1Lời mở đầu
Trong nền kinh tế thị trờng phân phối thu nhập giữ một vai
trò hễt sức quan trọng. Nó là một khâu không thể thiếu đợc của
quá trình tái sản xuất. Phân phối thu nhập nối liền sản xuất với sản
xuất, sản xuất với tiêu dùng, nối liền thị trờng hàng hoá tiêu dùng
và dịch vụ với thị trờng các yếu tố sản xuất làm cho sự vận động
của cơ chế thị trờng diễn ra thông suốt.
Một xã hội muốn ổn định và phát triển thì cần đảm bảo đợc
những lợi ích của cá nhân trong xã hội, trong đó phân phối đảm
nhận vai trò phân chia lợ ích cho từng cá nhân. Giải quyết vấn đề
phân phối thu nhập có ý nghĩa to lớn đối với sự ổn định, tăng
trởng và phát triển kinh tế của mỗi quốc gia.Thực tiễn ở Việt Nam
đã chỉ rõ, trong quá trình đi tới ổn định và tăng trởng nền kinh tế,
trớc hết chúng ta phải cải cách lu thông, phân phối. Nhờ tháo gỡ
những ách tắc trong lĩnh vực này mà nền kinh tế nớ ta đã và đang
dần thoát khỏi tìng trạng khủng hoảng, lạm phát từng bớc có sự
tăng trởng phát triển.Tuy nhiên khi chuyển sang cơ chế thị trờng
định hớng XHCN thì hàng loạt các vấn đề thuộc lĩnh vực phân

2

phối thu nhập nh tiền lơng, lợi nhuận, lợi tức đã nảy sinh, đòi
hỏi phải có những cải cách thờng xuyên, liên tục để phù hợp với
những nguyên lý kinh tế kinh tế thị trờng cũng nh những đòi hỏi
cấp thiết của xã hội đang đặt ra. Vì vậy việc nghiên cứu quan hệ
phân phối trong nền kinh tế thị trờng và vận dụng vào Việt Nam
là hết sức cấp thiết, cấp bách và có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận

thức này sẽ có ích cho cho đất nớc trong quá trình công nghiệp
hoá - hiện đại hoá. Chơng 1
Lý luận về quan hệ phân phối và các hình
thức phân phối ở nớc ta hiện nay.

4

1.1 Tính tất yếu và bản chất của quan hệ
phân phối.
1.1.1 Tính tất yếu của việc nghiên cứu quan hệ
phân phối.
Qua quá trình phát triển của lịch sử đã chỉ ra rằng: phát triển
sản xuất là cách thức duy nhất để tạo nên sự phồn thịnh bền vững
của mỗi quốc gia, trong đó quá trình tái sản xuất đợc xem là trung
tâm của mọi hoạt động. Quá trình tái sản xuất xã hội theo nghĩa
rộng bao gồm bốn khâu: Sản xuất,phân phối, trao đổi và tiêu dùng.
Các khâu này có quan hệ chặt chẽ với nhau trong đó sản xuất đóng
vai trò quyết định, các khâu khác phụ thuộc vào sản xuất và cũng
có tác động ngợc trở lại với quá trình sản xuất, đồng thời cũng có
tác động qua lại với nhau. Trong guồng máy đó phân phối là một
khâu không thể thiếu đợc, nó nối liền sản xuất với tiêu dùng, nó
phục vụ và thúc đẩy sản xuất, phục vụ tiêu dùng. Hơn thế nữa quan
hệ phân phối còn là một mặt của quan hệ sản xuất, nó phản ánh
mối quan hệ lợi ích của mỗi thành viên và lợi ích của toàn xã hội.
Sản xuất tạo ra những vật phẩm thích hợp với nhu cầu, phân phối
chia các sản phẩm (đợc quy ra giá trị) đó theo những quy luật xã


ảnh hởng ít nhiều thuận lợi đến sản xuất. Kế tiếp đó là quá trình
trao đổi đợc xem nh sự vận động xã hội có tính hình thức, còn
hành vi cuối cùng là tiêu dùng, không những đợc coi là điểm kết
thúc mà

(1): C.Mac- Angghen VI tập, tập IV, NXB Sự Thật, Hà Nội 1983
trg 300-301
còn là mục đích cuối cùng. Nh vậy phân phối đợc xem là
công cụ đảm bảo cho các quá trình tái sản xuất hoạt động một cách
trôi chảy, là động lực cho các thành viên trong nền kinh tế hoạt
động một cách có hiệu quả.
1.1.2Bản chất của quan hệ phân phối.
Tính chất của quan hệ phân phối do quan hệ sở hữu về t
liệu sản xuất quyết định. Khi ta xét nó trong mối quan hệ giữa
ngời và ngời thì phân phối do quan hệ sản xuất quyết định. Quan
hệ sản xuất nh thế nào thì quan hệ phân phối nh thế đó và trong
xã hội luôn tồn tại mối quan hệ qua lại giữa sản xuất và sản phẩm.

7

Bản thân của hân phối là sản phẩm của nền sản xuất. Cơ cấu của
phân phối hoàn toàn do cơ cấu của sản xuất quyết định.
Nếu ta chỉ hiểu rằng phân phối đợc biểu hiện là phân phối
sản phẩm tiêu dùng cho cá nhân và các thành viên trong xã hội thì
dờng nh phân phối đã cách xa với sản xuất và tựa hồ nh là độc
lập với sản xuất. Nhng trớc khi phân phối là phân phối sản phẩm
thì nó đã xuất hiện ngay trong quá trình sản xuất ( đó là phân phối
các nguồn lực đầu vào, các yếu tố của sản xuất) và đặc biệt nó còn
tham gia trực tiếp trong việc phân phối các thành viên xã hội theo
những loại sản xuất khác nhau. Nh vậy phân phối sản phẩm chỉ là