Ung Thư Ruột Già
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức (Câu Chuyện Thầy Lang) Từ nhiều năm nay, Y giới Hoa Kỳ đã chọn tháng Ba là thời gian để nhắc nhở mọi người ý
thức thêm về một bệnh ung thư với tử vong đứng hàng thứ ba trong các ung thư ở nam
cũng như nữ giới tại Hoa Kỳ. Đó là ung thư đại tràng và trực tràng (Colorectal Cancer).
“Tháng Ung Thư Ruột Già” được nhiều tổ chức y khoa uy tín thực hiện và đã được Tổng
Thống Hoa Kỳ ra sắc lệnh công nhận. Lý do là hàng năm bên Mỹ có gần 150,000 trường
hợp bệnh mới, và trên dưới 60,000 tử vong vì bệnh.
Năm 1985, tin tức về giải phẫu ung thư ruột già của cựu Tổng Thống Ronald Reagan đã
được truyền thông tường thuật rộng rãi và cũng nhắc nhở công chúng để ý tới nan bệnh
này mà đi khám bệnh, điều trị.
Ôn lại về Ruột Già
Là thành phần của bộ máy tiêu hóa, nhưng ruột già không trực tiếp làm việc tiêu hóa thực
phẩm như miệng, bao tử, ruột non. Ruột này chỉ hấp thụ một số lớn nước và chất điện
giải trong chất bã thực phẩm từ trên chuyển xuống.
Dài khoảng 1,5 thước tây (5 feet) Ruột Già có ba phần chính là Đại Tràng, Trực Tràng và
Manh Tràng hoặc ruột dư. Mẩu ruột dư chẳng làm được cái tích sự gì cho cơ thể nhưng
khi ể mình sưng lên là gây khó khăn cho sức khỏe. May mắn là ít khi thấy nói chú ấy bị
ung thư. Còn hai phần kia, ung thư là chuyện có thể xẩy ra.
Và Ung Thư
Đề cập tới ung thư thì chẳng khác chi đi lạc vào mê hồn của một trận đồ bát quái do Tôn
Tẫn sắp đặt để dụ Bàng Quyên. Vì có nhiều điều về bệnh chưa được khoa học làm sáng
tỏ:
- nguyên nhân chưa biết rõ;
- nguy cơ đưa tới bệnh ngày càng nhiều;
- khám phá khó khăn, đôi khi quá trễ;
- điều trị tuy có tiến bộ nhưng tử vong còn cao nhất là khi bệnh lan xa.
- Và không ai có thể miễn nhiễm với ung thư.
Trong tình trạng bình thường, tế bào của cơ thể tăng trưởng, sinh sản theo một trật tự đã

Nhưng quan trọng nhất là thấy có máu trong phân.
Vâng, không táo bón, không nội ngoại trĩ mạch lươn mà phẩn lẫn chút máu tươi hoặc
máu bầm. Thấy máu trong phẩn liên tục trong mươi ngày là phải tới kể lể với thầy thuốc
ngay, nhất là khi đã vào tuổi ngoại tứ tuần.
Khám bệnh
Nói tới việc tới thăm lương y để khám xét cái bệnh này là ta cứ ngượng ngùng “em chã ”.
Vì khi không lại phải “vạch mông” cho người coi hậu môn, phần thầm kín của con người,
thì cũng lạnh mình, đỏ mặt.
Thực vậy, thử nghiệm đầu tiên mà thầy thuốc sẽ làm là khám hậu môn.
Chổng mông để vị ấy thọc ngón tay chuối mắn - ngọc ngà vào, ngoáy qua ngoáy lại từ
trước ra sau, từ trên xuống dưới. Để coi mặt trong ruột có trơn tru, có cái u cái mụn nào
không; rút ngón tay ra có chút máu dính vào bao cao su. Với chiêu thức ngoáy tay, thầy
thuốc cũng kiểm tra coi cái tuyến tiền liệt của các ông xem có sưng, có gồ ghề. Chẳng là
ung thư ruột cũng “ nhân nghĩa bà Tú Đễ ” thường tới thăm chú tuyến tinh dịch này của
quý lão ông lắm đấy.
Với vài giọt hóa chất, thầy thuốc thử phân coi có vết máu.
Thử nghiệm này rất giản dị, không đau đớn mà lại rẻ tiền nhưng hữu ích thì “thần sầu”.
Thần sầu vì có thể giúp ta sớm phát hiện nan bệnh, sớm điều trị, nâng cao kết quả, nhiều
hy vọng lành bệnh. Do đó, ta nên làm mỗi năm.
Nếu thử nghiệm thấy có máu thì thầy thuốc sẽ thực hiện nhìn vào trong ruột. Ðó là nội
soi phần dưới ruột già (Flexible Sigmoidoscopy) hoặc toàn thể ruột già (Colonoscopy).
Cũng giản dị nhưng phải dưới bàn tay lành nghề, kinh nghiệm.
Với một ống nhựa mềm dễ uốn, có đèn sáng dẫn đường, bác sĩ sẽ đưa sâu vào hậu môn,
làm một vòng thám hiểm ruột. Thầy thuốc mao tôn cương: qua đèn, nhìn ruột rõ như ban
ngày, nào là gồ ghề bướu thịt, loét lở thành ruột, bê bết máu tươi đều thấy hết, ngoại trừ
bầy vi sinh vật lúc nhúc cộng sinh.
Nội soi rất quan trọng để tìm ra những bất thường của ruột, cắt lấy polyp, ngăn chặn
chúng chuyển sang ung thư. Thường thường với người trên 50 tuổi, nên thực hiện mỗi
dăm năm hoặc mươi năm, tùy theo thỏa thuận giữa thầy thuốc bệnh nhân.
Cuối cùng là chụp X quang ruột với chất cản quang sau khi tẩy xổ sạch sẽ đại tràng, trực

cũng ít làm, vì đã có kỹ thuật tân tiến ghép nối hai đầu ruột với nhau, để phẩn vẫn ra bằng
cửa sau bẩm sinh.
Mà e ngại phẫu thuật thì phải áp dụng các phương thức phòng ngừa, để chuyện xấu khỏi
xẩy ra.
Các nhà y khoa học đã chứng minh rằng kiểm soát sức khỏe theo định kỳ từ tuổi 40 trở
lên là cách hữu hiệu để giảm tử vong ung thư đại tràng- trực tràng. Ðây là điều cũng dễ
hiểu thôi. Vì nếu nội soi thấy polyp, lấy nó đi là tránh được ung thư. May là không phải
bất cứ polyp nào cũng thành ung thư. Nhưng cẩn tắc vô áy náy, cứ “nhổ cỏ nhổ tận rễ”
cho chắc ăn. Thường thường cần từ 5-15 năm để polyp thành ung thư. Khám phá sớm các
polyp này là chìa khóa chính để ngăn ngừa ung thư.
Dinh dưỡng với ung thư ruột
Chúng ta thường nghe nói món ăn này, nước uống kia có thể ngừa ung thư. Nhưng cũng
chỉ là do kinh nghiệm cá nhân, tin tưởng dân gian, chứ khoa học chưa xác nhận.
Tuy nhiên, thầy cô y khoa học thường khuyên nên giảm mỡ béo, tăng rau trái cây có
nhiều chất xơ, vận động cơ thể, giảm mập phì, bớt hút thuốc lá, uống rượu vừa phải, dùng
thêm calcium, folic acid, sinh tố D, khoáng selenium, và uống viên aspirin nho nhỏ.
Về chất xơ thì Bác sĩ người Anh Dennis P.Kurkitt thấy dân chúng Uganda ăn nhiều đậu
nành đậu đen, khoai lang, chuối có nhiều chất xơ nên họ ít bị ung thư ruột già. Dân chúng
Hiệp Chủng Quốc Mỹ chỉ ăn có mươi gram chất xơ một ngày lại nhiều thịt béo, nên ung
thư cũng hơi nhiều.Kết quả thăm dò của Kaiser-Permanente ở Oakland, California cho
thấy đa số người bị ung thư đều ăn rất ít chất xơ.
Viện ung thư Hoa kỳ khuyến cáo lạc quan hơn: nếu mọi người ăn khoảng 20-30 gr chất
xơ mỗi ngày thì có thể giảm ung thư ruột già tới 50%.
Chất xơ giảm nguy cơ bằng cách nào?
Nhiều đồng ý là chất không tiêu hóa được này sẽ vô hiệu hóa tác dụng của acít mật, mà
acít này được coi như một trong nhiều tác nhân gây ung thư do chính cơ thể sản xuất.
Ngoài ra, chất xơ làm phẩn mềm, chất cặn bã tống xuất ra mau, tránh tiếp xúc giữa ruột
và chất có thể gây ung thư.
Theo Hội Ung Thư Hoa Kỳ, người mập phì có tỷ lệ tử vong vì ung thư ruột già cao hơn
người nặng bình thuờng. Kết quả nghiên cứu tại nhiều quốc gia khác cũng cho hay ăn quá