biểu và hình tượng
nhân vật chính ; trên cơ sở đó nhận rõ chủ đề cùng ý nghĩa đẹp đẽ, lớn lao
của truyện ngắn đối với thời đại bấy giờ và đối với thời đại ngày nay .
- Thấy được tài năng của Nguyễn Trung Thành trong việc tạo dựng cho tác
phẩm một không khí đậm đà hương sắc Tây Nguyên, một chất sử thi bi
tráng và một ngôn ngữ nghệ thuật được chau chuốt kĩ càng .
- Thành thục hơn trong công việc vận dụng các kĩ năng phân tích tác phẩm
văn chương tự sự .
B. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1.ổn định tổ chức
2.Kiểm tra bài cũ: Tóm tắt ngắn gọn cốt truyện’’Vợ nhặt” của Kim Lân
và khái quát giá trị nhân đạo của tác phẩm?
3. Giới thiệu bài mới( )

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Tiết 1
GV gọi HS đọc phần Tiểu dẫn
(SGK)

Trình bày những hiểu biết
của em về nhà văn Nguyễn
Trung Thành?
Qua việc đọc và tóm t
ắt,em có
nhận xét về cốt truyện và k
ết
cấu tác phẩm? ý nghĩa?

Mở đầu và kết thúc TP là
hình ảnh cây xà nu. Dụng ý
của t/g khi xây dựng hình ảnh
này là gì?
GV gợi ý:
- Câu văn mở đầu TP gợi cho
em suy nghĩ gì?

buôn làng của đồng bào Tây Nguyên
II. Đọc- hiểu
1. Đọc- tóm tắt
+ Đọc với giọng hào sảng thể hiện âm hưởng sử thi và
cảm hứng lãng mạn của tác phẩm.
+ Tóm tắt tác phẩm cần đảm bảo những chi tiết chính:
- Rừng xà nu- hình tượng mở đầu và kết thúc TP
- Tnú nghỉ phép về thăm làng.
- Cụ Mết kể cho dân làng nghe về cuộc đời Tnú và
lịch sử làng Xô Man từ những năm đau thương đến
đồng khởi nổi dậy.
+ Cốt truyện: truyện lồng truyện

cái chết, sự sinh tồn đối diện với sự hủy diệt.
+ "Cả rừng xà nu hàng vạn cây không cây nào là
không bị thương", "có những cây bị chặt đứt ngang
nửa thân mình đổ ào ào như một trận bão…”
Các từ ngữ: vết thương, cục máu lớn, loét mãi ra,
chết,… diễn tả nỗi đau, mất mát của con người - người
dân Xô Man
+"Trong rừng ít có loại cây sinh sôi nảy nở khỏe như
vậy. Cạnh một cây xà nu mới ngã gục đã có bốn năm
cây con mọc lên…”
=> Sức sông mãnh liệt - yếu tố cơ bản để xà nu vượt
qua giới hạn của sự sống và cái chết
TG sử dụng cách nói đối lập: ngã gục- mọc lên;
một- bốn năm => Khẳng định một khát vọng sống
mãnh liệt, một vẻ đẹp hùng tráng, man dại đẫm tố chất
núi rừng.
+ “Cũng có ít loại cây ham ánh sáng mặt trời đến
thế…”=> Khát vọng tự do của người dân Xô Man
- Hình ảnh cánh rừng xà nu
trải ra hút tầm mắt chạy tít
đến tận chân trời xuất hiện ở
đầu và cuối tác phẩm gợi cho
anh (chị) ấn tượng gì? T
ừ những chi tiết vừa phân

* Nghệ thuật:
- Vừa bao quát vừa cụ thể, chi tiết
- Nhân hoá, chiếu ứng:
Qua lời kể c
ủa cụ Mết, Tnú
có những nét tính cách nào đ
ặc
biệt? Tìm dẫn chứng? Vì sao cụ Mết nhắc đi nhắc lại
tới 4 lần câu “Mày không cứu
được vợ con” để rồi ghi tạc
vào tâm trí người nghe câu
nói: "Chúng nó đã cầm súng,
mình phải cầm giáo"
(HS thảo luận nhóm)

Qua đây em cảm nhận được g
ì
Cây - Con người
Rừng – Cộng đồng nối tiếp nhau
3.Cuộc đời Tnú và cuộc nổi dậy của dân làng Xô
Man


Các nhân vật: cụ Mết, Mai,
thân bị bắt, bị tra tấn (bị đốt 10 đầu ngón tay).
- Quật khởi đứng dậy cầm vũ khí tiêu diệt bọn ác ôn.
+
"Tnú không cứu được vợ con"( cụ Mết nhắc tới 4 lần)
=> Khắc sâu một chân lí: chỉ có cầm vũ khí đứng lên
mới là con đường sống duy nhất, mới bảo vệ được
những gì thân yêu, thiêng liêng nhất. Chân lí cách
mạng đi ra từ chính thực tế máu xương, tính mạng của
dân tộc, của những người thương yêu nên chân lí ấy
phải ghi tạc vào xương cốt, tâm khảm và truyền lại cho
các thế hệ tiếp nối.

Cuộc đời chịu nhiều nỗi đau, nỗi bất hạnh, con
ngư
ời có ý chí, có sức mạnh, có khí phách và khát vọng
t
ự do – kết tinh phẩm chất ,sức mạnh cộng đồng, dân tộc
và th
ời đại
+ Số phận của người anh hùng gắn liền với số phận
cộng đồng. Cuộc đời Tnú đi từ đau thương đến cầm vũ
khí thì cuộc đời của làng Xô Man cũng vậy.

bắt đầu rồi, đốt lửa lên!"
Đó là sự nổi dậy đồng khởi làm rung chuyển núi
rừng. Câu chuyện về cuộc đời một con người trở thành
câu chuyện một thời, một nước. Như vậy, câu chuyện
về cuộc đời Tnú đã mang ý nghĩa cuộc đời một dân tộc.
Nhân vật sử thi của Nguyễn Trung Thành gánh trên vai
sứ mệnh lịch sử to lớn.
4. Vai trò của các nhân vật: cụ Mết, Mai, Dít, Heng.
+ Cụ Mết, Mai, Dít, bé Heng là sự tiếp nối các thế hệ
làm nổi bật tinh thần bất khuất của làng Xô Man nói
riêng, của Tây Nguyên nói chung.
+ Cụ Mết "quắc thước như một cây xà nu lớn" là hiện
thân cho truyền thống thiêng liêng, biểu tượng cho sức Khái quát những nét đặc sắc
vềnghệ thuật của tác phẩm? Qua truyện ngắn Rừng xà nu,
em có nhận xét về phong cách
Nguyễn Trung Thành?

Em hiểu ntn về ý nghĩa lịch sử

việc đề cao vẻ đẹp của thiên nhiên và con người trong
sự đối lập với sự tàn bạo của kẻ thù.
IV. TỔNG KẾT
+ Hướng vào những vấn đề trọng đại của đời sống dân
tộc với cái nhìn lịch sử và quan điểm cộng động.
+ Rừng xà nu là thiên sử thi của thời đại mới. Tác
phẩm đã đặt ra vấn đề có ý nghĩa lớn lao của dân tộc và
thời đại: phải cầm vũ khí đứng lên tiêu diệt kẻ thù bạo
tàn để bảo vệ sự sống của đất nước, nhân dân.
IV. CỦNG CỐ DẶN DÒ