1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 3
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ÔN TẬP, BỒI DƯỠNG KIẾN THỨC KĨ NĂNG MÔN LỊCH
SỬ LỚP 12 TRÊN CƠ SỞ THIẾT LẬP “VẤN ĐỀ CHUNG”
(CHO HỌC SINH GIỎI VÀ HỌC SINH ÔN KHỐI C)

Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Hạnh
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: Lịch sửThanh ho¸ NĂM : 2013
MỤC LỤC
A. Đặt vấn đề - Lí do chọn đề tài ……………………………………………2
B. Giải quyết vấn đề
1.Cơ sở chọn đề tài
1.1. Cơ sở lí luận …………………………………………………………….3
1.2. Cơ sở thực tế …………………………………………………………….3
2. Đối tượng áp dụng ,phạm vi, tài liệu nghiên cứu …………………………4
3. Nội dung đề tài
3.1. “Nhận dạng’’ vấn đề chung…………………………………………… 5
3.2. Mức độ áp dụng …………………………………………………………5
3.3. Lựa chọn kiến thức phù hợp …………………………………………….6
3.4. Tìm ra những điểm giống nhau và khác nhau trong cùng một vấn đề… 7
3.5. Một số cách cụ thể để ôn tập bồi dưỡng kiến thức kỹ năng

-Từ thực tế của việc học tập bộ môn:
Đa số học sinh rất ngại học môn Lịch sử ( có cả nguyên nhân khách quan lẫn
chủ quan ). Phương pháp học tập còn bị động, đối phó, trông chờ, ỷ lại vào
giáo viên.
-Từ yêu cầu ngày càng cao của thi cử:
Nghiên cứu các đề thi từ 2009 trở đi tôi nhận thấy: Đề thi ngày càng ra theo
hướng mở để học sinh có điều kiện thể hiện kỹ năng kiến thức của mình.
- Kết quả bồi dưỡng HSG và học sinh vào các trường ĐH – CĐ:
Từ khi được phân công nhiệm vụ đến nay, bản thân đã không ngừng học hỏi,
tích lũy được nhiều kinh nghiệm hay để có thể áp dụng trong thực tế. Việc bồi
dưỡng học sinh giỏi đã có kết quả nhất định. Trong các kỳ thi vào ĐH – CĐ
hàng năm có nhiều học sinh đạt điểm cao.
Tôi nghiên cứu đề tài này nhằm:
+ Giúp học sinh có được các kiến thức và kỹ năng cơ bản trong ôn tập và thi
cử.
+ Được trau dồi, được nghe lời nhận xét góp ý từ đồng nghiệp, đồng môn
+ Nâng cao chất lượng bộ môn, góp phần nhỏ bé vào công cuộc CNH – HĐH
đất nước.
+ Mong muốn được HĐKH các cấp nhận xét, đánh giá, ghi nhận kết qủa nỗ
lực của bản thân giúp cho tôi có nhiều động lực mới hoàn thành tốt nhiệm vụ
được giao.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

3
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở chọn đề tài:
1.1. Cơ sở lý luận:
TÊN ĐỀ TÀI: ÔN TẬP BỒI DƯÕNG KIẾN THỨC VÀ KỸ NĂNG
LỊCH SỬ TRÊN CƠ SỞ THIẾT LẬP “ VẤN ĐỀ CHUNG”
(CHO HSG VÀ ÔN THI ĐH – CĐ LƠP 12 THPT KHỐI C).

vấn đề chung” nào đó, từ đây thúc đẩy tôi nghiên cứu, tìm tòi một phương
pháp ôn tập mới. Phương pháp đó tôi gọi là “thiết lập vấn đề chung” nhằm
bồi dưỡng một số kỹ năng kiến thức cơ bản cho học sinh lơp 12 trước khi các
em bước vào các kỳ thi quan trọng (thi HSG và thi ĐH- CĐ).
* Một số ví dụ về các đề thi chứa đựng “vấn đề chung”:
4
- Đề thi HSG cấp tỉnh 2008 – 2009:
+ Câu 1: Lập bảng so sánh chiến lược phát triển kinh tế của 5 nước sáng lập
ASEAN.
+ Câu 4: Cuộc đấu tranh ngoại giao của ta những năm đầu sau CM tháng 8.
- Đề thi ĐH 2009:
+ Câu 2: Nhận xét chủ chương tập hợp lực lượng Cách mạng của Đảng được
đề ra trong các hội nghị
- Đề thi HSG tỉnh 2012 – 2013:
+ Câu 1: Lập bảng so sánh một số điểm chủ yếu của Chính cương và Luận
cương.
+ Câu 3: Những thắng lợi trên mặt trận ngoại giao của nhân dân ta trong cuộc
kháng chiến chống Pháp.
- Trong quá trình ôn thi HSG và ĐH – CĐ, tôi cũng phát hiện nhiều câu
hỏi, nhiều đề bài có dạng vấn đề chung như:
+ Các xu thế phát triển của thế giới hiện đại sau chiến tranh thế giới thứ 2 đến
nay.
+ Các tổ chức quốc tế và khu vực
+ Các thắng lợi quân sự của ta trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống
Mỹ.
+ Trật tự thế giới mới
+ Hậu phương của ta trong cuộc kháng chiến chống Pháp…

Vậy: Làm thế nào để ôn tập tốt cho học sinh khi đã phát hiện các
“vấn đề chung”? (Cả nội dung và phương pháp)

Đề tài được sử dụng vào việc:
- Ôn tập chính khóa và môn thi tốt nghiệp ( chỉ là phụ ).
- Ôn thi HSG và CĐ – ĐH là chính .
- Cơ sở là học sinh đã có kiến thức cơ bản (thông sử), giáo viên hướng dẫn
ôn tập trên cơ sở thiết lập “vấn đề chung” nhằm bồi dưỡng cho học sinh
các kíên thức và hình thành các kỹ năng cơ bản
2.3. Tài liệu nghiên cứu: Sách giáo khoa Lịch sử 12, sách giáo viên, các
chuyên đề, đề thi và đáp án hàng năm, tài liệu từ internet…
2.4. Phương pháp triển khai đề tài: Thực hiện ôn tập cho học sinh lớp 12
theo khối C - không phải dạy bài mới.
3. Nội dung đề tài:
3.1. Nhận dạng “vấn đề chung”: Giáo viên giúp học sinh tìm ra
“vấn đề chung” hàm chứa trong các câu hỏi và bài tập.
Đó có thể là:
- Các thắng lợi quân sự của ta trong các cuộc kháng chiến chống xâm lược
- Các tổ chức quốc tế và khu vực
- Các quyết định quan trọng của Đảng
- Vấn đề về hậu phương, mặt trận
- Các xu thế của lịch sử hiện đại
- Quyền dân tộc cơ bản. v.v…
Những câu hỏi, bài tập đề cập đến các vấn đề này thường cho điểm cao, đòi
hỏi học sinh phải “nhận dạng” được, từ đó mới có các bước quyết định tiếp
theo
3.2. Làm quen với các dạng câu hỏi, bài tập có chứa đựng
“vấn đề chung”.
Mức độ tôi ra đề cho các dạng câu hỏi nâng cao là:
6
Mức độ
Nội dung
Câu hỏi kiểm tra kiến thức Câu hỏi nâng cao

Sau đây là đáp án tham khảo:
7
Những biến đổi của tình hình thế giới
sau khi “chiến tranh lạnh’’ chấm dứt
Các xu thế phát triển của lịch sử
thế giới sau “chiến tranh lạnh’’
1. Trật tự “2 cực’’ tan rã, 1 trật tự
thế giới mới đang dần được hình
thành
2. Các quốc gia điều chỉnh chiến
lược phát triển
3. Mỹ đang có lợi thế tạm thời
4. Hòa bình được củng cố nhưng
nhiều nơi vẫn còn xung đột, nội
chiến
1. Các quốc gia điều chỉnh
chiến lược
2. Quan hệ giữa các nước lớn
được điều chỉnh lại
3. Nhiều nơi vẫn xảy ra xung
đột
4. Xu thế toàn cầu hóa đang
diễn ra như vũ bão
Cơ hội và thách thức của Việt Nam:
Trong xu thế toàn cầu hóa Trong xu thế mới của thời đại
1. Cơ hội:
- Việt Nam có thể tham gia vào
các tổ chức quốc tế, khu vực, các
liên minh kinh tế
- Việt Nam có thể khai thác

khác nhau trong mỗi vấn đề chung.
Ví dụ 1: So sánh các chiến lược phát triển kinh tế của 5 nước ASEAN.
Ví dụ 2: So sánh nội dung chủ yếu của 2 văn kiện của Đảng trong năm 1930.
- Bước 1: Xác định vấn đề chung: Chiến lược phát triển kinh tế, Nội dung
chủ yếu của 2 văn kiện.
- Bước 2: Xác định nội dung cụ thể phải hình thành.
8
+ Ở ví dụ 1: Thời gian, mục tiêu, nội dung, thành tựu, hạn chế của hai chiến
lược kinh tế.
+ Ở ví dụ 2: Tình chất,nhiệm vụ trước mắt, lực lượng lãnh đạo, lực lượng
tham gia được trình bày trong hai văn kiện …
- Bước 3: Lập bảng biểu, hoàn thành bài tập
- Bước 4: Tìm ra những điểm giống nhau
+ Ở ví dụ 1: Chiến lược đều được thực hiện ở 5 nước ASEAN.
+ Ở ví dụ 2: Đều là các văn kiện của Đảng trong năm 1930.
- Bước 5: Tìm ra những điểm khác nhau
+ Ở ví dụ 1: Khác nhau về mục tiêu, biện pháp, kết quả.
+ Ở ví dụ 2: Khác nhau về nhiệm vụ trước mắt, về lực lượng cách mạng
( quan điểm giai cấp, nhiệm vụ chống đế quốc, phong kiến).
- Bước 6: Rút kinh nghiệm:
Ở các vấn đề này, khi triển khai ôn tập thường hay mắc các lỗi như: Học sinh
chủ quan: Vì các bảng so sánh này đã có sẵn trong tài liệu ôn tập, nên học
sinh ít phải đầu tư nghiên cứu, cho là dễ dẫn đến qua loa ; Chưa hoàn thiện
kiến thức, kỹ năng: Phần lớn học sinh chỉ mới hình thành ở mức độ 1 ( hoàn
thành bảng biểu ). Các mức độ tiếp theo như so sánh, nhận xét, đánh giá…
chưa thuần thục.
Cách khắc phục:
+ Ôn tập kỹ.
+ Sử dụng nhiều thao tác trong ôn tập: Đặt câu hỏi, nhấn mạnh các ý chốt,
hướng dẫn học sinh biết phân biệt nội dung kiến thức (giống, khác nhau…)

Nam gia nhập (hoặc đặt quan hệ), triển vọng của mỗi tổ chức
- Kỹ năng cơ bản cần hình thành cho học sinh: Kỹ năng khai thác SGK, kỹ
năng sắp xếp lại các kiến thức mới theo một “mô hình chung”, kỹ năng tổng
hợp…
* Thực hiện:
+ Giáo viên chủ động đưa ra yêu cầu nội dung ôn tập, hướng dẫn học sinh
khai thác SGK, kiểm tra bài tập của học sinh
+ Học sinh tích cực làm bài tập, nắm vững kiến thức cơ bản, phát triển kỹ
năng.
* Sử dụng kiến thức ôn tập: Nội dung ôn tập được sử dụng vào các đề kiểm
tra cuối kỳ, ôn thi HSG và ĐH – CĐ.
Cách 2: Tổng hợp theo vấn đề:
a. Cho bài tập: Khái quát các xu thế phát triển của lịch sử thế giới
hiện đại từ sau chiến tranh thế giới đến nay.
b. Thực hiện:
- Xác định “vấn đề chung” của đề bài: “Các xu thế của lich sử thế giới hiện
đại”
( nhiều xu thế). Thời gian: Từ sau chiến tranh thế giới thứ 2 đến nay (dài)
- Các nội dung cụ thể của bài tập: Kể tên được các xu thế đi liền với các mốc
thời gian (mở đầu, kết thúc); các biểu hiện cụ thể của các xu thế đó; hệ quả
( hoặc hậu quả) của chúng.
- Trên cơ sở đã xác định được nội dung yêu cầu của đề bài, giáo viên hướng
dẫn học sinh lập bảng.
- Phạm vi kiến thức: Nằm ở bài 20 - Lịch sử 12 nâng cao
Nội dung Thời gian Biểu hiện Hệ quả
Xu thế đối đầu Xô - Mỹ
Xu thế hòa hoãn Đông -
Tây
Xu thế “toàn cầu hóa”
10

2. Cuộc đấu tranh để giành các quyền dân tộc cơ bản:
Ngay sau khi Việt Nam tuyên bố độc lập, Pháp quay
lại xâm lược, quyền dân tộc bị đe dọa (chúng ngoan cố
không chịu công nhận nền độc lập cho ta. Ta kiên trì
đấu tranh buộc Pháp phải ký hiệp định sơ bộ 6/3. Với
hiệp định ta buộc Pháp phải công nhận ta là 1 nước tự
do (quyền độc lập chưa trọn vẹn)
- Từ 1946 – 1953: Ta đẩy mạnh đấu tranh quân sự kết
hợp với ngoại giao. Năm 1954, bằng chiến thắng Điện
Biên Phủ buộc Pháp phải chấp nhận thất bại. Hiệp định
Genevo được ký. Ta được công nhận các quyền dân tộc
Nhận biết
Giải thích
Thông hiểu, so
sánh, đánh giá
11
cơ bản: Độc lập, thống nhất, chủ quyền, toàn vẹn lãnh
thổ.
- Sau khi hiệp định Genevo được ký kết, quyền dân tộc
cơ bản lại một lần nữ bị đe dọa: Việt Nam bị chia chắt
làm 2 miền, lãnh thổ chưa thống nhất…Cuộc đấu tranh
giành lại các quyền dân tộc cơ bản vẫn còn tiếp diễn.
- Trải qua 20 năm kháng chiến chống Mỹ, dù phải hi
sinh nhiều người, nhiều của nhưng nhân dân Việt Nam
kiên quyết đấu tranh đòi cho được các quyền dân tộc cơ
bản: Năm 1973 với việc ký hiệp định Pari Mỹ phải công
nhận. Cuộc kháng chiến kết thúc.
Phân tích
Thông hiểu, vận
dụng kiến thức

Vấn đề ôn
tập
Mở rộng vấn
đề
Các câu hỏi, bài tập thường
gặp
SGK lớp 12
NC
VD1: Các
thắng lợi
của ta
trong 2
cuộc kháng
chiến
Thắng lợi
quân sự lớn
nhất
Thắng lợi
quân sự quyết
định
Thắng lợi
quân sự mở
ra bước ngoặt
Trình bày thắng lợi quân sự
lớn đầu tiên của ta trong
cuộc kháng chiến chống
Pháp.
Trong cuộc khang chiến
chống Pháp của nhân dân
Việt Nam, thắng lợi nào có

cuộc kháng
chiến chống
Mỹ
Phương thức giành chính
quyền trong cách mạng
tháng 8/1945 được đề ra và
thực hiện như thế nào?
Dựa trên cơ sở nào, Bộ
chính trị cho phép nhân dân
miền Nam được sử dụng
bạo lực cách mạng để giành
chính quyền vào đầu 1959.
Nêu diễn biến và kết quả
của phong trào đấu tranh đó.
Chủ trương đánh đổ Mỹ -
Ngụy giành chính quyền về
tay nhân dân đã được Đảng
ta đề ra trong 2 mùa xuân
1968 và 1975? Nêu kết quả
và ý nghĩa của việc thực
hiện chủ trương đó
Bài 18.Mục II
Bài 19.MụcI
Bài 24
Bài26.MụcI
Bài 29. Mục III
13
Trên đây là toàn bộ nội dung ôn tập mà tôi đã triển khai cho học sinh 12
nhằm bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho các em để các em tự tin bước vào
mùa thi mới.

môn, nghiệp vụ…xem học tập là nhiệm vụ suốt đời của mỗi giáo viên.
- Giải quyết hài hòa giữa các khâu trong quá trình dạy học: giữa dạy kiến
thức với ôn tập; giữa ôn tập kiến thức cơ bản với nâng cao…
- Phải có phương pháp ôn tập tốt: Xác định kiến thức cơ bản, lựa chọn mức
độ thời gian, xác định yêu cầu kiến thức kỹ năng, kiểm tra thực chất việc ôn
tập của học sinh.
- Tăng cường tương tác giữa giáo viên với học sinh qua thi cử: Việc kiểm tra
thi cử phải được tiến hành thường xuyên, nghiêm túc. Sau mỗi lỳ thi nên
14
giành thời gian thích hợp để nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm chung để
việc dạy và học ngày càng có kết quả cao hơn.
- Cập nhật kiến thức thường xuyên qua tài liệu, sách vở, đồng nghiệp, mạng
internet để tránh nguy cơ tụt hậu.
- Rèn cho học sinh phương pháp học tập tích cực, chủ động kiến thức dưới sự
hướng dẫn của giáo viên. Học sinh phải có tinh thần học tập nghiêm túc, phải
nhận thức rõ ràng sự khac biệt giữa học để biết và học để thi như thế nào.

C. KẾT LUẬN VẤN ĐỀ
15
- Trong cấp học THPT: Các kỳ thi luôn được coi trọng vì nó phản ánh được
chất lượng dạy và học của giao viên và học sinh, là thước đo để đánh giá sự
nỗ lực, phấn đấu của thầy và trò.
- Muốn có kết quả tốt phải bắt đầu từ người thầy trước. Không có học trò dốt,
chỉ có người thầy chưa giỏi: Phải bắt đầu từ những kỹ năng đơn giản nhất như
dạy bài mới như thế nào cho tốt, ôn tập như thế nào để bồi dưỡng được kiến
thức, kỹ năng…Kiến thức, sự hiểu biết, kinh nghiệm tư cách của người thầy
có sức lan tỏa lớn đối với học sinh.
- Đề tài của tôi không bắt nguồn từ những ý tưởng lớn lao mà xuất phát từ
thực tế mà tôi đã bắt gặp trong quá trình ôn tập nhiều năm. Nội dung, kiến
thức của để tài giúp cho học sinh làm tốt hơn, học tốt hơn, rèn tốt hơn những

nàn lạc hậu
- Khắc phục hạn chế
- Thúc đẩy kinh tế phát
triển
-
Thành tựu Đáp ứng nhu cầu của nhân
dân phát triển một số ngành
chế biến chế tạo, giải quyết
nạn thất nghiệp
- Kinh tế tăng trưởng
nhanh
- Cơ cấu kinh tế thay đổi
- Đời sống nhân dân được
nâng cao
-
Hạn chế - Thiếu vốn
- Chi phí sản xuất cao,
thua lỗ
- Tham nhũng, quan
liêu
- Phụ thuộc vốn, thị trường
bên ngoài
- Sức ép cạnh tranh
- Đầu tư bất hợp lý
-
2. Phụ lục 2: Các tổ chức quốc tế và khu vực:
Liên hợp quốc ASEAN EU
Ngày
thành lập
24/10/1945 8/8/1967 1/7/1967: thành lập

đề tranh chấp, xung
đột, chống chiến
tranh hạt nhân, bảo vệ
hòa bình.
Tăng cường mối quan
hệ hữu nghị hợp tác
trên nhiều lĩnh vực
Giải quyết nhiều vấn
đề mang tính toàn cầu
Xác định nguyên
tắc hoạt động.
Hợp tác về văn
hóa, giáo dục, y tế,
TDTT…
Mở rộng quan hệ
quốc tế ASEAN
+1,+2,+3.
Thành lập Nghị viện
chung
Hủy bỏ sự kiểm soát
đi lại của công dân
7 nước
Thành lập Ngân
hàng chung
Sử dụng đồng tiền
chung
Việt
Nam đặt
quan hệ
9/1977 28/7/1995 1990

- Các cuộc gặp gỡ
bí mật giữa Liên
Xô - Mỹ nhằm cắt
giảm vũ khí chi ến
l ư ợc
- Định ước
Henxiki (tháng
8/1975)
- Nhiều cuộc gặp
gỡ cấp cao giữa
Liên Xô và Mỹ
dẫn đến nhiều văn
kiện được ký kết…
- Sự phát triển
nhanh chóng của
quan hệ quốc tế.
- Sự phát triển to
lớn và tác động
của nhiều công ty
xuyên quốc gia.
- Sự sát nhập và
hợp nhất của các
công ty thành các
tập đoàn lớn.
- Sự ra đời của các
tổ chức kinh tế,
thương mại, các tổ
chức và khu vực
18
Hậu quả -Thế giới luôn

quân giải phóng
- Chấm dứt thời kỳ ổn định tạm
thời của Mỹ, Ngụy…
- Thúc đẩy sự phát triển của cách
mạng Miền Nam
- Được xem như bước ngoặt chuy
ển cách mạng miền Nam từ thế gi
ữ g ìn lực lượng sang thế t ấn c
ông
Tổng tiến công
và nổi dậy tết
Mậu Thân 1968
Đợt 1: Loại 147000
tên, phá hủy 1 khối
lượng lớn phương
tiện, vũ khí…
- Tấn công vào các vị trí quan
trọng của Mỹ - Ngụy tại các đô
thị làm lung lay ý chí xâm lược
- Mỹ phải chấp nhận đàm phán
với ta
Tấn công chiến
lược 1972
-Ta chọc thủng 3
tuyến phòng thủ quan
trọng…
-Loại 20 vạn tên, giải
phóng nhiều vùng đất
rộng lớn đông
dân