SẢN PHỤ KHOA -
CÁC BƯỚC THEO DÕI CHUYỂN
DẠ
I - Đại cương:
1. ĐN: Chuyển dạ là quá trình diễn biến của nhiều hiện tượng, quan trọng nhất
là những cơn co tử cung là cho Cổ tử cung xoá mở dần và kết quả là thai và
nhau
được sổ ra ngoài. Một cuộc chuyển dạ đẻ xảy ra với tuổi thai từ 38 đến 42 tuần
( Trung bình 40 tuần) gọi là đủ tháng. Khi đó thai nhi đã trưởng thành và có khả
năng sống độc lập ngoài tử cung.
2. Một cuộc chuyển dạ đẻ có 3 giai đoạn:
Giai đoạn 1: Là giai đoạn xoá mở Cổ tử cung từ khi có chuyển dạ thực sự đến khi
Cổ tử cung mở trọn.
Giai đoạn 2: Là giai đoạn sổ thai từ khi Cổ tử cung mở trọn đến khi thai được sổ
thai.
Giai đoạn 3: Giai đoạn sổ nhau. Từ khi sổ thai đến rau sổ.
*) Được gọi là chuyển dạ thực sự đến khi có các dấu hiệu sau:
- Đau bụng từng cơn tăng ần có tính qui luật.
- Ra dịch nhày hồng ở âm đạo.
- CCổ tử cung (+) và có qui luật.
- Có hiện tượng xoá mở Cổ tử cung.
Giai đoạn 1a : Cứ 1giờ theo õi cơn co 1 lần.
Giai đoạn 1b: Cứ 15-30 phút theo õi cơn co 1 lần và phải bắt 3 cơn co liên tục.
4) Theo dõi sự xoá mở Cổ tử cung.
Giai đoạn xoá mở Cổ tử cung (Giai đoạn 1 chuyển dạ) được tình từ khi bắt
đầu chuyển dạ đến khi Cổ tử cung mở hết. Giai đoạn này gồm 2 giai đoạn
nhỏ là:
*)Giai đoạn 1a: Còn gọi là giai đoạn tích cực tính từ khi bắt đầu chuyển dạ đến
khi
Cổ tử cung mở 0,4 cm, giai đoạn này chiếm 2/3 giai đoạn 1.
*)Giai đoạn 1b: Còn gọi là giai đoạn tích cực tính từ khi Cổ tử cung mở 0,4cm
đến lúc mở chiếm hết 1/3 giai đoạn 1.
Cổ tử cung được thăm khám khi nhập để chẩn đoán chuyển dự và xác định
mức độ chuyển dạ sau đó được thăm khám khi vỡ ối hoặc khi có chuyển dạ kéo
dài. Khi thăm khám cần kết hợp nhận định thêm Cổ tử cung dày hay mỏng.
Mềm hay cứng có u cục gì không.
5) Nghe tim thai: Đánh giá tần số và tính chất của tim thai. Tim thai bình thường
120 lần -160 lần/1phút đều rõ.
Bất thường khi: TT <120l/ph hoặc >160l/ph hoặc 120-160l/ph nhưng không đều,
nghe khó, nghe xa xăm -> cần hồi sức tim thai .
Nếu nghe tim thai sau mỗi cơn co để phát hiện thai suy :
rặn lâu. Qua khám các bước theo dõi chuyển dạ cần đưa ra nhạn định, tiên
lượng cuộc đẻ là đẻ dễ hay đẻ khó từ đó có biện pháp xử trí kịp thời.
*)Tóm lại: Chuyển dạ là một quá trình sinh lí diễn ra qua 3 giai đoạn đòi hỏi người
thầy thuốc phải nắm được, để qua đó tiên lượng cuộc đẻ, dự kiến các khó khăn có
thể xảy ra cho người mẹ và trẻ sơ sinh