Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
PHẦN I: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật dùng âm thanh và nhịp điệu để truyền tải
tư tưởng tình cảm của con người, nó xuất hiện từ rất lâu đời và gắn bó mật thiết với
con người cho đến hết cuộc đời. Âm nhạc có tính truyền cảm trực tiếp, bao gồm
âm thanh của nhạc cụ và âm thanh của giọng hát. Con người sử dụng âm nhạc như
một loại phương tiện làm cho đời sống tinh thần thêm phong phú, góp phần cải
thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống. Âm nhạc đem đến cho con người những
khoái cảm thẫm mĩ. Không những thế, âm nhạc còn có sức truyền bá hết sức rộng
lớn.
Môn âm nhạc ở bậc tiểu học bước đầu hình thành cho học sinh sự hiểu biết
về năng lực cảm thụ âm nhạc, và những hiểu biết đơn giản về kiến thức phổ thông
môn âm nhạc. Muốn đạt được điều đó người giáo viên phải tìm tòi, không ngừng
học hỏi để nâng cao trình độ, tích lũy kinh nghiệm để hướng dẫn, giảng dạy cho
các em biết gõ đệm đúng nhịp, đúng phách, đúng tiết tấu lời ca theo yêu cầu của
từng bài hát.
1) Lí do khách quan:
Hiện nay cơ sở vật chất ở trường tôi đang công tác còn nhiều thiếu thốn.
Trường chưa có phòng học Âm nhạc riêng. Học sinh ở đây chủ yếu là con em đồng
bào dân tộc thiểu số, việc học tiếng Việt đã khó, việc tiếp thu kiến thức Âm nhạc

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 1
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
còn khó hơn. Bản thân giáo viên lại ít thông thạo tiếng đồng bào dân tộc, ngôn nhữ
bất đồng nên việc truyền đạt kiến thức còn gặp nhiều khó khăn. Vì vậy việc dạy
cho các em gõ đệm đúng nhịp, đúng phách, đúng tiết tấu lời ca còn gặp nhiều hạn
chế.
2) Lý do chủ quan:
- Bản thân tôi là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Âm nhạc tại trường tiểu
học La Văn Cầu.
- Trước những thực tế khó khăn trên, bản thân tôi cùng các bạn bè đồng


GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 3
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
của con người. Để giúp các em có năng lực cảm thụ Âm nhạc, biết hát đúng giai
điệu, tiết tấu, gõ đệm đúng yêu cầu thì trước hết cần phải giúp các em nắm vững
cách gõ đệm theo nhịp, theo phách, theo tiết tấu lời ca.
- Việc gõ đệm đúng giúp các em hát đúng giai điệu, tiết tấu của bài hát.
- Giúp học sinh biết phân biệt bài hát nhịp 2 hoặc nhịp 3 để gõ đệm theo
nhịp chính xác.
- Giúp học sinh biết phân biệt cách gõ đệm theo từng kiểu:
+ Gõ đệm theo nhịp là gõ vào phách mạnh của từng ô nhịp.
+ Gõ đệm theo phách là gõ vào các phách mạnh và nhẹ có ở trong bài.
+ Gõ đệm theo tiết tấu lời ca là có bao nhiêu tiếng trong lời ca thì gõ bấy
nhiêu cái.
2) Phương pháp:
- Sự phối hợp các phương pháp trong một tiết học là rất quan trọng, chúng ta
phải lựa chọn phương pháp cụ thể cho từng tiết học, sử dụng phối hợp các phương
pháp để đạt hiệu quả cao nhất. Trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng phương
pháp nghiên cứu đề tài:
+ Nghiên cứu tài liệu
+ Quan sát thực tiễn
+ Phân tích sản phẩm

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 4
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
Tuy nhiên tùy từng bài hát để lựa chọn phương pháp giảng dạy, lựa chọn
kiểu gõ đệm và nhạc cụ để sử dụng cho từng bài hát, từng cách dạy tạo không khí
vui tươi sôi nổi trong giờ học và đạt hiệu quả giảng dạy cao nhất.
PHẦN III: NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIÊN
1. NỘI DUNG:

sách báo, phương tiện thông tin đại chúng… Từ đó tìm ra phương pháp dạy học
phù hợp nhất với điều kiện thực tế tại trường và khả năng tiếp thu của các em. Tìm
tòi sáng tạo ra các trò chơi Âm nhạc sử dụng các kiểu gõ đệm lồng ghép vào tiết

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 6
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
học, giúp các em thêm hứng thú với môn học, hăng say với các trò chơi để các em
tiếp thu một cách tốt nhất về các cách gõ đệm theo nhịp, theo phách, theo tiết tấu
lời ca cho một bài hát.
Giáo viên khi lên lớp luôn vui vẻ hòa mình cùng học sinh, tạo sự gần gũi
giữa thầy và trò. Tạo cho lớp học không khí thoải mái, luôn quan tâm đến tất cả
các em trong lớp, đặc biệt là những em học sinh cá biệt. Không để các em đó ra
ngoài lề lớp học, giúp các em hòa đồng cùng bạn bè thực hiện tốt các hoạt động
trong giờ học. Giáo viên tạo điều kiện cho các em khác được tự nhiên bộc lộ, phát
triển khả năng năng khiếu của mình.
Trước khi lên lớp giáo viên phải nghiên cứu kĩ bài dạy ở nhà. Soạn giáo án
đầy đủ, cụ thể từng hoạt động cho từng đối tượng học sinh khác nhau. Sáng tạo,
đan xen, lồng ghép các phương pháp, hình thức gõ đệm và chọn nhạc cụ gõ đệm
trong một tiết học. Khi lên lớp giáo viên cần mang đầy đủ các đồ dung, dụng cụ
cần thiết cho tiết dạy để học sinh được trực tiếp thực hiện. Tránh tình trạng dạy
chay, học sinh sẻ khó thực hiện đượccác hoạt động trong bài học. Lâu ngày học
sinh sẻ mất đi hứng thú học môn Âm nhạc và không nắm được cách gõ đệm theo
từng kiểu. Nên giáo viên cần phải cho học sinh làm quen và thực hành ngay các
kiểu gõ mà giáo viên giới thiệu. Mục đích tạo cho học sinh hứng thú với môn học,
giúp các em tạo được kĩ năng kĩ xão về gõ đệm, phân biệt được các kiểu gõ đệm
khác nhau như thế nào!

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 7
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
Qua một năm tôi được phụ trách giảng dạy môn Âm nhạc bản thân tôi nhận

==&=0======B======B===
=@======B=====r=====R=
9====F=====V
====V=======Y====

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 9
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
Trong muôn vàn yêu thương. Nào bàn, nào
ghế…
Gõ phách: x x x x x x x x x x x
x x
HSTH: x x x x x x x x x
x x
Hay đối với những bài có đảo phách thì học sinh lúng túng không biết gõ
đệm thế nào dẫn đến việc gõ đệm sai và hát sai giai điệu của bài hát. Ví dụ như bài:
“Tiếng hát bạn bè mình” của nhạc sĩ Lê Hoàng Minh đảo phách ở câu “Một lời
mẹ ru con bình yên giấc say” có nhiều em hát đúng nhưng gõ đệm lại sai:
==&==2====D=====D====
==D=====E======V=====

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 10
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
=T======V=====H======E
====e===!
Một lời mẹ ru con bình yên giấc say
Gõ phách: x x x x x x
x x
HSTH: x x x x x x
x
Có nhiều em gõ đệm sai dẫn đến việc hát sai giai điệu:


GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 12
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
Gõ đệm theo phách cần phải gõ thật đều đặn, nhịp nhàng. Tránh tình trạng
gõ đệm nhanh dần.
Gõ đệm theo nhịp chậm hơn gõ đệm theo phách. Nhịp 2 có một phách
mạnh và một phách nhẹ, khi đệm phải gõ vào phách mạnh, vì thế cần chú ý theo
từng bài hát. Nếu bài hát bắt đầu là phách nhẹ thì đến phách mạnh mới bắt đầu gõ.
Khi bài hát bắt đầu là phách mạnh thì sẽ gõ đệm ngay vào phách mạnh đầu tiên.
Ví dụ: Bài “Tìm bạn thân” nhạc và lời: Việt Anh

==&==2====F=====I=====
=I======I====I=====I====
=Y======F=====G=====G=
======
Nào ai ngoan ai xinh ai tươi. Nào ai
yêu…
Gõ nhịp: x x x x
Bài: “Cộc cách tùng cheng” nhạc và lời: Phan Trần Bảng

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 13
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
==&==2======V======F==
==F=====G====F====I===
=I====I=====Y=====I====
=======
Sênh kêu nghe tiếng vui nhất cách cách cách cách…
Gõ nhịp: x x x
Tất cả các bài hát trong chương trình lớp 1 và lớp 2 đều có thể gõ đệm theo
nhịp 2, riêng bài “Chúc mừng sinh nhật” viết theo nhịp 3 cần chú ý trong một

+Phách 2 và 3: Vỗ hai tay vào nhau.
- Gõ đệm bằng các nhạc cụ:
Giáo viên sử dụng hai loại nhạc cụ cho trò chơi là trống nhỏ và thanh phách.
Từng tổ thi đua với nhau. Mỗi tổ chia thành 2 nhóm: một nhóm sử dụng nhạc cụ gõ
đệm là trống, một nhóm sử dụng nhạc cụ gõ đệm là thanh phách.
+ Phách 1: Gõ trống
+ Phách 2 và 3: Gõ thanh phách.
Kết quả: học sinh hứng thú, tích cực tham gia trò chơi. Lần sau khi đến lớp
tôi thấy không khí lớp học vui tươi, hứng khởi. Có vẻ học sinh rất thích học môn
Âm nhạc. Khi tôi hướng dẫn học sinh gõ đệm cho bài hát thì các em rất tập trung,
gõ đệm đúng nhịp, đều đặn, hát đúng giai điệu lời ca. Tôi rất vui vì đã tạo cho các
em có ý thức, hứng thú khi học môn Âm nhạc
Đối với gõ đệm theo tiết tấu lời ca giáo viên cũng nên dùng phương pháp
truyền miệng vì nếu giáo viên giải thích thì các em sẽ không hiểu những lời giáo
viên nói dẫn đến việc các em lúng túng không biết nên gõ đệm thế nào. Giáo viên
đánh dấu vào những từ cần gõ đệm theo tiết tấu lời ca ở trong bài.
Ví dụ: Bài: “Lí cây xanh” dân ca Nam Bộ.
==&==2======G======V=
=====V=======V==9===D=

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 16
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
====Y=====W=======V==
9========
Cái cây xanh xanh thì lá cũng xanh…
Gõ tiết tấu: x x x x x x x x
Một số em không nắm vững cách gõ đệm theo tiết tấu lời ca nên khi gõ đệm
theo tiết tấu lời ca cho một bài hát các em thường gõ sai, gõ kết hợp hai kiểu một
lúc.
Ví dụ: Bài: “Sắp đến tết rồi” nhạc và lời: Hoàng Vân.

dài của các nốt nên giáo viên cần thành lập một bảng phụ (phụ lục 1) ở góc học tập

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 18
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
cho các em để các em để rèn cho học sinh nhớ các nốt nhạc và giá trị độ dài của
các nốt. Yêu cầu đối với các em là phải biết nội dung và tính chất của các bài hát.
Đối với các em lớp 4 và 5 cần phải biết đọc các bài TĐN.
Ở tiểu học, dạy hát cho học sinh không chỉ đơn thuần làm công việc truyền
thụ bài hát để các em hát đúng giai điệu và lời ca mà còn phải kết hợp hoạt động.
Hát kết hợp vận động thân thể hoặc kết hợp một vài động tác múa minh họa là
công việc không thể thiếu trong quá trình dạy hát cho trẻ em. Người có trình độ
văn hóa âm nhạc không nhất định phải hát hay, đàn giỏi mà chủ yếu là căn cứ vào
năng lực cảm thụ, tiếp thu âm nhạc và tích cực tham gia những hoạt động âm nhạc
như: nghe, xem, tập hát, gõ đệm và biết rung động trước thế giới âm nhạc. Khi các
em hát đúng, tiếp thu được các kiến thức phổ thông về Âm nhạc, biết rung động
trước thế giới Âm nhạc, các em tập gõ đệm cho bài hát sẽ hiệu quả hơn.
Khi giáo viên dạy hát cho các em cần nêu rõ nội dung, thể loại của bài hát.
Tập cho các em nhận biết được bài hát ở nhịp nào. Khi các em nắm vững nội dung
của bài hát, thể loại là dân ca, hành khúc, vui tươi linh hoạt hay nhẹ nhàng tình
cảm. Giáo viên cần nêu rõ việc chọn kiểu gõ đệm cho từng bài hát, từng thể loại
khác nhau.
- Dân ca thì không nên dùng kiểu gõ đệm theo tiết tấu lời ca vì có nhiều
tiếng luyến láy.

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 19
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
- Gõ đệm theo tiết tấu lời ca có thể vận dụng vào một số bài hát khi bài hát
có âm hình tiết tấu rõ ràng, mạch lạc, chỉ áp dụng cách này tùy theo từng bài không
nên áp dụng cho tất cả các bài hát.
Ví dụ: Có thể gõ đệm theo tiết tấu lời ca cho bài “Em yêu hòa bình” nhạc

Phách 1(mạnh): trống nhỏ
Phách 2,3(phách nhẹ): thanh phách
Ví dụ: Bài “Cùng múa hát dưới trăng” nhạc và lời Hoàng Lân
==&=========B=======E
====S===R====E====U===

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 20
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
=S==U===V===W==F=====E
======B===
Mặt trăng tròn nhô lên tỏa sáng xanh khu
rừng
Trống: x x x
x
Thanh phách: x x x x x x
Hoặc giáo viên hướng dẫn cho các em cách gõ thứ hai: Hai học sinh ngồi
gần nhau quay mặt vào nhau hát và gõ đệm: Phách 1 vỗ tay, phách 2 và 3 vỗ hai
cái vào tay bạn ( giáo viên làm mẫu). Sau đó học sinh hát và gõ đệm theo nhịp đều
đặn đến hất bài như vậy sẽ giữu vững được cao độ, trường độ và giai điệu.
Nhịp 4 có 1 phách mạnh, 1 phách mạnh vừa và 2 phách nhẹ. Giáo viên nên
hướng dẫn cho các em gõ đệm theo nhịp chia đôi( gõ phách mạnh và phách mạnh
vừa)
Ví dụ: Bài “Ước mơ” nhạc Trung Quốc
==&==0==W====S=====W=
====V=====U====V==U==c

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 21
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
====W=====Z====Y==W==
V=====w!

Đó là những bài hát khó. Nếu giáo viên không tập cho học sinh tính tự lập
xác định nhịp phách thì học sinh sẽ gõ sai phách và không hát đúng giai điệu. Gặp
những bài khó các em lúng túng chắc chắn sẽ hát sai.

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 23
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
Vì vậy để dạy cho học sinh nắm chắc được nhịp, phách, tiết tấu trong bài
hát, giáo viên phải tạo cho học sinh tính chủ động, hướng học sinh biết cách xác
định nhịp, phách trong bài. Cần hạn chế việc sử dụng cách gõ đơn giản mà luyện
tập cho học sinh những cách gõ phách nhiều hơn trong bài.
Chính vì vậy mà khi tôi áp dụng phương pháp trên thì 95% học sinh đều
hiểu và thực hiện tốt các kiểu gõ đệm, hiểu rõ nội dung và giai điệu của bài.
PHẦN IV: KẾT LUẬN, ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ
1. KẾT LUẬN:
Qua quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy kết quả đạt được như trên là hết sức
khả qua. Tuy nhiên để đạt được những kết quả này không phải trong một vài tiết
học là có thẻ rèn cho học sinh có thói quen và cách thức xác định được cách gõ
đệm cho bài. Giáo viên phải có sự kiên trì, động viên các em luyện tập. Có nhiều
em giáo viên cần phải cầm tay hướng dẫn cụ thể từng từ, từng tiếng cho đến câu.
Như vậy để đạt được hiệu quả cao trong một giờ học giáo viên phải hòa
mình cùng học sinh, hiểu được đặc điểm tâm lý từng học sinh, cũng như đặc điểm
của từng lớp mà áp dụng những hình thức và phương pháp khác nhau. Vì trong các
phương pháp dạy học không có phương pháp nào là vạn năng mà giáo viên cần
phải biết kết hợp hài hòa sáng tạo thì khả năng phát huy được năng khiếu cũng như
tinh thần say mê học tập của học sinh.

GV - Trần Thị Kiều Trang - Trường TH La Văn Cầu * Trang 24
Một số biện pháp giúp học sinh tiểu học nắm vững cách gõ đệm khi hát.
Khi sử dụng những phương pháp, cách thức như trên thì các em đều tham
gia rất tích cực, sôi nỗi trong tất cả các tiết học. Các em rụt rè, nhút nhát vì sợ hát