Tiểu luận

MÔN HỌC: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
BÀI TIỂU LUẬN: HỒ CHÍ MINH – CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH
Nhóm: 3G
Lớp: 211200521
Khoa: Lý luận chính trị
Giảng viên hướng dẫn: Thầy Võ Duy Phán
Tp.HCM , ngày 19 tháng 5 năm 2013
ĐỀ TÀI : HỒ CHÍ MINH CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH
BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM

KHOA LÍ LUẬN CHÍNH TRỊ
Trang 1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
oOo
MÔN HỌC: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
BÀI TIỂU LUẬN: HỒ CHÍ MINH – CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH

Nhóm: 3G
Lớp : 211200521
Khoa : Lý luận chính trị
Giảng viên hướng dẫn: Thầy Võ Duy Phán

DANH SÁCH NHÓM 3G HỌ VÀ TÊN
 Võ Ngọc Tường Vy

người và nhân cách “
Do bước đầu tìm hiểu bộ môn này nên kiến thức của chúng em còn nhiều
hạn chế. Do vậy, không tránh khỏi những thiếu sót, chúng em mong sẽ nhận được
những ý kiến đóng góp quý báo của thầy để kiến thức của chúng em được hoàn
thành
Tập thể nhóm 3G
MỤC LỤC
ĐỀ TÀI : HỒ CHÍ MINH CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH
Trang 3
A. LỜI MỞ ĐẦU.
B. NỘI DUNG:
1. Giới thiệu về gia đình và cuộc đời Hồ Chí Minh……………………………
1.1.Gia đình………………………………………………………………………… 7
1.2.Cuộc đời………………………………………………………………………….8
2. Con người:…………………………………………………………………….
2.1.Khả năng tư duy và trí tuệ Hồ Chí Minh………………………………… 11
2.1.1.Khả năng tư duy………………………………………………………11
2.1.2.Trí tuệ Hồ Chí Minh………………………………………………… 13
2.2.Phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt động thực tiễn…………………… 15
2.2.1.Phẩm chất đạo đức……………………………………………………15
2.2.2.Năng lực hoạt động thực tiễn…………………………………………18
3.Nhân cách:………….……………………………………………………… 19
3.1. Ưu tiên đạo đức………………………………………………………… 19
3.2. Tận tụy quên mình……………………………………………………… 20
3.3. Kiên trì, bất khuất……………………………………………………… 21
3.4. Khiêm tốn, giản dị……………………………………………………… 22
3.5. Hài hòa, kết hợp………………………………………………………… 23
3.6. Thương, quý người, nâng đỡ con người, thấu tình đạt lí……………… 25
3.7. Yêu thiên nhiên, hòa hợp với thiên nhiên……………………………… 27
C. KẾT LUẬN.

Sinh thời, dù bận trăm công nghìn việc, Người vẫn đều đặn đi xuống cơ sở, tìm hiểu,
lắng nghe ý kiến của nhân dân, của những người bình thường. Mặc dầu có sức toả rất lớn,
uy tín rất cao, nhưng Người chỉ tâm niệm suốt đời làm người công bộc trung thành và tận
tụy của nhân dân.
ĐỀ TÀI : HỒ CHÍ MINH CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH
Trang 5
Hồ Chí Minh là biểu tượng của chủ nghĩa nhân văn Việt Nam: nhân ái, khoan dung,
nhà yêu nước nhiệt thành và nhà quốc tế chủ nghĩa trong sáng, cả đời phấn đấu vì độc lập
cho dân tộc mình và độc lập cho tất cả các dân tộc. Đi đến đâu, Người cũng thể hiện rõ
lòng yêu thương vô hạn đối với con người, suốt đời đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng
dân tộc. Hồ Chí Minh là biểu tượng của ý chí hoà bình Việt Nam, luôn theo đuổi đường
lối ngoại giao hoà bình, hữu nghị. Phương pháp tư duy và ứng xử Hồ Chí Minh luôn xuất
phát từ những chân lý phổ biến, từ lẽ phải không ai chối cãi được, nhằm giải quyết mọi
vấn đề trên nguyên tắc có lý, có tình.
C.NỘI DUNG
1. Giới thiệu về gia đình và cuộc đời Hồ Chí Minh:

1.1.Gia đình:
Ông tên thật là Nguyễn Sinh Cung ( giọng địa phương phát âm là Côông), tự là
Tất Thành. Quê nội là làng Kim Liên (tên Nôm là làng Sen). Ông được sinh ra ở quê
ngoại là làng Hoàng Trù (tên Nôm là làng Chùa, nằm cách làng Sen khoảng 2 km) và
ĐỀ TÀI : HỒ CHÍ MINH CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH
Trang 6
sống ở đây cho đến năm 1895. Hai làng này vốn cùng nằm trong xã Chung Cự, thuộc
tổng Lâm Thịnh, huyện Nam Đàn. Quê nội của ông, làng Kim Liên là một làng quê
nghèo khó. Phần lớn dân chúng không có ruộng, phải làm thuê cấy rẽ, mặc quần ít, đóng
khố nhiều, bởi thế nên làng này còn có tên là làng Đai Khố. Vào đời ông, phần lớn dòng
họ của ông đều cơ hàn, kiếm sống bằng nghề làm thuê, và cũng có người tham gia các
hoạt động chống Pháp.
Theo lý lịch chính thức, Nguyễn Sinh Cung sinh ngày 19 tháng 5 năm 1890 trong

Đầu năm 1910, Nguyễn Tất Thành đến Phan Thiết. Ông dạy chữ Hán và chữ Quốc
ngữ cho học sinh lớp ba và tư tại trường Dục Thanh của Hội Liên Thành.
Trong thời gian này, Nguyễn Tất Thành thường gặp gỡ một số nhà nho yêu nước
đương thời, tham gia công tác bí mật, nhận công việc liên lạc. Nguyễn Tất Thành đã có
chí đuổi thực dân Pháp, giải phóng đồng bào. Ông tuy khâm phục Đề Thám, Phan Châu
Trinh, Phan Bội Châu nhưng không hoàn toàn tán thành cách làm của một người nào cả.
Theo quan điểm của ông, Phan Châu Trinh chỉ yêu cầu người Pháp thực hiện cải cách,
điều đó chẳng khác nào "xin giặc rủ lòng thương", còn Phan Bội Châu thì hy vọng Đế
quốc Nhật Bản giúp đỡ để chống Pháp, điều đó nguy hiểm chẳng khác nào "đuổi hổ cửa
trước, rước báo cửa sau". Nguyễn Tất Thành thấy rõ là cần quyết định con đường đi của
riêng mình.
Khoảng trước tháng 2 năm 1911, ông nghỉ dạy và vào Sài Gòn cũng với sự giúp
đỡ của Hội Liên Thành. Tại đây, ông theo học trường Bá Nghệ là trường đào tạo công
nhân hàng hải và công nhân chuyên nghiệp cho xưởng Ba Son (bây giờ là trường Cao
Đẳng kỹ thuật Cao Thắng), vừa đi bán báo ở khu vực thương cảng để kiếm sống và đồng
thời tìm hiểu đời sống công nhân. Ở đây, ông học được 3 tháng. Sau đó ông quyết định sẽ
tìm một công việc trên một con tàu viễn dương để được ra nước ngoài học hỏi tinh hoa
của phương Tây.
Ngày 3-6-1911, Người ra nước ngoài, làm nhiều nghề, tham gia cuộc vận động
cách mạng của nhân dân nhiều nước, đồng thời không ngừng đấu tranh cho độc lập, tự do
của dân tộc mình. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người Việt Nam đầu tiên ủng hộ Cách mạng
Tháng Mười Nga vĩ đại và tìm thấy ở chủ nghĩa Mác-Lênin con đường giải phóng của
giai cấp công nhân và nhân dân các nước thuộc địa. Năm 1920, Người tham gia thành lập
Đảng Cộng sản Pháp tại Đại hội Tua. Năm 1921, người tham gia thành lập Hội Liên hiệp
các dân tộc thuộc địa Pháp; xuất bản tờ báo Người cùng khổ ở Pháp (1922). Năm 1923,
ĐỀ TÀI : HỒ CHÍ MINH CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH
Trang 8
Người được bầu vào Ban Chấp hành Quốc tế Nông dân. Năm 1924, Người tham dự Đại
hội lần thứ V của Quốc tế Cộng sản và được chỉ định là Uỷ viên thường trực Bộ Phương
Đông, trực tiếp phụ trách Cục Phương Nam. Năm 1925, Người tham gia thành lập Hội

mạng Tháng Tám.
Tại Đại hội lần thứ II của Đảng (1951), Người được bầu làm Chủ tịch Ban Chấp
hành Trung ương Đảng. Dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng, đứng đầu là Chủ tịch
Hồ Chí Minh, cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam chống thực dân Pháp xâm lược
đã giành được thắng lợi to lớn, kết thúc bằng chiến thắng vĩ đại Điện Biên Phủ (1954).
Sau khi miền Bắc được hoàn toàn giải phóng (1955) Trung ương Đảng và Chủ tịch
Hồ Chí Minh đề ra hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam là tiến hành cách
mạng xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đồng thời đấu tranh
giải phóng miền Nam, thực hiện thống nhất nước nhà, hoàn thành cách mạng dân tộc dân
chủ nhân dân trong cả nước.
Đại hội lần thứ III của Đảng (1960) đã nhất trí bầu lại Chủ tịch Hồ Chí Minh làm
Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam. Quốc hội khóa II, khóa
III đã bầu Người làm Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Cùng với Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo cuộc
kháng chiến vĩ đại của nhân dân Việt Nam chống chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ;
lãnh đạo sự nghiệp cải tạo xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện
cụ thể của Việt Nam, đề ra đường lối đúng đắn đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi
này đến thắng lợi khác. Người sáng lập ra Đảng Mácxít-Lêninnít ở Việt Nam, sáng lập ra
Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam, sáng lập ra các lực lượng vũ trang nhân dân Việt
Nam và sáng lập ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, góp phần tăng cường đoàn kết
quốc tế. Người là tấm gương sáng của tinh thần tập thể, ý thức tổ chức và đạo đức cách
mạng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, lãnh tụ kính
yêu của giai cấp công nhân và của cả dân tộc Việt Nam, một chiến sĩ xuất sắc, một nhà
hoạt động lỗi lạc của phong trào cộng sản quốc tế và phong trào giải phóng dân tộc.
2.Con người:
2.1.Khả năng tư duy và trí tuệ Hồ Chí Minh:
ĐỀ TÀI : HỒ CHÍ MINH CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH
Trang 10

Trang 11
đắn và đầy tính sáng tạo của Hồ Chí Minh về con đường giải phóng dân tộc, bởi vì lựa
chọn con đường cách mạng là lựa chọn con đường phát triển của dân tộc, của đất nước
Việt Nam.
Theo Hồ Chí Minh, chính cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có thuận lợi
hơn vì những nguyên nhân:

- Chính sách khai thác thuộc địa hết sức tàn bạo của Chủ nghĩa đế quốc làm mâu
thuẫn giữa nhân dân thuộc địa với Chủ nghĩa đế quốc ngày càng gay gắn, vì vậy mà tiềm
năng cách mạng của các dân tộc bị áp bức là rất to lớn.
- Tinh thần yêu nước và chủ nghĩa dân tộc chân chính của các dân tộc thuộc địa là
một sức mạnh tiềm ẩn của cách mạng giải phóng dân tộc. Sức mạnh đó nếu được chủ
nghĩa Mác - Lênin giác ngộ và soi đường thì cách mạng giải phóng dân tộc ở các nước
thuộc địa sẽ có một sức bật rất lớn và có khả năng chủ động cao so với cách mạng vô sản
ở chính quốc.
- Thuộc địa là khâu yếu của chủ nghĩa tư bản nên cách mạng giải phóng dân tộc ở
thuộc địa dễ dàng giành chính quyền hơn.
Đây là một luận điểm mới và sáng tạo của Hồ Chí Minh một cống hiến rất quan
trọng vào kho tàng lý luận Mác - Lênin. Trong phong trào cộng sản quốc tế, các nhà kinh
điển của chủ nghĩa Mác - Lênin lúc bấy giờ đã từng tồn tại quan điểm xem thắng lợi của
cách mạng thuộc địa phụ thuộc trực tiếp vào cách mạng vô sản chính quốc – chỉ khi nào
cách mạng chính quốc giành thắng lợi thì cách mạng thuộc địa mới giành thắng lợi. Quan
điểm trên của Hồ Chí Minh không nằm ngoài lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin mà thể
hiện sự vận dụng đúng đắn, sáng tạo của Hồ Chí Minh vào điều kiện hoàn cảnh cụ thể.
Điều này càng làm cho chúng ta thấy được tư duy đầy sáng tạo của Hồ Chí Minh trên con
đường tìm đường cứu nước.

2.1.2. Trí tuệ của Hồ Chí Minh:
Khi thời gian trôi qua, với độ đẩy lùi của thời gian, tầm vóc của sự vĩ đại
của Hồ Chí Minh ngày càng rộng lớn, sâu xa. Thiên tài vĩ đại với một dân tộc không có

nào lên làm Đại tướng. Việc phong đại tướng cho thiên tài quân sự Võ Nguên Giáp để
thấy được là dù chiến đấu trong vòng vây trong những năm đó và đánh bại kẻ địch với
quy mô và sức mạnh chiến tranh ngày càng được tăng cường.Những trợ thủ của Người
ĐỀ TÀI : HỒ CHÍ MINH CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH
Trang 13
học vấn không cao, nhưng đã lãnh đạo đất nước chống lại đối thủ mạnh hơn rất nhiều là
do họ có trí tuệ rất đặc biệt.
Hồ chí Minh là người sáng lập và rèn luyện các đoàn thể đóng vai trò trọng
yếu trong sự nghiệp giành độc lập cho dân tộc, trong đó, trung tâm là Đảng Cộng sẩn Việt
Nam; lập ra nước Việt Nam mới, tổ chức quân đội, xây dựng chính quyền; Thấy được
những điểm yếu của những nước đế quốc đã từng chiến thắng phát xít Đức, để có thể
đánh thắng những nước đó.
Tri thức Phương Đông chú trọng việc thống nhất của con người và vũ trụ,
thực hiện sự giao tiếp đa tầng đa mức với vũ trụ.Nền giáo dục Phương Đông rất chú trọng
khai thác, tạo lập những năng lực, phẩm chất phi thường của cá nhân con người.Những gì
Người đã để lại có thể có những chiều kích phân tích phi thường.Người xuất phát từ sự
hiểu biết sâu sắc dân tộc của mình, nên khi theo một học thuyết, không thể lấy những gì
mà đúng ở nơi khác áp vào hoàn cảnh đất nước được.Có khía cạnh mọi người ít để ý là
tại sao chữ “dân tộc” lại đối sánh với các “cường quốc” là các “quốc gia” khác, một cái ví
như là “con người” đối sánh với “đất đai”. Điều đó có nghĩa là trước hết phải thống nhất
dân tộc.
2.2. Phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt động thực tiễn:
2.2.1. Phẩm chất đạo đức:
Mục tiêu đấu tranh giải phóng dân tộc sự tác động mạnh mẽ của thời đại và sự
nhận thức đúng đắn về thời đại đã tạo điều kiện cho Hồ Chí Minh hoạt động có hiệu quả
cho dân tộc và nhân loại.
Có được điều đó là nhờ vào nhân cách, phẩm chất và tài năng trí tuệ siêu việt của
Hồ Chí Minh.
Phẩm chất, tài năng đó được biểu hiện trước hết ở tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo,
cộng với đầu óc phê phán tinh tường, sáng suốt trong việc nhận xét, đánh giá các sự vật,

nước ta, giáo dục, đào tạo những lớp cán bộ cách mạng đầu tiên của Đảng, của dân tộc.
Trong tư tưởng của Người, đạo đức cách mạng biểu hiện ở những giá trị cốt lõi: trung với
nước, hiếu với dân; yêu thương con người; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; có tinh
thần quốc tế trong sáng. Với Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng là là phẩm chất quan
trọng nhất, là nền tảng của người chiến sĩ cách mạng; là linh hồn của một con người, một
xã hội, một chế độ; là giá trị tinh thần có ý nghĩa như một sức mạnh vật chất to lớn giúp
cho người cách mạng vượt qua mọi thử thách để thực hiện lý tưởng, mục tiêu của mình.
ĐỀ TÀI : HỒ CHÍ MINH CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH
Trang 15
Bác chỉ rõ: "Đạo đức cách mạng là quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách
mạng. Đặt lợi ích của Đảng và của nhân dân lên trên, lên trước lợi ích riêng của cá nhân
mình. Hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân. Vì Đảng, vì dân mà đấu tranh quên mình,
gương mẫu trong mọi việc”. Mặt khác, đạo đức cách mạng phải nêu cao tính tiên phong
gương mẫu, đấu tranh phê bình và tự phê bình, ăn ở với nhau có tình có nghĩa, phải tẩy
trừ những thói xấu: tệ lãng phí, quan liêu, tham ô, tham nhũng, lãng phí.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người Việt Nam đẹp nhất, tiêu biểu cho phẩm chất đạo
đức và khí phách của dân tộc ta, Đảng ta. Người không chỉ để lại cho Đảng ta, nhân dân
ta một sự nghiệp vĩ đại mà còn để lại cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân một di sản tinh
thần vô giá, đó là tư tưởng Hồ Chí Minh, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Giáo dục đạo
đức, xây dựng lối sống tốt đẹp theo tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh vừa là yêu cầu cấp
bách hiện nay, vừa là nhiệm vụ cơ bản, lâu dài. Chính vì lẽ đó, cuộc vận động "Học tập
và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" có ý nghĩa to lớn đối với vận mệnh của
cách mạng nước ta. Việc học tập và làm theo đạo đức, tấm gương Hồ Chí Minh là trách
nhiệm và tình cảm của tất cả mọi người, của mọi cán bộ, đảng viên. Tuy nhiên, giáo dục
học tập về đạo đức cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh phải đi đến thức tỉnh được
lương tâm của mỗi con người, làm cho mỗi người tự mình hình thành được trong mình
một “tòa án lương tâm” đủ sức phán xét thật nghiêm khắc về đạo đức làm người của
chính mình; phải tu dưỡng suốt đời, phải nêu gương về đạo đức, trở thành tấm gương
sáng để quần chúng noi theo, để quần chúng tin yêu, mến phục. Và thiết nghĩ, có làm
được như vậy thì cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”

dân tộc, nâng dân tộc Việt Nam lên một tầm cao trí tuệ mới của thời đại, đặt cơ sở cơ bản
cho một xã hội học tập và chuẩn bị tích cực cho nền kinh tế trí thức.
Nhân cách văn hoá Hồ Chí Minh hội tụ trí thông minh của một nhà minh triết,
lòng dũng cảm phi thường của một anh hùng, ý chí mạnh mẽ của một nhà đạo đức, tài
năng của nhà nghệ sĩ, sự mềm dẻo và khôn khéo của một nhà ngoại giao, sự kiên định
của người cộng sản và lòng khoan dung vô bờ bến .
Trong Di chúc, Bác đã chỉ rõ những hư hỏng trong xã hội và đề xuất một cuộc
chiến đấu khổng lồ để chống lại những hư hỏng đó, để xây dựng những cái tốt đẹp trong
nền văn hoá mới. Cuộc chiến đấu này phải dựa vào sức mạnh vĩ đại của nhân dân. Theo
Bác Hồ trong Di chúc, thì việc trước tiên là xây dựng và chỉnh đốn Đảng và việc đầu tiên
là quan tâm đến các vấn đề con người. Con người đầu tiên Bác Hồ quan tâm đó là người
ĐỀ TÀI : HỒ CHÍ MINH CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH
Trang 17
cộng sản. Nếu người cộng sản mà đánh mất lý tưởng, sa sút về đạo đức thì không thể trở
thành người lãnh đạo nền văn hoá mới mà sự thật, nhân dân cũng không cần những người
như họ là người đầy tớ trung thành của mình. Bác Hồ đã chỉ ra rằng, để xã hội có một nền
văn hoá tốt đẹp thì đầu tiên phải là vấn đề con người. Ngoài vấn đề người cộng sản ra,
chúng ta phải quan tâm đến đất đai cho nông dân, tiền lương và chỗ ở cho công nhân,
việc làm và định hướng giá trị cho thanh niên, giải phóng tiềm năng sáng tạo của phụ nữ,
thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công và người cao tuổi… Khi thực hiện
tăng trưởng kinh tế, phát triển văn hoá phải quan tâm quyết liệt đến tiến bộ và công bằng
xã hội.
3. Nhân cách:
3.1. Ưu tiên đạo đức
Quan tâm thật nhiều đến đạo đức, nhân cách là đặc điểm nổi bật nhất của Cụ
Hồ, làm cho Cụ khác biệt hẳn với hầu hết các nhà lãnh đạo cách mạng khác ở cả ta
và Tây.
Nhiều nhà sử học phương Tây đã sớm để ý đến điều khác biệt ấy và họ cứ
đinh ninh rằng, đó là do ảnh hưởng của Khổng giáo. Đương nhiên, không thể phủ nhận
ảnh hưởng lâu đời của Khổng giáo đến văn hóa Việt Nam.

cách Cụ Hồ, là điều mà đồng bào ta và nhân dân thế giới ngợi ca.
Cụ viết: “Bài học chính trong đời tôi là tuyệt đối và hoàn toàn cống hiến đời
mình cho sự nghiệp giải phóng và thống nhất Tổ quốc, giải phóng giai cấp công nhân và
dân tộc bị áp bức, cho sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hội, cho sự hợp tác anh em và hòa
bình giữa các dân tộc”. Và Cụ đã làm đúng như vậy.
Quên mình vì nước, vì dân đã hiếm; mà tận tụy quên mình suốt đời phục vụ
thì vô cùng hiếm hoi, chỉ có bậc thánh nhân và tông đồ của dân mới làm được trọn vẹn.
Học trò, vừa là bạn chiến đấu của Cụ – Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã viết:
“Cụ Hồ không có cái gì riêng; cái gì của nước, của dân là của Người; quyền lợi tối cao
của nước, lợi ích hàng ngày của dân là sự lo lắng hàng ngày của Người; gia đình của
Người là đại gia đình Việt Nam”.
Nhà báo Úc nổi tiếng thế giới là Búc-sét có dịp tiếp xúc với Người, đã nhận
xét: “Nói tới một người mà cả cuộc đời mình để lại ân tình sâu nặng cho nhân dân thì
không có một ai khác ngoài Chủ tịch Hồ Chí Minh”.

3.3. Kiên trì bất khuất:
ĐỀ TÀI : HỒ CHÍ MINH CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH
Trang 19
Có lẽ đoạn văn sau đây của nhà báo La-cót-tơ là tiêu biểu cho công luận
quốc tế nhận xét một cách khách quan rằng:
“Trong ngót nửa thế kỷ, ông Hồ Chí Minh lãnh đạo một cuộc chiến đấu
chưa từng có, về biến chuyển của chiến thuật và tình huống, về tính đa dạng của cách xử
trí, về những hy sinh phải chấp nhận, về sức mạnh yếu khác nhau một trời một vực ở mặt
vũ khí.
Bị tòa án thực dân xử tử hình, mươi lần thoát khỏi lưu đày và máy chém,
khi thì mặc áo vàng nhà sư Thái Lan, khi thì mặc quân phục đệ bát lộ quân Trung Quốc.
Và giành được chính quyền rồi, ông Hồ phải liên tiếp đương đầu với hai đế quốc phương
Tây.
Thời nay có nhà cách mạng nào đủ gan lớn mật đầy để chống đối trật tự của
các liệt cường với một quyết tâm bền bỉ đến thế? Ông Hồ đã hồi sinh một dân tộc, tái tạo

với danh xưng là đồng chí Vương đã khuyên cán bộ phải “ít lòng ham muốn vật chất”,
“không háo danh kiêu ngạo”. Và Cụ đã sống như những gì Cụ dạy cán bộ. Tính khiêm
tốn, giản dị còn thể hiện rõ trong Di chúc năm 1969: “Sau khi tôi qua đời, chớ nên tổ
chức đám đình, lãng phí ngày giờ và tiền bạc của nhân dân.
Tôi yêu cầu thi hài tôi được đốt đi, nói chữ là “hỏa táng”
Tro xương thì tìm một quả đồi mà chôn. Gần Tam Đảo và Ba Vì Trên mộ
nên xây một cái nhà giản đơn, rộng rãi, chắc chắn, mát mẻ để những người đến thăm
viếng có chỗ nghỉ ngơi” (Hồ Chí Minh - Toàn tập - Tập 12, Nxb Chính trị Quốc gia,
H,2002. tr.499).
Khó kiếm thay một người công lao đã đạt đến đỉnh cao nhất của vinh
quang mà vẫn giữ tính khiêm tốn, giản dị y như thuở hàn vi hoạt động trong vòng vây
dày đặc của kẻ thù. Gương sáng chói ấy không một hạt bụi nào có thể bám được.
Xin mượn ý của một nhà báo ở châu Đại Dương để tạm kết chủ đề luận về
nhân cách Hồ Chủ tịch: Người ta không thể trở thành một Cụ Hồ Chí Minh, nhưng ở Cụ
Hồ, mỗi người có thể học một số điều làm cho mình trở thành tốt hơn.
3.5. Hài hòa, kết hợp:
Có một đức tính lớn của Cụ Hồ mà mãi đến khi Cụ qua đời và phải đọc thật
nhiều bài viết của nhân loại ngợi ca Người, ta mới nhận ra được tầm quan trọng. Giống
như khi đứng ở chân núi, làm sao thấy được núi cao. Đó là tính hài hòa, sự nhất quán
trong suy nghĩ và việc làm, giữa những cái khác nhau, giữa những cái thường bị xem là
trái nhau.
ĐỀ TÀI : HỒ CHÍ MINH CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH
Trang 21
Một học trò của Cụ là Lê Duẩn có viết đại ý: Ở Cụ Hồ, tinh hoa của dân tộc
kết hợp với Chủ nghĩa Mác - Lênin là đỉnh cao của tư tưởng loài người ở thời đại mới.
Cách mạng Việt Nam phát triển theo con đường của Chủ nghĩa Mác - Lênin,
nhưng không tách rời tinh hoa của dân tộc. Bởi ở đó là nơi kết hợp hài hòa giữa chủ
nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế vô sản. Và Cụ Hồ là người Lêninnít đóng góp lớn
nhất, nhiều nhất, hài hòa nhất vào kho tàng lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin.
Báo Asahi của Nhật Bản cắt nghĩa rất rõ ràng: “Điều làm cho Cụ Hồ trở


3.6. Thương, quý người, nâng đỡ con người, thấu tình đạt lí:
Như phần lớn các nhà hiền triết cổ kim, đông tây, thương người là một trong
những đức lớn của Cụ Hồ - được thể hiện qua từng lời nói, từng việc làm của Cụ suốt cả
cuộc đời hoạt động cách mạng không mệt mỏi.
Trong tiềm thức của Cụ Hồ – thương người đồng nghĩa với nhân ái. Vậy
nhân ái của Cụ Hồ khác gì với nhân ái của Khổng Mặc, hay chỉ là một mà thôi? Đương
nhiên là khác không nhỏ. Nguyễn Tất Thành – Anh Ba bồi bếp rồi thủy thủ con tàu buôn
ấy có một tâm hồn nhạy cảm, xót xa từng thân phận của những người cùng khổ mới có
những nét bút làm xúc động lương tâm con người đến thế khi anh mô tả một cuộc hành
hình theo kiểu Lunch ở đất Mỹ.
Nếu không có trái tim đập cùng nhịp với những người thất thế cô đơn, làm
sao viết chuyện một cụ già ở Epinettơ, Pari, đã mất hết nhà cửa, vợ con trong cuộc đại
chiến, đang ngày ngày chờ từng bát cháo từ thiện?
Lòng thương người của Nguyễn Ái Quốc đồng nghĩa với tình thương dành
cho các dân tộc bị xích xiềng thực dân. Tình thương của Người không chỉ là cảm thông
mà là chỉ dẫn cho người lao động và các dân tộc bị áp bức biết tự mình cởi ách nô lệ, chớ
không phải mòn móng ngựa, bánh xe để du thuyết cho vương hầu.
Đi tìm và khai phá con đường cách mạng, Nguyễn Ái Quốc luôn đặt vấn đề
tự do song song với hạnh phúc của dân tộc. Có người Mỹ nói: Cụ Hồ vừa là Oasinhtơn,
vừa là Lin-con. Đúng mà chưa đủ vì Cụ Hồ còn đi xa hơn nữa với tấm lòng nhân ái thiết
thực.
Cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 thắng lợi, nước Việt Nam Dân
chủ Cộng hòa non trẻ phải trải qua nạn đói khủng khiếp do Pháp – Nhật gây ra. Trong
tình cảnh vô cùng khó khăn ấy, Cụ Hồ chủ trương phát động nhân dân tăng gia sản xuất
và thực hành tiết kiệm. Bản thân Người gương mẫu mỗi tháng nhịn ăn ba bữa để góp gạo
ĐỀ TÀI : HỒ CHÍ MINH CON NGƯỜI VÀ NHÂN CÁCH
Trang 23
cứu đói, và Cụ Hồ đã đổ lon gạo dành dụm của mình vào hũ gạo tiết kiệm của muôn dân
như mọi người dân bình dị.

Không chỉ có tâm hồn cách mạng, thi nhân, thương yêu con người, Cụ Hồ
còn yêu thiên nhiên, hòa hợp với thiên nhiên. Tình yêu thiên nhiên của Cụ Hồ khác xa
tình yêu thiên nhiên của Lão Trang, bởi Cụ Hồ yêu thiên nhiên đâu phải để tiêu dao, xa
trần tục, thế sự.
Tình yêu ấy gắn liền với cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc, giải phóng con
người. Cụ tìm thấy trong thiên nhiên một nguồn cổ vũ, chia sẻ buồn vui. Ở thiên nhiên,
Cụ Hồ tìm thấy một sự quân bình trong tâm hồn sau, hoặc trong những giờ phút căng
thẳng. Với Cụ Hồ, thiên nhiên như bạn tâm tình; thiên nhiên được nhân hóa, thiên nhiên
như người bạn tri ân, bạn chiến đấu.
Ngay cả khi phải ngồi trong nhà tù Quốc dân đảng, Cụ Hồ vẫn có trăng sao
làm bầu bạn:
“Trong tù không rượu cũng không hoaCảnh đẹp đêm nay khó hững
hờNgười ngắm trăng soi ngoài cửa sổTrăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ”.
Thơ tả thiên nhiên đấy mà thực ra là lời nhắn gửi tới đồng chí rằng Cụ vẫn
sống, vẫn giữ vững tinh thần, vẫn nhớ anh em mà không quên nhiệm vụ cách mạng:
“Núi ấp ôm mây, mây ấp núiLòng sông gương sáng bụi không mờBồi hồi
dạo bước Tây phong lĩnhTrông lại trời Nam nhớ bạn xưa”.
Đặc biệt, thơ Cụ Hồ thấm đượm triết lý chính trị cách mạng khi tả buổi bình
minh thức dậy trên đường đi công tác:
“Phương đông màu trắng chuyển sang hồngBóng tối đêm tàn quét sạch
khôngHơi ấm bao la trùm vũ trụNgười đi thi hứng bỗng thêm nồng”.
Thiên nhiên dường như chứng kiến sự tận tụy với công việc của một nhà
lãnh đạo kháng chiến ở giữa làng chiến khu Việt Bắc:
“Xem sách, chim rừng vào cửa đậuPhê văn, hoa núi ghé nghiên soiTin vui
thắng trận dồn chân ngựaNhớ cụ, thơ xuân tặng một bài”.
Diệp Minh Châu – một nhà điêu khắc quê ở miền Nam, bồi hồi kể lại câu
chuyện cảm động ở chiến khu Việt Bắc: “Tôi đang nghe đài phát thanh, bỗng có tiếng
Bác gọi: Chú Châu qua đây! Tôi ngồi bên Bác. Bác kéo đầu tôi ghé vai Bác, trỏ ra cửa sổ.
Một mảnh trăng lưỡi liềm nhô ra khỏi núi, tỏa sắc xanh huyền ảo xuống những dãy rừng
xa. Bác nói: Của chú đấy!”.