TÌM HIỂU YẾU TỐ BIỂU CẢM
TÌM HIỂU YẾU TỐ BIỂU CẢMTRONG VĂN NGHỊ LUẬN
TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
Tiết 108:

Tit 108:
TèM HIU YU T BIU CM
TèM HIU YU T BIU CMTRONG VN NGH LUN
TRONG VN NGH LUN
A.Lớ thuyt : Yếu tố biểu cảm
trong bài nghị luận:

1.Phõn tớch ng liu :
Lời kêu gọi toàn quốc kháng
chiếnLỜI KÊU GỌI TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN

Hỡi đồng bào toàn quốc !
Chúng ta muốn hòa bình, chúng ta phải nhân nhượng. Nhưng chúng
ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm
cướp nước ta lần nữa !

Hóy tỡm nhng t ng biu l
tỡnh cm mónh lit ca tỏc gi v
nhng cõu cm thỏn trong vn
bn ?
1.Phõn tớch ng liu :
Lời kêu gọi toàn quốc
kháng chiến
- Nhiều từ ngữ , câu b/c:
+ Không chúng ta hi sinhnô lệ.
+ Dù phải gian lao kháng chiến về dân
tộc ta!
+ Việt Nam độc lập thống nhất muôn
năm!
Kháng chiến thắng lợi muôn năm!
- Câu cảm thán:
Hỡi đồng bào toàn quốc!
Hỡi đồng bào!
Hỡi anh em binh sĩ ,tự vệ dân quân!

-? Những từ ngữ biểu cảm và câu cảm thán có
tác dụng nh thế nào trong VB Lời kêu gọi toàn
quốc kháng chiến?

Có sức lay động, cảm hoá con ng ời, có sức
khơi gợi tinh thần yêu n ớc mãnh liệt trong lòng
nhân dân và sự căm thù sâu sắc. Nó vạch trần
bộ mặt đểu giả của bọn thực dân lúc bấy giờ. LỜI KÊU GỌI TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN

Hai vn bn Li kờu gi ton quc khỏng chin ca H Chớ
Minh v Hch tng s ca Trn QucTun vn c coi l
nhng vn bn ngh lun ch khụng phi l vn bn biu
cm. Vỡ sao ?
=> i vi vn bn vit ra khụng nhm mc ớch biu cm m nhm
mc ớch ngh lun (nờu quan im, ý kin bn lun phi trỏi, ỳng sai,
nờn suy ngh , nờn sng th no). nhng vn bn nh th, biu cm
khụng th úng vai trũ ch o m ch l mt yu t ph tr cho quỏ
trỡnh ngh lun m thụi.
Vì mục đích của ng ời viết là kêu gọi t ớng sĩ ,đồng bào đứng lên
đánh giặc, cứu n ớc nên phải dùng những ph ơng thức nghị luận để
thuyết phục ng ời đọc ng ời nghe.

Có thể thấy những câu ở cột (2) hay hơn những câu
ở cột (1) . Vì sao như thế ?
(1) (2)
Thấy sứ giặc đi lại ngoài
đường, sỉ mắng triều đình, bắt
nạt tể phụ.
Ngó thấy sứ giặc đi lại nghênh ngang
ngoài đường, uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng
triều đình, đem thân dê chó mà bắt nạt tể
phụ.
Lúc bấy giờ ta cùng các ngươi
sẽ bị bắt.
Lúc bấy giờ ta cùng các ngươi sẽ bị bắt
đau xót biết chừng nào !
Chúng ta sẵn sàng hi sinh tất
cả, chứ không thể mất nước,
không thể làm nô lệ.

Hỡi đồng bào!
Hỡi anh em binh sĩ ,tự vệ dân quân!
- Nhiều từ ngữ , câu bc: Tác động mạnh mẽ tới tình
cảm của ng ời đọc, giúp cho v/b có hiệu quả thuyết
phục lớn hơn.
yu t biu cm (Vai trò phụ)->cần thiết.
1.Phõn tớch ng liu :
Lời kêu gọi toàn quốc kháng
chiến
Yu t
biu cm cú
tác dụng nh
th no trong
vn ngh lun?
LI KấU GI TON QUC KHNG CHIN


Vn ngh rt cn yu t biu cm. Yu t biu
cm giỳp cho bi vn ngh lun cú hiu qu thuyt
phc hn, vỡ nú tỏc ng mnh m ti tỡnh cm ca
ngi c (ngi nghe).


Thực tế cho thấy, ng ời đọc ng ời nghe chỉ thấy
1 bài văn nghị luận hay khi bài văn đó không
chỉ làm đầu óc mình sáng tỏ lên mà còn làm
cho trái tim mình rung động. Do đó, mặc dù
chỉ đóng vai trò phụ trợ nh ng yếu tố biểu cảm
là yếu tố không thể thiếu để làm bài văn nghị
luận có hiệu quả cao.

Cm xỳc cn phi din t chõn thc v khụng
c phỏ v mch ngh lun ca bi vn.

Tit 108:
TèM HIU YU T BIU CM
TèM HIU YU T BIU CMTRONG VN NGH LUN
TRONG VN NGH LUN
A.Lớ thuyt : Yếu tố biểu cảm
trong bài nghị luận:

1.Phõn tớch ng liu :
Lời kêu gọi toàn quốc kháng
chiến
Ngi vit :
Phi tht s cú cm xỳc trc
nhng iu mỡnh vit (núi).
Phi bit din t cm xỳc ú
bng nhng t ng, nhng cõu
vn cú sc truyn cm.
Cm xỳc cn phi din t chõn
thc v khụng c phỏ v mch
ngh lun ca bi vn.
2 Ghi nhớ: SGK/97
Qua đây em thấy, để bài
văn nghị luận có sức biểu
cảm, lay động lòng ng ời,
ng ời viết phải làm nh thế

khen, chờ, cm gin, quớ mn, lo õu, tin
tng,. . .
- Ging vn: mnh m, anh thộp hay
thit tha, truyn cm.
B. Luyện tập

B. Luyện tập:
Bài tập 1: Hãy chỉ ra các yếu tố biểu cảm trong phần I: Chiến tranh và
“người bản xứ” (ở văn bản Thuế máu) và cho biết tác giả đã dùng những
biện pháp gì để biểu cảm ? Tác dụng biểu cảm đó là gì ?
* Những yếu tố đối lập:
+ những tên da đen bẩn thỉu, những tên “An-nam-mít” bẩn thỉu - những đứa
“con yêu”, những người “bạn hiền”, chiến sĩ bảo vệ công lý và tự do
+ vinh dự đột ngột - đột ngột xa lìa vợ con, phơi thây trên các bãi chiến trường
+ cảnh kì diệu của trò biểu diễn khoa học về phóng ngư lôi - xuống tận đáy biển
để bảo vệ tổ quốc của các loài thủy quái
* Giọng điệu châm biếm, mỉa mai:
+ bỏ xác tại những miền hoang vu thơ mộng
+ lấy máu mình tưới những vòng nguyệt quế, lấy xương mình chạm nên những
chiếc gậy
+ khạc ra từng miếng phổi
TÌM HIỂU YẾU TỐ BIỂU CẢM
TÌM HIỂU YẾU TỐ BIỂU CẢMTRONG VĂN NGHỊ LUẬN
TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
Tiết 108:
A.Lí thuyết:
* Tác dụng của biểu cảm:

B. Luyện tập:

Bài tập 3 (ở nhà): Viết đoạn văn nghị luận để trình bày luận
điểmChúng ta không nên học vẹt và học tủ sao cho đoạn văn
ấy vừa có lí lẽ chặt chẽ, lại vừa có sức truyền cảm.
Gợi ý:
- Về lí lẽ: Giải thích thế nào là học vẹt, học tủ ? Việc
học vẹt học tủ dẫn đến hậu quả gì đối với mỗi người nói
riêng và xã hội nói chung ?
- Về yếu tố biểu cảm: Cần bày tỏ tình cảm đáng tiếc
cho lối học vô bổ, không có tác dụng mở mang trí tuệ,
trau dồi kiến thức (nếu là học vẹt) và lối học cầu may
(nếu là học tủ).
TÌM HIỂU YẾU TỐ BIỂU CẢM
TÌM HIỂU YẾU TỐ BIỂU CẢMTRONG VĂN NGHỊ LUẬN
TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
Tiết 108:
A.Lí thuyết:
B. Luyện tập:

? Yếu tố biểu cảm có t¸c dông như
thế nào trong văn nghị luận?
Văn nghị rất cần yếu tố biểu cảm. Yếu
tố biểu cảm giúp cho bài văn nghị luận
có hiệu quả thuyết phục hơn, vì nó tác
động mạnh mẽ tới tình cảm của người
đọc (người nghe).