NHỮNG RỐI LOẠN DO RƯỢU
(ALCOHOL-RELATED DISORDERS)
Phần 1

1/ MỘT BỆNH NHÂN HÔI MÙI RƯỢU CÓ PHẢI LÀ NGỘ
ĐỘC RƯỢU KHÔNG ?
Có lẽ, và trong hầu hết các trường hợp, vâng. Tuy nhiên có một gián
biệt thích hợp về lâm sàng nơi một bệnh nhân như thế. Điều chủ yếu là mọi
bệnh nhân, được cho là say rượu, (chỉ) nhận những đánh giá thận trọng lúc
đầu và nhiều lần sau đó. Điều này không mất thời gian hay tốn kém gì cả.
2/ LIỆT KÊ NHỮNG CHÂN ĐOÁN PHÂN BIỆT CỦA SỰ BIẾN
ĐỔI TRẠNG THÁI TÂM THẦN ?
1. Chấn thương
- Xuất huyết trong sọ
- Cao huyết áp thứ phát xuất huyết.
2. Chuyển hóa
- Hạ đường huyết
- Bệnh não gan (hepatic encephalopathy)
- Giảm oxy mô
3. Độc chất học
- Những chất cồn khác
- Những độc chất khác
- Disulfiram
- Phản ứng disulfiram-rượu
4. Nhiễm trùng
- Viêm màng não, viêm màng não-não
- Áp xe não
- Nhiễm trùng huyết (sepsis)
5. Thần kinh
- Tình trạng sau động kinh (postictal state)
- Hội chứng cai rượu

mặc dầu điều trị. Chết thường là do trụy tim mạch.
5/ CÁC LOẠI BIẾN CHỨNG KHÁC NHAU CỦA CAI RƯỢU.
- hội chứng cai rượu (syndrome de sevrage).
- tiền cuồng sản rượu cấp (Prédelirium tremens)
- cuồng sản rượu cấp (Delirium tremens).
- hư giác nghiện rượu (hallucinose des buveurs de Wernicke).
- động kinh do cai rượu (épilepsie de sevrage).
Động kinh cai rượu (alcohol withdrawal seizures), hư giác nghiện
rượu (alcohol hallucinosis), và cuồng sản rượu cấp (delirium tremens) là các
biến chứng chính của hội chứng cai rượu. Chúng có thể xảy ra đơn độc hay
kết hợp với nhau. Hầu hết các động kinh cai rượu xảy ra trong 24 giờ đầu,
hư giác nghiện rượu trong 24-72 giờ đầu, và cuồng sản rượu cấp trong 72-96
giờ đầu (nhưng có thể được thấy sau hai tuần).
6/ NHỮNG DƯỢC PHẨM NÀO LÀ TỐT NHẤT ĐỂ ĐIỀU TRỊ
HỘI CHỨNG CAI RƯỢU ?
- Benzodiazepines là thuốc điều trị hiệu quả nhất bởi vì thuốc làm
giảm mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng, làm giảm tỷ lệ mắc phải hội
chứng mê sảng (delirium) và làm giảm hoạt tính co giật.
- Benzodiazepine là trụ cột được sử dụng rộng rãi nhất và được công
nhận nhất. Benzodiazepines nên đuợc cho bằng đường miệng, bằng đường
tĩnh mạch, hoặc phối hợp cả hai đường và thuốc được điều chỉnh liều lượng
tùy theo đáp ứng lâm sàng. Không có một loại benzodiazepine nào được cho
là thuốc tốt nhất. Dược động học, sự hiện diện của các chất chuyển hóa trung
gian, và thường là sự ưa thích của thầy thuốc đối với một loại
benzodiazepine nào đó là những yếu tố quyết định. Các bệnh nhân với hội
chứng cai rượu nhẹ (các dấu hiệu sinh tồn bình thường, không có hư giác
nghiện rượu (hallucinosis) có thể cho xuất viện sau 2-3 ngày điều trị với một
thuốc duy nhất (lorazepam 1-2m, 1-2 lần mỗi ngày). Haloperidol (Haldol) là
một thuốc hỗ trợ thích hợp để điều trị chứng hư giác (hallucinosis). Các mối
quan tâm lý thuyết về sự làm giảm ngưỡng co giật (seizure threshold) và làm

bệnh lý khác đã không phát triển trong thời gian đó. Nếu bệnh cảnh lâm sàng
phù hợp với các cơn trước đây và những dấu hiệu thăm khám thần kinh hiện
nay không có gì đặc biệt, thì không cần hiệu chính nào khác, gồm cả CT. Sự
lú lẩn sau cơn vật kéo dài biện minh một sự kiểm tra glucose và các chất
diễn giải. Nếu bệnh sử và thăm khám đã thay đổi một cách đáng kể hay đáng
quan ngại, thì nhà lâm sàng nên bắt đầu lại từ đầu.
9/ CO GIẬT DO CAI RƯỢU ĐƯỢC XỬ LÝ NHƯ THỂ NÀO ?
CẤP TÍNH. Co giật do cai rượu đang diễn ra được xử lý theo cách
thông thường (đảm bảo an toàn bệnh nhân và sự thông suốt của đường hô
hấp và cho D50, naloxone, và benzodiazepines bằng đường tĩnh mạch nếu
cần). Nếu đánh giá chẩn đoán không có gì đáng chú ý, cần một thời gian
quan sát ít nhất 6 giờ bởi vì những cơn co giật thêm nữa thường gặp và xảy
ra trong khoang thời gian này. Sử dụng benzodiazepines trong thời kỳ quan
sát ngay sau co giật và trong hai ngày sau đó sẽ làm giảm các cơn co giật
thêm nữa suốt trong thời kỳ dễ bị thương tổn này.
MÃN TÍNH. Các bệnh nhân mà các cơn co giật có một ổ sinh động
kinh (elliptogenic focus) (ví dụ di chứng cũ của máu tụ dưới màng cứng)
nên nhận trị liệu chống co giật (anticonvulsant therapy) như phenytoin
(Diphantoine, Epanutin). Nơi những bệnh nhân với cơ co giật do cai rượu
đơn thuần (CT Scan không có gì đáng chú ý ), điều trị lâu dài bằng thuốc
chống động kinh là tuyệt đối chống chỉ định.
10/ CÓ THỂ NGĂN NGỪA CO GIẬT DO CAI RƯỢU KHÔNG
?
Các dữ kiện ủng hộ việc sử dụng dự phòng benzodiazepines trong thời
kỳ cai rượu cấp tính, đặc biệt là nơi các bệnh nhân với một bệnh sử AWDS
trong lúc nhịn rượu và nơi những bệnh nhân bị nghi ngờ co giật do cai rượu
như là nguyên nhân đã được mang tới phòng cấp cứu hoặc trong lúc lưu trú
tại đây.
11/ NHỮNG BỆNH NHÂN NÀO CÓ NGUY CƠ BỊ HẠ ĐƯỜNG
HUYẾT DO RƯỢU (ALCOHOL-INDUCED HYPOGLYCEMIA) VÀ