Trường THCS Lạc Hoà Sáng kiến kinh nghiệm Ngữ văn 7
MỤC LỤC
Phần 1
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI, THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ
Trang
I. Lý do chọn đề tài: 2
II. Thực trạng vấn đề: 3
Phần 2
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I. Đối tượng nghiên cứu. 4
II. Hình thức tổ chức. 4
1. Làm bài tập ở nhà 4
1.1. Văn. 4
1.2. Tiếng Việt. 5
1.3. Tập làm văn. 6
2. Đọc – Rèn luyện cách đọc. 8
2.1. Đọc. 8
2.2. Rèn luyện cách đọc. 8
3. Tham khảo sách, tài liệu – Sưu tầm tranh ảnh 9
3.1. Tham khảo sách. 9
3.2. Sưu tầm tranh ảnh có liên quan. 10
3.3. Tìm hiểu câu hỏi. 10
4. Truy bài đầu giờ. 10
III. Kết quả cụ thể. 11
Phần 3
KẾT LUẬN VÀ MỘT SỐ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
I. Kết luận. 11
II. Bài học kinh nghiệm 12
Người thực hiện: Đỗ Thanh Hùng Trang 1
Trường THCS Lạc Hoà Sáng kiến kinh nghiệm Ngữ văn 7
ĐỀ TÀI

trình Ngữ văn 7 đó là:
“ Một vài biện pháp giúp học sinh học tự học tốt một tiết ngữ văn trong chương
trình ngữ văn 7”
Người thực hiện: Đỗ Thanh Hùng Trang 2
Trường THCS Lạc Hoà Sáng kiến kinh nghiệm Ngữ văn 7
B. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT TRONG MỘT
TIẾT NGỮ VĂN.
- Đất nước đang ngày càng phát triển về mọi lónh vực, nhất là kinh tế, văn
hoá…. Các phương tiện thông tin, giải trí ngày càng phong phú và đa dạng như
Internet, điện tử, truyền thông … . Điều này chứng tỏ cuộc sống ngày càng phát
triển văn minh và tiến bộ hơn. Tuy nhiên với sự phát triển nhanh sẽ kéo theo một
thực trạng mà chúng ta, người giáo viên cần phải quan tâm đó là sự lơ là, ham
chơi, bỏ học của một số học sinh. Thực tế hàng ngày cho thấy người giáo viên luôn
tiếp xúc với nhiều đối tượng học sinh (Học sinh giỏi, khá, TB thậm chí có cả yếu
kém). Số có chuẩn bò bài , có làm bài ở nhà, có học bài chiếm số ít khoảng 20%, số
học sinh không chuẩn bò bài, lười làm bài tập hoặc chỉ làm và học bài với hình thức
đối phó với thầy cô. Số này chiếm khá đông khoảng 50%, còn lại 30% số học sinh
không chuẩn bò gì cả.
- Trên lớp trong một tiết học nhiều học sinh trả lời câu hỏi của giáo viên một
cách máy móc, thiếu tư duy, suy nghó kỹ tuy các em có tham khảo bài học nhưng
thiếu cơ sở, chưa hiểu cặn kẽ vấn đề. Bên cạnh đó cũng có một số học sinh có thói
quen thụ động, nghe, ghi chép những gì giáo viên nói mà không tham gia vào tìm
hiểu bài giảng, còn lơ là trong tiết học hoặc nói chuyện riêng…
- Khi chuẩn bò bài học hay làm văn, các em còn lệ thuộc vào tài liêïu hay làm
theo một cách máy móc. Như vậy thường lạc đề hoặc không trình bày đúng nội
dung yêu cầu. Trong một tiết học nhiều học sinh không thể tóm tắt hoặc
trình bày lại nội dung chính của bài học, từ chỗ không hiểu bài, học sinh sẽ chán
nản, buông xuôi việc học. Thậm chí trốn tiết đi chơi hoặc chơi các trò chơi ảnh
hưởng đến việc học tập.
- Trước tình học tập như trên, thầy cô giáo phải đầu tư suy nghó để tìm ra các

các loại bài, mối quan hệ giữa 3 phân môn (Văn - Tiếng Việt - Tập Làm Văn).
Như vậy để hướng dẫn học sinh tự học trước, trong tiết học Ngữ văn giáo
viên cần hướng dẫn học sinh theo các bước cơ bản sau:
I. ĐỐI TƯNG :
Với học sinh giỏi, khá tiến hành cách tự học không khó. Nhưng đối với những
học sinh trung bình, yếu, kém giáo viên cần cụ thể thời gian học tập ở nhà để tạo
cho học sinh nề nếp, ý thức tự giác học tập.
II. HÌNH THỨC TỔ CHỨC:
1. Làm bài tập ở nhà.
1.1 Phần văn
Giáo viên cho học sinh về nhà làm bài tập và soạn, chuẩn bò trả lời các câu
hỏi ở phần Đọc – Tìm hiểu văn bản
- Đây là một khâu khá quan trọng trong vấn đề rèn luyện ý thức tự học của
học sinh. Vì hầu như trong quá trình dạy giáo viên chưa chuẩn bò khâu này, việc
Đọc- tìm hiểu văn bản trước khi đến lớp giúp học sinh nắm vững kiến thức của bài
Người thực hiện: Đỗ Thanh Hùng Trang 4
Trường THCS Lạc Hoà Sáng kiến kinh nghiệm Ngữ văn 7
mới. Không những vậy còn giúp cho giáo viên trong quá trình dạy học tốt hơn. Khi
học sinh có sự chuẩn bò tốt về bài mới thì chất lượng bài giảng và tiết học, luyện
tập ở trên lớp sẽ trôi chảy hơn. Cả thầy và trò đều phấn khởi, học sinh hiểu bài tiết
học sinh động và cởi mở. Để thực hiện tốt học sinh phải chuẩn bò cho mình một thời
gian hợp lý và ý thức học tập còn giáo viên cần hướng dẫn bài, cách học cụ thể.
- Ở phần Đọc – Tìm hiểu văn bản giáo viên có thể gợi ý cho học sinh về nhà
soạn, trả lời câu hỏi theo SGK.
Ví dụ: Bài 2 “Cuộc chia tay của những con búp bê” SGK Ngữ Văn 7
trang 26-27.
GV gợi ý giúp học sinh nắm được ý.
Câu 1:
+ Về ngôi kể. (ngôi thứ mấy?)
+ Tên của truyện và ý nghóa của tên truyện? (Búp bê có chia tay không? Vì

Ýnghóa, chức năng
Danh Từ, Động Từ,
Tính Từ
Quan hệ từ
Ý nghóa
Biểu thò người, sự vật Biểu thò ý nghóa quan hệ
Chức năng
Có khả năng làm thành
phần của cụm từ hoặc câu
Liên kết các thành phần câu
của cum từ.
Câu hỏi 3: Sách giáo khoa trang 184, giáo viên yêu cầu học sinh giải nghóa
các yếu tố Hán việt đã học
Ví dụ:
Bạch (Bạch cầu) Trắng
Bán (Tượng bán thân) Bức tượng nửa người.
Thiên (Thiên niên kỷ) Một ngàn năm.
Thư (Thư viện) Nơi tàng trữ sách báo, tài liệu và tổ chức cho bạn đọc.
Tiếu (Tiếu lâm) Truyện cười.
……………
Như vậy khi đến lớp chuẩn bò tiết học, học sinh đã có những kiến thức tự
trang bò cho mình nhằm thực hiện tốt một buổi học, tránh thụ động trong quá trình
học. Giáo viên hướng dẫn cụ thể học sinh tự soạn bài, tự thân giải quyết được bài
tập, soạn được bài học một cách rõ ràng, có chất lượng. Từ đó học sinh cảm thấy
hứng thú với môn học hơn.
- Ngược lại giáo viên cuối tiết chỉ căn dặn( các em về nhà soạn bài……, SGK
trang…….,) hoặc (các em về nhà làm bài tập…., SGK trang….,) thì học sinh về nhà
cũng làm, nhưng có một số em sẽ không biết làm, không biết soạn thế nào cho đạt
yêu cầu. Từ đó dẫn đến chán nản và học cho có lệ, đối phó.
1.3 Phần Tập làm Văn

- Cứ mỗi lần nhớ đến kỷ niệm ấy, em lại bồi hồi nghó rằng cô A nói riêng và
thầy cô giáo nói chung không chỉ là “người lái đò” thầm lặng
- Người mẹ nhân hậu không chỉ của riêng em mà còn cả lứa tuổi học trò.
Ngoài ra giáo viên còn có thể gợi ý cho học sinh tìm hiểu thêm nhiều tài liệu
nói về người thầy, cô để học sinh tham khảo, nghiên cứu sâu hơn về ý nghóa của
“những người lái đò thầm lặng”
- Giáo viên có thể gợi ý cho học sinh tìm những tư liệu viết về thầy cô để
tham khảo thêm. Trong quá trình cho học sinh tự học ở nhà, giáo viên cần phải có
nhiều hình thức kiểm tra việc học, soạn bài của học sinh. Hình thức kiểm tra có thể
tiến thành theo tổ, nhóm, hoặc có thể giao cho lớp trưởng hoặc lớp phó học tập trực
tiếp kiểm tra bài của các bạn khi ở trên lớp.
- Trong quá trình cho học sinh tự học, làm bài tập ở nhà. Giáo viên cần có sự
động viên đối với những em có ý thức học tập tốt bằng cách cộng thêm điểm.
Người thực hiện: Đỗ Thanh Hùng Trang 7
Trường THCS Lạc Hoà Sáng kiến kinh nghiệm Ngữ văn 7
Ngoài ra giáo viên cần đònh hướng cho học sinh thời gian biểu hợp lý, phù
hợp với đối tượng học sinh, giúp các em có thể tự học tốt hơn trong thời gian ở nhà.
Ví dụ: Lớp 7A1 học buổi sáng (từ 7h- 11h15’) cho nên thời gian buổi chiều
của các em rất nhiều. Vì thế nên hướng dẫn cho các em chuẩn bò bài học của mình
thật tốt hoặc xây dựng cho các em một thời gian biểu tự học hợp lý. Nếu đặc điểm
tình hình nơi ở của học sinh có số đông hoặc gần nhau. Giáo viên có thể hướng dẫn
học sinh tự học nhóm theo cách trao đổi, thảo luận bài tập trung… từ đó giúp học
sinh có ý thức tự học, giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ. (Tuy nhiên biện pháp này vẫn
còn một số hạn chế nhất đònh như: học sinh tập trung lại nói chuyện, chơi…).
2. Đọc – Rèn luyện cách đọc
2.1. Đọc
- Đối với môn Ngữ văn. Đọc cũng là hình thức tự học, một tiết học trên lớp
không đủ thời lượng cho học sinh rèn luyện cách đọc thế nào cho đúng. Các em
thường hay mắc lối chính tả, đọc sai do đặc thù tiếng đòa phương, học sinh người
dân tộc. Như vậy đọc không đúng sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tiết học và tiếp thu bài

buồn man mác, chậm rãi, buồn thể hiện nỗi buồn hoài cổ.
Cho nên giáo viên cần khuyến khích học sinh đọc nhiều. Ngoài ra còn đọc
thêm nhiều sách báo, tài liệu, nhưng phải biết chọn lọc sách, chonï lọc nội dung để
đọc nhằm rèn luyện kỹ năng đọc cho thật tốt. Trước khi học bài mới, học sinh cần
phải đọc kỹ nội dung bài học trước để nắm được những thông tin cần thiết nhằm
đảm bảo tốt cho tiết học mới.
3. Tham khảo sách, tài liêïu- Tìm, sưu tầm tranh ảnh có liên quan:
3.1. Tham khảo sách, tài liệu.
Tham khảo sách - tài liệu là một biện pháp tích cực trong học tập bộ môn
Ngữ văn, giúp học sinh vận dụng những kiến thức tìm được để áp dụng vào học tập
của mình cho thật tốt.
Ví dụ:
Tuần 12; Bài 12 ; Tiết 45; Bài Cảnh Khuya, Rằm Tháng Giêng.
Phần luyện tập giáo viên có thể cho học sinh về nhà làm câu 2: “ Tìm đọc và
chép lại một số bài thơ, câu thơ của Bác Hồ nói về Trăng hoặc cảnh thiên nhiên”.
Để làm được câu này bắt buộc học sinh phải tìm hiểu – tham khảo các loại
sách để tìm ra câu trả lời chính xác. Giáo viên có thể hướng dẫn học sinh tìm ở một
số loại sách: Tuyển tập thơ văn Hồ Chí minh, Nhật kí trong tù….
Giáo viên có thể gợi ý 1-2 bài:
Vọng Nguyệt
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?ø
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt
Nguyết tòng song khích kháng thi gia.
(Hồ Chí Minh – Nhật ký trong tù)
- Trong Bài 4, tuần 4, tiết 13 “Những câu hát than thân” ở phần dặn dò
cuối bài, giáo viên yêu cầu học sinh về nhà tìm, sưu tầm những câu ca dao, dân ca
có từ than thân và nói lên ý nghóa của những câu đó(ít nhất 05 câu trở lên).
Người thực hiện: Đỗ Thanh Hùng Trang 9
Trường THCS Lạc Hoà Sáng kiến kinh nghiệm Ngữ văn 7

trang 4, 5 đã dẫn).
4. Truy bài đầu giờ:
Truy bài đầu giờ cũng là một biện pháp tích cực giúp học sinh tự học tốt
chuẩn bò cho tiết học mới. Ở khâu này giáo viên cần có biện pháp theo dõi lớp
thường xuyên để tạo cho học sinh một thói quen ôn luyện.
Người thực hiện: Đỗ Thanh Hùng Trang 10
Trường THCS Lạc Hoà Sáng kiến kinh nghiệm Ngữ văn 7
Để thực hiện khâu này thật tốt và hiệu quả thì giáo viên CN phải đến lớp
thường xuyên vào đầu giờ truy bài, hướng dẫn học sinh cách học, đọc nội dung, tìm
hiểu nội dung bài mới hoặc kiến thức cũ nhằm giúp học sinh củng cố lại kiến thức
trước khi vào tiết học.
III. KẾT QUẢ CỤ THỂ.
Qua áp dụng một số kinh nghiệm trong việc dạy học học sinh học trong
chương trình ngữ văn 7 mà tôi rút ra được trong thời gian vừa qua. Tôi cảm thấy đã
đạt được một số kết quả khả quan (tuy nhiên vẫn còn số ít hạn chế) tỉ lệ học sinh
nắm được bài, chuẩn bò bài ở nhà khá tốt, vận dụng vào bài học khá linh hoạt lớp
học linh hoạt. Nhiều em đã hình thành sự yêu thích đối với môn học, phát huy được
tính sáng tạo, hứng thú trong học tập.
Cụ thể kết quả của bộ môn Ngữ văn 7 năm học 2007-2008 (Học kỳ 1) so với
kết quả của năm trước năm học 2006-2007 mà tôi giảng dạy các lớp 7A1,2,3,4 như
sau:
Khi chưa áp dụng:
TSHS Giỏi Khá Trung bình Yếu
SL % SL % SL % SL %
Khi áp dụng các biện pháp này:
TSHS Giỏi Khá Trung bình Yếu
SL % SL % SL % SL %
PHẦNIII
KẾT LUẬN VÀ MỘT SỐ BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
I. KẾT LUẬN:

Ngữ Văn – GDCD, cùng các đồng nghiệp trường THCS LạcHoà đã tạo điều kiện
giúp đỡ tôi hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm này.
Lạc Hoà, ngày 05 tháng 12 năm 2007
Người viết
Đỗ Thanh Hùng
Người thực hiện: Đỗ Thanh Hùng Trang 12