Gv: Leâ Vaên Thaønh
Lôùp 10A
2

I-QUAN HỆ GIỮA VỊ TRÍ VÀ CẤU TẠO NGUYÊN TỬ
1. Z

=25 ⇒ nguyên tử R có 25 electron. Cấu hình electron
nguyên tử: 1s
2
2s
2
2p
6
3s
2
3p
6
3d
5
4s
2
2. Nguyên tố R thuộc chu kì 4 vì có 4 lớp electron; thuộc
nhóm IVB, vì đó là nguyên tố d và có 7 electron hoá trị.
Thí dụ1: Nguyên tố R có số hiệu nguyên tử là 25. Hãy :
1. Viết cấu hình electron nguyên tử của nguyên tố R.
2. Xác định vị trí của nguyên tố R trong BTH.
Trả lời:

Thí dụ2:

- Số proton, số electron
-Số lớp electron
- Số electron lớp ngoài cùng
(Số thứ tự nhóm)
(Số electron hoá trị)

II- QUAN HỆ GIỮA VỊ TRÍ VÀ TÍNH CHẤT CỦA NGUYÊN TỐ
Nếu biết vị trí của một
nguyên tố trong bảng tuần
hoàn có thể biết được những
tính chất gì của nguyên tố
đó?

- Nguyên tố có tính kim loại hay phi kim.
- Hoá trị cao nhất của nguyên tố với oxi, hoá trị với hiđro.
- Công thức của oxit cao nhất và hiđroxit tương ứng.
- Công thức hợp chất khí với hiđro (nếu có).
- Oxit và hiđroxit có tính axit hay bazơ.

Thí dụ:
Nguyên tố nitơ ở ô thứ 7, chu kì 2, nhóm VA .
Xác định tính chất của nitơ và hợp chất của nó.
- Nitơ là phi kim
Trả lời:
- Hoá trị cao nhất với oxi là 5. Công thức oxit cao nhất là N
2
O
5
.
- Hóa trị với hiđro là 3, công thức hợp chất khí với hiđro là NH

nên tính kim loại của Mg yếu hơn Ca
và mạnh hơn Be.
∗Vậy Mg có tính kim loại yếu hơn Na và
Ca nên hiđroxit của nó là Mg(OH)
2
có tính
bazơ yếu hơn NaOH và Ca(OH)
2
.

Thí dụ 2:
Cho các nguyên tố : Ca(Z =20); Mg(Z =12); Be( Z=4); B (Z=5);
C(Z=6) và N(Z=7).
1. Hãy sắp xếp các nguyên tố trên theo chiều tính kim loại
tăng dần.
2. Viết công thức oxit cao nhất của các nguyên tố trên . Cho
biết oxit nào có tính axit mạnh nhất nhất ? Oxit nào có tính bazơ
mạnh nhất ?

Trả lời:
-
Ca, Mg, và Be cùng thuộc nhóm IIA nên tính kim loại của
Ca> Mg> Be .
-
Be, B, C, N cùng thuộc chu kì 2 nên tính kim loại của
Be>B>C>N.
Vậy ta có tính kim loại tăng dần của các nguyên tố là:
N<C<B<Be<Mg<Ca.
-
Công thức oxit cao nhất: CaO, MgO, BeO,B

C. A < B < C < D
D. C < A < B < D
Đúng
Sai
Sai
Sai

Câu2: Hai nguyên tử của hai nguyên tố X và Y lần lượt có
phân lớp ngoài cùng là 4 p
x
và 4 s
y
. Biết X không phải là
khí hiếm. X và Y là:
A. X và Y đều là kim loại.
B. X là phi kim hoặc kim loại, Y là kim loại
C. X và Y đều là phi kim
D. X là kim loại, Y là phi kim.
Đúng
Sai
Sai
Sai

Câu 3: Cho 3 nguyên tố X, Y, Z thuộc nhóm A trong BTH . Nguyên tố Y thuộc chu kì
với X . X và Y thuộc hai nhóm liên tiếp . X và Z thuộc cùng nhóm và ở hai chu kì liên
tiếp . Hiđroxit của Z, X ,Y có tính bazơ giảm dần theo thứ tự đó. Nguyên tử X có 2
electron ở lớp ngoài cùng thuộc phân lớp 3s. Vị trí của X, Y, Z trong BTH là:
B.X thuộc chu kì 3, nhóm IIA; Y thuộc chu kì 3, nhóm IIIA; Z thuộc chu kì 4, nhóm
IIA.
Đ

Sai
Sai

Câu 6:Ion X
-
và ion Y
2+
đều có cấu hình electron lớp ngoài cùng 3s
2
3p
6
. Vị
trí của các nguyên tố trong BTH là:
A. X có số tt 17, chu kì 4, nhóm VIIA; Y có số tt 20, chu kì 4, nhóm IIA.
B. X có số tt 18, chu kì 3, nhóm VIA; Y có số tt 20, chu kì 4, nhóm IIA.
C. X có số tt 18, chu kì 3, nhóm VIIA; Y có số tt 20, chu kì 3, nhóm IIA.
D. X có số tt 17, chu kì 3, nhóm VIIA; Y có số tt 20, chu kì 4, nhóm IIA.
Đúng
Sai
Sai
Sai

BÀI TẬP VỀ NHÀ
Câu1: Cho các nguyên tố A, B, C, D có số hiệu nguyên tử lần
lượt là 6, 9, 14, 17 . Xác định vị trí của chúng trong BTH và
sắp xếp chúng theo chiều tính phi kim tăng dần?
Câu2: Một hợp chất ion cấu tạo từ ion M
+
và X
2-