Ung thư Ruột Già và trực tràng
Phần 1

Ruột gìa và trực tràng là những cấu trúc trong bộ phận tiêu hóa.
Những cấu trúc này tạo thành một ống cơ trơn gọi chung là ruột già, Anh
ngữ là “large intestine” hay “large bowel”. Ruột già dài 120 -150 cm, phần
còn lại là trực tràng, dài 10- 15cm.
Thức ăn tiêu hóa (một phần) được chuyển xuống ruột già từ ruột non.
Ruột già thu nhận nước và chất dinh dưỡng từ thực phẩm và chuyển hóa
phần còn lại thành chất phế thải (phân). Phân được đẩy xuống trực tràng và
bài tiết khỏi cơ thể qua hậu môn (the anus).
Hiểu biết căn bản về ung thư
Ung thư khởi đầu từ tế bào, đơn vị căn bản của mọi mô, mô tạo thành
bộ phận.
Bình thường, tế bào khỏe mạnh sinh sản và tăng trưởng tạo ra những
tế bào con khi cần thiết. Khi tế bào khỏe mạnh già lão hoặc bị hư hoại,
chúng chết, và các tế bào mới thay thế. Đôi khi, quá trình sinh-tử trật tự kể
trên bị đảo lộn. Tế bào mới xuất hiện trong khi cơ thể không cần đến, hoặc tế
bào già lão, hư hoại không chết như đã định, sự tích tụ của các tế bào mới và
cũ tạo thành khối gọi là "khối u“, bướu hay "tumor“.
Khối u (bướu) có thể "lành“ (benign) hoặc "độc“ (malignant). Bướu
lành thường không độc hại như bướu độc.
Bướu lành:
- Ít khi gây tử vong
- Thường không cần giải phẫu để cắt bỏ
- Không ăn lậm (invasive) đến các mô lân cận
- Không lan xa đến những bộ phận khác trong cơ thể
Bướu độc:
- Có thể gây tử vong
- Có thể tái phát sau khi đã được cắt bỏ, chữa trị
- Có thể ăn lậm đến các mô lân cận

chị em hoặc con cái) bị ung thư ruột già trực tràng, nhất là khi còn trẻ, là một
yếu tố quan trọng.
- Biến thái di thể: Sự biến thái của một số di thể có thể dẫn đến ung
thư ruột già trực tràng.
- Hereditary nonpolyposis colon cancer (HNPCC) là một loại ung thư
ruột già trực tràng di truyền thường thấy nhất, khoảng 2% các ca ung thư
ruột già trực tràng, do sự biến thái của di thể HNPCC. Tuổi trung bình là 44
khi tìm ra bệnh.
- Familial adenomatous polyposis (FAP) là một chứng bệnh di truyền
rất hiếm, với hàng trăm polyp xuất hiện tại ruột già và trực tràng. Bệnh này
do sự biến thái của di thể có tên APC. Trừ khi được chữa trị đúng mức,
chứng FAP thường dẫn đến ung thư vào tuổi 40. Chứng bệnh này chiếm 1%
trong số các ca ung thư ruột già trực tràng.
Thân nhân của bệnh nhân bị HNPCC hoặc FAP nên thử nghiệm di thể
để tìm dấu vết của sự biến thái. Những người có dấu hiệu biến thái di thể sẽ
cần thay đổi cách sống để giảm nguy cơ hoặc sẽ được chữa trị bằng cách cắt
bỏ một phần hoặc toàn thể ruột già trực tràng.
- Bị ung thư trong quá khứ: ung thư ruột già trực tràng có thể xảy ra
lần thứ nhì (tái phát). Phụ nữ bị ung thư buồng tứng, tử cung hoặc vú có
nguy cơ bị ung thư ruột già trực tràng cao hơn những người khác.
- Bị viêm ruột già (Ulcerative colitis) hoặc bị chứng bệnh Crohn's:
Người bị viêm ruột già (như ulcerative colitis hoặc Crohn) nhiều năm có
nguy cơ bị ung thư cao hơn.
- Cách ăn uống: Thực phẩm nặng chất béo (mỡ động vật) và ít
calcium, folate, chất xơ gia tăng nguy cơ bị ung thư. Một vài cuộc nghiên
cứu cho rằng thức ăn ít trái cây rau có cũng là yếu tố gia tăng nguy cơ bị ung
thư. Đây là những điều cần được theo dõi và thử nghiệm kỹ lưỡng hơn trước
khi có kết luận vững chắc.
- Hút thuốc lá
Ung thư ruột già trực tràng có thể tái phát nên điều quan trọng là nên

sau đó bác sĩ bơm không khí vào trực tràng và chụp quang tuyến, barium và
không khí sẽ giúp nhận hình thể ruột già và trực tràng rõ hơn, và do đó polyp
hoặc khối u sẽ rõ ràng hơn.
- Khám hậu môn (Digital rectal exam): Bác sĩ khám hậu môn tìm dấu
vết các khối u, đây là phần khám bệnh bệnh thông thường.
- Virtual colonoscopy: Cách thử nghiệm này đang được khảo sát, chưa
được sử dụng rộng rãi. Xem thêm phần “Sự hứa hẹn của ngành khảo cứu”.
Bạn có thể tìm đọc thêm tài liệu "Colorectal Cancer Screening:
Questions and Answers" của Viện Ung Thư Quốc Gia.
Bạn có thể hỏi bác sĩ những câu hỏi sau:
-Bác sĩ đề nghị loại thử nghiệm nào cho tôi? Tại sao?
-Loại thử nghiệm này tốn bao nhiêu tiền? Bảo hiểm của tôi có trả chi
phí này không?
-Thử nghiệm này có đau đớn không?
-Bao nhiêu lâu thì có kết quả?
Triệu chứng
Triệu chứng thông thường nhất của ung thư ruột già trực tràng là sự
thay đổi về đại tiện. Những triệu chứng khác bao gồm:
-Tiêu chảy hoặc táo bón
-Cảm giấc “đầy” sau khi đại tiện
-Máu (đỏ tươi hoặc máu bầm) trong phân
-Phân có kích thước nhỏ hơn bình thường
-Đau bụng, đầy hơi, khó chịu
-Xuống ký lô mà không có nguyên nhân
-Mệt mỏi, mất sức
-Buồn nôn và ói mửa
Những triệu chứng này xuất hiện trong những căn bệnh khác không
chỉ ung thư, do đó nên đi khám bệnh để định rõ nguyên nhân càng sớm càng
tốt.
Ung thư lúc khởi đầu thường không gây đau đớn, đi khám bệnh sớm,