9

Cuối cùng phần vật phẩm tiêu dùng còn lại mới đợc trực
tiếp phân phối cho tiêu dùng cá nhân của những ngời làm việc
trong nền sản xuất xã hội phù hợp với chất lợng và số lợng của
lao động cũng nh số lợng vốn và tài sản mà họ đóng góp cho quá
trình sản xuất.
1.2 Vai trò của quan hệ phân phối
Bàn về vai trò của phân phối trong nền sản xuất xã hội,
F.Ăngghen cho rằng:

Sự phân phối chừng nào mà còn bị những lý
do thuần tuý kinh tế chi phối, thì nó sẽ đợc điều tiết bởi lợi ích
của sản xuất, rằng sản xuất sẽ đợc thuận lợi trên hết trong mọi
phơng thức phân phối mà mọi thành viên trong xã hội có thể phát
triển, duy trì và thực hiện những năng khiếu của họ một cách toàn
diện nhất.
,, (1)

Ta thấy rằng mỗi một hình thái kinh tế xã hội đều bao gồm
cả một hệ thống phức tạp các lợi ích mà trong đó lợi ích kinh tế
đóng vai trò quyết định. Các lợi ích kinh tế đợc quy định bởi quan
hệ sản xuất cua mỗi chế độ xã hội, trong đó quan hệ sở hữu với t
liệu sản xuất có vai trò chi phối hệ thống lợi ích kinh tế.

10

Bản chất của quan hệ sản xuất trong mối phơng thức sản
xuất đợc thể hiện qua hình thức sở hữu - đó không phải là quan hệ
đơn thuần nh mọi sự việc tồn tại trong xã hội mà nó là mối quan

biến các tác động khách quan của các quy luật kinh tế thành các
động cơ hành đọng kinh tế cử con ngời.
Lợi ích kinh tế có vai trò quan trọng là động lực mạnh mẽ
đối với sự phát triển của xã hội. Những hình thức chủ yếu của lợi
ích kinh tế trong hệ thống này luôn đợc đặc trng bằng tính đại
diện và tính thống nhất giữa ba nhóm lợi ích cơ bản.

(1): F.Angghen:

chống Đuy- rinh
,,
NXB Sự Thật, Hà Nội 1960 tr
336
Đó là lợi ích nhà nớc, lợi ích tập thể lợi ích và lợi ích của bản thân
ngời lao động. Sự thống nhất giữa các hình thức lợi ích kinh tế
khác nhau trong xã hội sẽ dẫn đến sự liên hệ chặt chẽ và thâm nhập

12

nhau giữa chúng. Trong đó lợi ích cá nhân trực tiếp là động lực
mạnh mẽ nhất đối với sự phát triển của xã hội.
Sự tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần trong thời kỳ quá
độ đã nói lên sự không đồng nhất về lợi ích kinh tế xã hội. Tuy
nhiên đây là một xu thế tất yếu bởi điểm xuất phát đi lên là thấp
trong khi đó yêu cầu hội nhập quốc tế là cách duy nhất để thực
hiện mục tiêu công nghiệp hoá hiện đại hoá. Tơng ứng với quá
trình đó, trong nền kinh tế sẽ có nhiều quy luật vận động. Các quy
luật kinh tế phát sinh trên cơ sở những quan hệ kinh tếa tơng ứng
và cũng trực tiếp quy định sự hình thành các lợi ích kinh tế của
từng giai cấp từng tầng lớp dân c trong xã hội. Tuy nhiên bên

đợc động thúc đẩy các thành phần kinh tế phát triển vững bớc đi
lên CNXH. Từng bớc thực hiện mục tiêu

Lợi ích của mỗi ngời,

14

của toàn xã hội gắn bó hữu cơ với nhau, trong đó lợi ích cá nhân là
động lực trực tiếp.
,, (1)

Trong nền kinh tế ở nớc ta hiện nay tồn tại ba nguyên tắc
phân phối cơ bản: Phân phối theo lao động, phân phối theo tài sản
hay vốn và những đống góp khác phân

(1): Văn kiện đại hội VII Đảng cộng sản Việt Nam, NXB Sự Thật,
Hà Nội 1991, tr 8
phối ngoài thù lao lao động thông qua các quỹ phúc lợi xã
hội.Trong đó lấy phân phối kết quả lao động và hiệu qủa kinh tế là
chủ yếu.
1.3.1Phân phối theo lao động Một quy tắc
phân phối của CNXH.
1.3.1.1 Thực chất của phân phối theo lao động.

15

Theo Mac trong nguyên tắc của phân phối theo lao động thì

Mỗi ngời sản xuất sẽ nhận đợc trở lại, một số lợng vật phẩm
tiêu dùng trị giá ngang với số lợng lao động mà anh ta đã cung

Nhờ dựa trên chế độ công hữu mà chế độ ngời bóc lột
ngời bị xoá bỏ. Quyền làm chủ về mặt kinh tế đợc xác lập. Lao
động đang trở thành cơ sở quyết định địa vị xã hội và phúc lợi vật
chất của mỗi ngời.Chính vì vậy mà phân phối theo lao động và
phù hợp với các thành phần kinh tế đang tồn tại ở nớc ta hiện nay.
Lý do thứ hai khiến phân phối theo lao động là cần thiết là:
trình độ phát triển của lực lợng sản xuất còn thấp, cha có đủ sản
phẩm để phân phối theo nhu cầu. Tiếp đó là sự khác biệt về tính
chất và trình độ lao động Dẫn đến mỗi ngời có cống hiến khác
nhau đến kết quả lao động do đó phải căn cứ vào lao động đã cống
hiến cho xã hội để phân phối.