KIẾN THỨC CƠ BẢN NGỮ VĂN 11
I. PHẦN ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:
LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG
1. Tác giả: Phan Bội Châu:
Học giỏi nổi tiếng, từng đỗ giải nguyên, từng bôn ba Nhật Bản, Trung Quốc, Thái
Lan gây dựng phong trào chống Pháp; Sự nghiệp thơ văn đồ sộ, phong phú đều nhằm mục
đích tuyên truyền cách mạng.
2.Tác phẩm:
- Bài thơ Lưu biệt khi xuất dương đã khắc họa vẻ đẹp lãng mạn, hào hùng với tư
tưởng mới mẻ, táo bạo, nhiệt huyết sôi nổi và khát vọng cháy bỏng trong buổi ra đi tìm
đường cứu nước, đặc biệt là tư tưởng mới mẻ, táo bạo về chí làm trai của nhà chí sĩ cách
mạng yêu nước Phan Bội Châu những năm đầu thế kỉ XX.
- Giọng thơ tâm huyết, sâu lắng mà sôi sục, hào hùng, hình tượng thơ đẹp và đậm
chất sử thi.
HẦU TRỜI
1.Tác giả: Tản Đà
Sinh ra và lớn lên trong buổi giao thời, Hán học đã tàn mà Tây học cũng mới bắt
đầu, nên con người ông, kể cả học vấn, lối sống và sự nghiệp văn chương đều mang dấu ấn
“người của hai thế kỉ”. Thơ văn ông có thể xem như gạch nối giữa hai thời đại văn học của
dân tộc: trung đại và hiện đại.
2.Tác phẩm:
- Qua câu chuyện Hầu Trời, nhà thơ mạnh dạn tự biểu hiện cái tôi cá nhân. Đó là
một cái tôi phóng túng, tự ý thức về tài năng, giá trị đích thực của mình và khao khát được
khẳng định giữa cuộc đời.
- Giá trị nghệ thuật đặc sắc của thơ Tản Đà: thể thơ thất ngôn trường thiên khá tự do,
giọng điệu tự nhiên, thoả mái, ngôn ngữ giản dị, hóm hỉnh…
VỘI VÀNG
1.Tác giả: Xuân Diệu
Xuân Diệu là nhà thơ “mới nhất trong các nhà thơ mới”. Ông đã đem đến cho thơ ca
đương thời một sức sống mới, một nguồn cảm xúc mới, thể hiện quan niệm sống mới mẻ
cùng với những cách tân nghệ thuật đầy sáng tạo. Ông là nhà thơ của tình yêu, mùa xuân
và cũng là tiếng lòng của một con người yêu đời thiết tha với một nỗi buồn cô đơn của nhà
thơ trong một mối tình xa xăm vô vọng.
- Bút pháp gợi tả, ngôn ngữ tinh tế, hình ảnh gợi cảm.
CHIỀU TỐI
1.Tác giả: Hồ Chí Minh
2.Tác phẩm:
- Qua bài thơ Chiều tối hiện lên vẻ đẹp tâm hồn của Bác: tình yêu thiên nhiên, cái
nhìn lạc quan, trân trọng cuộc sống, ý chí vượt lên hoàn cảnh của nhà thơ chiến sĩ Hồ Chí
Minh.
- Bút pháp tả cảnh ngụ tình vừa cổ điển vừa hiện đại của bài thơ .
TỪ ẤY
1.Tác giả: Tố Hữu
Sự nghiệp thơ ca của ông gắn liền với sự nghiệp cách mạng, thơ ông luôn gắn bó và
phản ánh chân thật những chặng đường cách mạng đầy gian khổ, hi sinh nhưng cũng nhiều
thắng lợi vẻ vang của dân tộc Việt Nam.
2.Tác phẩm:
- Bài thơ là niềm vui sướng, say mê mãnh liệt, lời tâm nguyện của Tố Hữu- một
thanh niên yêu nước giác ngộ lí tưởng cách mạng trong buổi đầu gặp gỡ lí tưởng cách
mạng, tác dụng kì diệu của lí tưởng với cuộc đời nhà thơ.
- Sự vận động tâm trạng của nhà thơ được thể hiện sinh động bằng: hình ảnh tươi
sáng, ngôn ngữ giàu nhạc điệu.
TÔI YÊU EM
1.Tác giả: Puskin
Puskin là “Mặt trời thi ca Nga”, ông là nhà thơ có ảnh hưởng to lớn trong lịch sử
văn chương và lịch sử thức tỉnh của dân tộc Nga, thành tựu của Puskin thể hiện ở thơ trữ
tình, tiểu thuyết bằng thơ, trường ca, truyện ngắn, truyện vừa.
2.Tác phẩm:
- Bài thơ thể hiện nỗi buồn của một mối tình vô vọng nhưng là nỗi buồn trong sáng
của một tâm hồn yêu đương chân thành, nhân hậu, vị tha.
- Vẻ đẹp trữ tình của thơ Puskin: giản dị, trong sáng, tinh tế cả về hình thức nghệ
- Vạch trần thực trạng đen tối của một xã hội, đề cao tư tưởng đoàn thể vì sự tiến bộ,
vì ngày mai tươi sáng của đất nước.
- Nghệ thuật viết văn chính luận độc đáo: lúc từ tốn, mềm mỏng, lúc kiên quyết,đanh
thép; lúc mạnh mẽ, lúc nhẹ nhàng đầy sức thuyết phục.
BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC
1.Tác giả: Ăngghen
Là nhà triết học người Đức, bạn thân thiết của Mác và là nàh hoạt động cách mạng
nổi tiếng của phong tràocông nhân thế giới và Quốc tế cộng sản. Di sản lí luận của ông là
một phần quan trọng trong lí luận của chủ nghĩa Mác.
2.Tác phẩm:
Bằng lập luận chặt chẽ, kết hợp với biện pháp so sánh tăng tiến, Ăngghen đã giúp
cho người đọc nhận thức một cách sâu sắc về những cống hiến vĩ đại của Mác đối với nhân
loại.
MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA
1.Tác giả: Hoài Thanh
Là nhà phê bình văn học xuất sắc nhất của văn học Việt Nam hiện đại.
2.Tác phẩm:
- Trong đoạn trích, tác giả đã nêu rõ nội dung cốt yếu của “tinh thần Thơ mới”: lần
đầu tiên chữ tôi với cái nghĩa tuyệt đối của nó xuất hiện trong thi ca; đồng thời cũng nói
lên cái bi kịch ngấm ngầm trong hồn người thanh niên lúc bấy giờ.
- Nghệ thuật nghị luận văn chương khoa học, lập luận chặt chẽ, thấu đáo và cách
diễn đạt tài hoa, tinh tế, giàu cảm xúc, có sức cuốn hút và thuyế phục cao của tác giả.
II. PHẦN TIẾNG VIỆT:
Bài 1: NGHĨA CỦA CÂU
Hs cần nắm các kiến thức cơ bản sau:
- Nghĩa của câu bao gồm 2 thành phần: nghĩa sự việc và nghĩa tình thái:
+ Nghĩa sự việc: Khái niệm, các loại câu biểu hiện nghĩa sự viêc (câu biểu hiện hành
động; câu biểu hiện trạng thái, tính chất, đặc điểm; câu biểu hiện quá trình, câu biển hiện
tư thế; câu biểu hiện sự tồn tại; câu biểu hiện quan hệ)
+ Nghĩa tình thái: Khái niệm, hai loại nghĩa tình thái( sự nhìn nhận, đánh giá và thái độ