PHƯƠNG PHÁP THANH TRA KIỂM SOÁT
HIỆU QUẢ NĂNG LƯỢNG CHO HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA
KHÔNG KHÍ VÀ THÔNG GIÓ

KS. TẠ XUÂN HÒA, KS. NGUYỄN TUẤN ANH
Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng

Tóm tắt:
Bài báo trình bày phương pháp thanh tra, kiểm soát hiệu quả sử dụng năng
lượng cho hệ thống ĐHKK và thông gió trong các công trình xây dựng ở Việt Nam. Các nội
dung cần thiết và các bước tiến hành cụ thể của quy trình thanh tra, kiểm soát bao gồm: một
số yêu cầu cơ bản của việc thanh tra, kiểm soát; điều kiện và nhiệm vụ của kiểm tra; nội
dung kiểm tra hiệu quả năng lượng của các thiết bị; trình tự kiểm tra, và cuối cùng là việc
xây dựng, bảo quản và sử dụng số liệu về tình trạng của các thiết bị ĐHKK và thông gió.
1. Đặt vấn đề
Như chúng ta đã biết vấn đề tiết kiệm năng lượng trong tất cả các lĩnh vực khai thác và sử
dụng hiện nay là rất cần thiết và quan trọng cho mọi quốc gia trên toàn thế giới. Ngoài các
vấn đề như cạn kiệt dần các loại nhiên liệu hóa thạch thì vấn đề tiết kiệm năng lượng còn gắn
liền với việc bảo vệ môi trường toàn cầu, giảm lượng phát thải CO
2
và hạn chế quá trình biến
đổi khí hậu.
Ở Việt Nam đang triển khai chương trình tiết kiệm năng lượng quốc gia, chúng ta đã xây
dựng xong luật tiết kiệm và hiệu quả năng lượng. Hiện nay ngành Xây dựng đang tập trung
vào việc nghiên cứu và đưa ra các giải pháp tiết kiệm năng lượng, hiệu quả sử dụng năng
lượng trong các tòa nhà có sử dụng nhiều năng lượng điện. Như đã trình bày trong chuyên đề
“Các giải pháp tiết kiệm năng lượng cho hệ thống điều hòa không khí và thông gió trong
công trình xây dựng”, năng lượng điện tiêu thụ cho hệ thống điều hòa không khí và thông gió
hiện nay chiếm tỷ lệ rất cao khoảng 60 đến 80% tổng tiêu thụ năng lượng điện của tòa nhà.
Chính vì vậy cần có các giải pháp tổng thể từ khi thiết kế đến quá trình thi công lắp đặt hệ
thống và vận hành khai thác sử dụng hợp lý mới đem lại hiệu quả cao về tiết kiệm năng

các cơ quan nhà nước có chức năng thanh tra, kiểm soát ký hợp đồng kinh tế thực hiện. Việc

thực hiện thanh tra, kiểm soát

hệ thống điều hòa không khí và thông gió phải tuân thủ các quy
định về thanh tra, luật tiết kiệm và hiệu quả năng lượng và các luật khác có liên quan.
2.2. Kiểm tra hiệu quả năng lượng của hệ thống điều hòa không khí và thông gió trong
công trình xây dựng
a. Điều kiện và nhiệm vụ của kiểm tra
- Các thiết bị điều hòa không khí và thông gió có công suất điện tiêu chuẩn trên 12kW cần
kiểm tra hiệu quả năng lượng.
- Nhiệm vụ chính của việc kiểm tra hiệu quả năng lượng đối với thiết bị điều hòa không
khí:
+ Đánh giá sự phù hợp của hệ thống đối với thiết kế ban đầu và các lần sửa chữa sau đó,
kể cả với yêu cầu thực tế và tình trạng hiện tại của công trình;
+ Đánh giá tình trạng hiện tại, sự khai thác và bảo dưỡng hệ thống theo những yêu cầu của
nhà sản xuất;
+ Đánh giá hiệu quả năng lượng thực tế của các thiết bị điều hòa không khí trong công
trình;
+ Xây dựng những giải pháp có thể cải thiện tốt hơn hiệu quả năng lượng của thiết bị
nhằm giảm tiêu thụ năng lượng và lượng phát thải CO
2
;
+ Đảm bảo thông tin để xây dựng và bảo quản dữ liệu về tình trạng của các thiết bị điều
hòa không khí.
b. Nội dung kiểm tra hiệu quả năng lượng cuả các thiết bị điều hoà không khí và thông gió
- Việc kiểm tra hiệu quả năng lượng của các thiết bị điều hòa không khí và thông gió được
thực hiện như sau:
+ Xác định các thiết bị;
+ Kiểm tra tổng thể thiết bị;

hiện hữu và tình trạng các đầu đo, hệ thống đo, kiểm tra và điều khiển tự động về hiệu quả
năng lượng của hệ thống thiết bị điều hòa không khí và thông gió.
Việc đánh giá cần thể hiện rõ các thông tin sau:
+ Sự phù hợp của việc bố trí các đầu đo so với thiết kế;
+ Tính năng của các thiết bị kiểm tra;
+ Cấu tạo của các thiết bị kiểm tra.
- Đánh giá hiệu quả năng lượng của các thiết bị điều hòa không khí bao gồm:
+ Đánh giá khả năng của thiết bị trong việc đáp ứng các yêu cầu định trước;
+ Đánh giá hệ số hoạt động hữu ích của động cơ về làm mát, sưởi ấm theo chủng loại của
chúng ở điều kiện tính toán;
+ Đánh giá hiệu quả của hệ thống về sự đáp ứng nhiệt với không khí sử dụng;
+ Xác định năng lượng tiêu hao trong một năm đặc trưng để làm mát và sự phù hợp với số
liệu thiết kế cho 1 đơn vị diện tích của không gian làm mát hoặc sưởi ấm;
+ Đánh giá hiệu quả năng lượng theo mùa của hệ thống thiết bị.
- Kết quả kiểm tra của hệ thống thiết bị điều hòa không khí và thông gió được trình bày
theo các mẫu bảng sau.
Báo cáo kết quả kiểm tra hiệu quả năng lượng của thiết bị điều hoà không khí và thông gió
Bảng 1.

Thông tin chung về công trình
Công trình
Chủ sở hữu
Địa chỉ
Người kiểm tra
Địa chỉ
Ngày kiểm tra
Bảng 2.
Thông tin chung về thiết bị điều hoà không khí và thông gió
Các thông tin


điều kiện tính toán
kW
Tổng công suất điện của các quạt kW
Bảng 3.
Số liệu của thiết bị điều hoà không khí và thông gió
Thiết bị điều hoà không khí số 1
Loại thiết bị đưa vào sử dụng
Diện tích sưởi theo mùa m
2

Tổng thể tích làm mát m
3

Diện tích sàn của thể tích làm mát m
2Nhiệt độ tính toán bên trong mùa đông
0
C
Nhiệt độ tính toán bên trong mùa hè
0
C
Công suất điện tổng thể kW
Công suất sưởi ở điều kiện tính toán kW
Công suất lạnh ở điều kiện tính toán kW
Tổng công suất điện của quạt kW
Chế độ làm việc
-


Thiết bị lạnh Loại
Báo cáo ngắn gọn về sơ đồ hoạt động
làm mát

Thông số kỹ thuật của thiết bị trao
đổi nhiệt

Đánh giá cách nhiệt của đường ống
Hệ số hoạt động hữu ích
-

Chế độ mùa đông
-

Chế độ mùa hè Hệ thống thông gió
Mô tả ngắn gọn về sơ đồ hoạt động của hệ thống
thông gió

Loại và thông số kỹ thuật của quạt
Bộ lọc không khí
Lưu lượng khí tươi và khí lạnh
Sự có mặt và tình trạng của thiết bị thông gió thu
hồi nhiệt

Hệ số hiệu quả tái sử dụng nhiệt thu hồi

Đo đạc, kiểm tra và điều khiển

tích làm mát
-

Hiệu quả mùa của thiết bị

Đánh giá sự phù hợp của công suất sưởi và công suất lạnh của
thiết bị với thiết kế

Đề xuất

Trình tự lặp lại cho các thiết bị số 2, 3 …
Kết luận chung và đề xuất các giải pháp sáng kiến hiệu quả.
Ngày kiểm tra: ngày………… tháng…………….năm
Người kiểm tra: …………………………
Chủ sở hữu/ người sử dụng:………………………
2.3. Trình tự thực hiện kiểm tra hiệu quả năng lượng hệ thống thiết bị điều hoà không khí và
thông gió
- Kiểm tra định kỳ bắt buộc về hiệu quả năng lượng cho hệ thống các thiết bị điều hoà
không khí và thông gió đang khai thác sử dụng nên thực hiện theo chu kỳ 4 năm. Đối với các
thiết bị mới việc kiểm tra do nhà sản xuất thực hiện;
- Chủ sở hữu các thiết bị điều hoà không khí và thông gió cần thực hiện việc kiểm tra
thông qua hợp đồng kinh tế với các cơ quan có chức năng và chuyên môn về điều hoà không
khí và thông gió hoặc với các cá nhân có chứng chỉ hành nghề thuộc lĩnh vực này;
- Báo cáo kết quả kiểm tra được trả cho chủ sở hữu hệ thống thiết bị điều hoà không khí
và thông gió trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hoàn tất kiểm tra;
Thời hạn thực hiện của lần kiểm tra sau bắt đầu tính từ ngày nhận báo cáo.
Trong thời hạn 14 ngày từ ngày nhận báo cáo, chủ sở hữu nộp cho cơ quan quản lý về
năng lượng bản phô tô báo cáo có công chứng và file đính kèm.
2.4. Xây dựng, bảo quản và sử dụng số liệu về tình trạng các thiết bị điều hoà không khí và
thông gió