THỰC HÀNH NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TÁC
PHẨM, ĐOẠN TRÍCH VĂN XUÔI

A/ Yêu cầu cần đạt:
Qua một số bài tập (đề văn) giúp HS rèn luyện thêm kĩ năng phân tích đề,
lập dàn ý trong một bài văn nghị luận về một tác phẩm hoặc đoạn trích văn
xuôi.
B/ Tiến trình bài dạy:
I. Vấn đề thảo luận:
Đề I:
Trong tác phẩm “Vợ nhặt” của Kim Lân, anh Tràng nhặt được vợ trước
cáI đói và cáI chết đe doạ là một tình huống vui mà tội nghiệp. Vì sao?
Đề II:
“Chỉ khi Chí Phèo ngật ngưỡng bước ra từ trang sách của Nam Cao,
người ta mới thấm thía nỗi khổ của người nông dân sống ngắc ngoải sau luỷ
tre làng”
ý kiến của anh chị như thế nào?
II. Gợi ý:
Đề I:
1.Tìm hiểu đề:
- Nội dung vấn đề: Giải thích vì sao lại là một tình huống vui mà tội
nghiệp
- Thể loại: Nghị luận tác phẩm văn xuôi: Tình huống truyện
- Thao tác chính: giải thích, chứng minh và bình luận.
- Phạm vi tư liệu: văn bản “Vợ nhặt”
2.Dàn ý:
* Mở bài:
* Thân bài: Cần trình bày những ý cơ bản sau:
- Tình huống vui vì:
+ Đã nên vợ nên chồng. Họ đưa nhau về qua xóm ngụ cư, cáI đói, sự thất
vọng của những người xung quanh không át được niềm vui của đôI vợ

- So sánh một số tác phẩm viết về cùng đề tài:
+ Ngô Tất Tố phơi bày cẩnh sống sưu cao thuế nặng, bức tử người lao
động(Tắt đèn)
+ Nguyễn Công Hoan phanh phui nạn cho vay lãi và lợi dụng mánh khoé
đòn xóc hai đầu để dồn nén người nông dân đến “bước đường cùng”
+ Nam Cao đã đặt ra số phận con người, dự báo cuộc đấu tranh giai cấp ở
nông thôn sẽ quyết liệt, đẫm máu. vì thế nhân vật Chí Phèo trở thành nhân
vật điển hình sắc sảo.
* Kết bài:
+Đánh giá nghệ thuật: - Dựng chân dung nhân vật
- Phân tích tâm lí nhân vật
+ ý nghĩa của hình tượng nhân vật Chí Phèo
III. Bài tập về nhà:
Suy nghĩ của anh (chị) về “Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi
?