SINH HỌC 7
Bộ môn
Gv thực hiện: Nguyễn Văn Tươi
Đơn vị: Trường THCS Phổ Cường
PHÒNG GD-ĐT ĐỨC PHỔ
Năm học: 2009-2010
Nhiệt liệt chào mừng quý thầy cô cùng các em học sinh.
KIỂM TRA BÀI CŨ

(H) Nêu ý nghĩa thích nghi với
các đặc điểm cấu tạo ngoài của
cá chép ở bảng sau:
Đặc điểm cấu tạo ngoài Sự thích nghi
Thân thon dài, đầu thuôn nhọn gắn chặt với thân
Mắt không có mi, màng mắt tiếp xúc với môi
trường nước
Vây có da bọc, trong da có nhiều tuyến tiết chất
nhầy
Sự sáp xếp vảy cá trên thân khớp với nhau như
ngói lợp
Vây có các tia vây được căng bởi da mỏng,
khớp động với thân
Giảm sức cản của nước
Màng mắt không bị khô
Giảm sự ma sát giữa da
cá với môi trường nước
Giúp thân cá cử động dễ
dàng theo chiều ngang
Có vai trò như bơi chèo
Quan sát hình mẫu mổ cá chép, kể tên các cơ quan
bên trong của cá chép?

3. Thực quản
4. Dạ dày
5. Ruột
6. Hậu môn
7. Gan
8. Túi mật
Cắn, xé, nghiền nát thức ăn
Chuyển thức ăn xuống thực quản
Chuyển thức ăn xuống dạ dày
Co bóp, nghiền nhuyễn thức ăn
Tiêu hoá thức ăn và hấp thụ chất dinh dưỡng
Thải chất cặn bã
Tiết ra dịch mật
Chứa dịch mật- có enzim tiêu hoá thức ăn
I. Các cơ quan dinh dưỡng:
1. Hệ tiêu hoá:
- Cấu tạo: hệ tiêu hoá phân hoá
gồm
+ Ống tiêu hoá: miệng, hầu, thực
quản, dạ dày, ruột, hậu môn
+ Tuyến tiêu hoá: gan, mật,
tuyến ruột
(?) Hoạt động tiêu hoá diễn
ra như thế nào?
(?) Nêu cấu tạo và chức năng
của hệ tiêu hoá ở cá chép?
- Chức năng: biến đổi thức ăn
thành chất dinh dưỡng và thải
cặn bã.
•

quản, dạ dày, ruột, hậu môn
+ Tuyến tiêu hoá: gan, mật,
tuyến ruột
- Chức năng: biến đổi thức ăn
thành chất dinh dưỡng và thải
cặn bã.
I. Các cơ quan dinh dưỡng:
2. Hệ hô hấp:
*Quan sát tranh, thảo luận
trả lời các câu hỏi sau:
(H) Cá hô hấp bằng gì?
(H) Mang cá có cấu tạo và chức
năng như thế nào?
(H) Giải thích hiện tượng cá cử
động há miệng liên tiếp kết hợp
với cử động đóng mở nắp
mang?
(H) Vì sao trong bể nuôi cá
người ta thường thả rong hoặc
cây thuỷ sinh?
I. Các cơ quan dinh dưỡng:
(?) Cá hô hấp bằng gì?
Cá hô hấp bằng mang.
(?) Mang cá có cấu tạo và
chức năng như thế nào?
Lá mang là những mép da
mỏng, có nhiều mạch máu
làm nhiệm vụ trao đổi khí
Cá hô hấp bằng mang, lá mang
là những mép da mỏng, có

hoặc cây thuỷ sinh?
Người ta thường thả rong
hoặc cây thuỷ sinh trong các
bể cá để khi quang hợp, cây
lấy khí CO2 và nhả khí O2
giúp cá hô hấp tốt hơn.
I. Các cơ quan dinh dưỡng:
3. Hệ tuần hoàn:
Sơ đồ hệ tuần hoàn của cá
(H) Hệ tuần hoàn gồm những
cơ quan nào?
Tuần hoàn của cá chép gồm:
Tim và mạch máu

Tim có 2 ngăn: 1 tâm nhĩ,
1 tâm thất

1 vòng tuần hoàn, máu đi
nuôi cơ thể là máu đỏ tươi.
3. Hệ tuần hoàn:
Quan sát hình vẽ, thảo luận
và hoàn thành lệnh sau:
Hệ tuần hoàn gồm tim và các mạch. Tim cá có 2 ngăn
là: và , nối với các mạch tạo thành
một vòng tuần hoàn kín.
Khi tâm thất co, tống máu vào từ đó
chuyển qua , ở đây xảy ra sự trao đổi
khí, máu trở thành đỏ tươi, giàu oxi, theo
đến cung cấp oxi . Máu từ
các cơ quan theo trở về Khi tâm

- Hệ thần kinh hình ống nằm ở
phía lưng, gồm bộ não, tuỷ
sống và các dây thần kinh.
Hành khứu giác
Não trước
Não trung gian
Não giữa
(Thuỳ thị giác)
Tiểu não
Thuỳ vị giác
Hành tuỷ
II. Thần kinh và giác quan:
- Hệ thần kinh hình ống nằm ở
phía lưng, gồm bộ não, tuỷ
sống và các dây thần kinh.
(H) Cá gồm những giác quan
nào? Vai trò của các giác quan?
- Giác quan: gồm mắt, mũi, cơ
quan đường bên (nhận biết áp
lực tốc độ dòng nước, vật cản)
Đáp án:
•
Mắt( thị giác): không có mí
nên chỉ nhìn gần, định hướng
khi bơi.
•
Mũi( khứu giác): đánh hơi,
tìm mồi.
•
Cơ quan đường bên: chạy

b. ba ngăn
c. bốn ngăn
d. một ngăn
2. Hệ thần kinh cá chép có:
a. bộ não trong hộp sọ
b. tuỷ sống trong cột sống
c. Các dây thần kinh từ bộ não,
tuỷ sống đến các cơ quan
d. Cả a, b, c.
3. Ở cá chép, tiểu não có
chức năng:
a. điều khiển các giác quan.
b. điều khiển và phối hợp các
hoạt động phức tạp
c. điều khiển hoạt động nội tiết
d. Cả a, b, c. đều sai.
4. Ở cá chép cơ quan đường bên
có tác dụng giúp cá biết được:

a. các kích thích do áp lực của nước
b. tốc độ dòng nước
c. các vật cản để tránh
d. cả a, b, c đều đúng
V
V
V
V
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK
- Vẽ sơ đồ cấu tạo não cá chép