136
CHUYỂN ĐỘNG HỌC TRONG
MÁY CẮT KIM LOẠI
( Maùy chuyeån ñoäng thaúng )
- 2006 -
137
CHƯƠNG VII
MÁY CHUYỂN ĐỘNG THẲNG
I. MÁY BÀO
I.1. Công dụng và phân loại
I.1.1. Công dụng
Máy bào dùng để gia công chi tiết có dạnh mặt phẳng, có đường chuẩn là
đường thẳng đường sinh là đường thẳng, cong, gãy khúc . Từ đó, hình thành các
bề mặt gia cơng có hình dáng mặt phẳng ngang, đư ùng và nghiêng, các rãnh chư õ
T, rãnh đuôi én, rãnh vuông… Ngồi ra đơi khi ngư ời ta còn dùng máy bào để gia
cơng những bề mặt định hình.
H. VII.1. Các bề mặt gia công trên máy bào
138
Rãnh chữ T R·ãnh vuông Rãnh đi én
I.1.2. Phân loại
Máy bào có hai loại :
- Máy bào ngang.
- Máy bào giư ờng.
H. VII.2. Máy bào ngang
Các dạng bề mặt gia cơng trên máy bào
139
H. VII.3. Máy bào giöôøng
140
I.2.MÁY BÀO NGANG 7A35
I.2.1.Tính năng kỹ thuật
Chiều dài lớn nhất của bàn tr ượt 200-2400 mm. Chuyển động chính là

trư ợt chuyển động đi và về.
+ Cơ cấu bánh răng - thanh răng hoặc vítme – êcu :
H. VII.7. Cơ cấu culit lắc
H. VII.8. Giản đồ thời làm việc cơ cấu cu lit lắc
H. VII.9. Giản đồ làm việc cơ cấu bánh răng thanh răng
143
Chỉ dùng cho hành trình lớn từ 1000 - 1200 mm. Có ưu điểm là tốc đơ
ổn định, nhưng phải dùng thêm cơ cấu đảo chiều chuyển động thẳng bằng cơ
khí hoặc bằng điện, nênhiện nay ít dùng.
+ Cơ cấu dầu ép
Dầu từ bơm dầu theo đường ống truyền vào c ơ cấu cơng tác.Vị trí 1-đầu bào
lùi về,vị trí 2- đầu bào tiến cơng tác.
Trên bàn trượt đầu bào có gắn vấu khống chế chiều dài hành trình.Vấu này gạt
tay tự động ở vị trí 1 và 2 dùng đảo chiều nhanh,vị trí số V
ct
và V
ck
V
ct
=
S
Q
; V
ck
=
sS
Q

Q: Lưu lượng dầu từ bơm vào trong cơ cấu cơng tác
S: Diện tích piston

bánh cóc và nắp chắn 1, bàn máy đứng n.Khi bàn máy 9 lên xuống kéo đòn
8 và thanh lắc 6 giữ cho cả hệ thống làm việc nh ư cũ.
Ngun tắc làm việc cũng giống nh ư trên, muốn điều chỉnh độ lớn của
lượng chạy dao chỉ cần điều chỉnh độ lệch tâm của chốt 7 bằng vít điều chỉnh.
+ Cơ cấu chạy dao thẳng đứng
Khi vấu di động tới chạm vào vấu cố định, làm quay bánh cóc truyền tới gá
dao thẳng đứng qua vítme đứng.
H. VII.11. Cơ cấu chạy dao tự động máy bào ngang
H. VII.12. Sơ đồ nguyên lý chiều chuyển động bàn máy
145
Vít điều chỉnh
Vấu cố định
Vấu di động
Thân máy
H. VII.14. Cơ cấu đầu dao bào
H. VII.13. Cơ cấu chạy dao thẳng đứng
146
II. MÁY XỌC:
II.1. Cơng dụng :
Máy xọc là máy có chuyển động chính là chuyển động thẳng đư ùng do
dao thư ïc hiện theo phư ơng thẳng đư ùng.
Máy xọc dùng để gia cơng các rãnh bên trong lỗ, bánh r ăng trong,then hoa v.v…
Các dạng bề mặt máy x ọc có thể gia công
- .
Các dạng mặt đònh hình .
Các dạng mặt phẳng
Các dạng rãnh trong và ngoài
T
T
H. VII.15. Chuyển động tạo hình máy xọc

2
6
5
4
0
2
1
0
II.2.3. Cơ cấu truyền dẫn:
Cơ cấu culit quay
Cơ cấu culit – quay gồm đóa biên (1) nhận truyền động tư ø hộp tốc đ ộ, trên đóa
biên có lắp con trư ợt (2). K hi đóa biên quay quanh tâm O
1
 tay đòn (3) quay
quanh tâm O
2
với vận tốc góc không đều. Đầu kia của tay đòn (3) lắp khớp động
với thanh kéo (4) để di động bàn trư ợt của dao xọc.
Muốn thay đổi hành trình của bàn trư ợt dao xọc, ta dùng vitme (5) để di động
đai ốc (6) trong rãnh của tay đòn (3)
H. VII.18. Sơ đồ chuyển động cơ cấu culit quay
150
III. MÁY CHUỐT
III.1. Cơng dụng và phân loại
III.1.1.Cơng dụng
Máy chuốt được sử dụng trong sản xuất hang loạt lớn và hàng khối, Máy dùng
để gia cơng chính xác l ỗ có dạng prơphin bất kỳ, chuốt rãnh trong, bánh r ăng trong,
lỗ then hoa…Ngồi ra đang phát triển chuốt mặt phẳng, mặt định hình và rãnh bên
ngồi. Chuốt có năng suất và độ chính xác cao.
Máy chuốt là máy có chuyển động chính là chuyển động thẳng do dao thư ïc

III.2.1.Tính năng k ỹ thuật
- Lư ïc chuốt lớn nhất : 300  400 kN (máy trung bình), 1200 kN (cỡ máy
nặng).
- Chiều dài lớn nhất của hành trình dao chuốt : 350  2000 mm.
Ở máy chuốt không có cơ cấu chạy
dao. Các lư ỡi dao kế tiếp nha u có
kích thư ớc lớn dần đã thư ïc hiện
lư ợng chạy dao.
Hệ thống thủy lực
Bệ máy
Dao
Chi tiết



Vùng chứa phoi
Bước
h
H. VII.23. Sơ đồ máy chuốt đứng
chuốt
H. VII.24. Lượng chạy dao trên dao chuốt
154
III.2.2 Máy chuốt đứng
+Máy chuốt đứng gia cơng mặt ngồi
Chuyển động của dao đư ợc xác đònh nhờ các vấu điều chỉnh lắp trên thân
máy.
Ngun lý làm việc : Chi tiết gia công cu øng bàn máy tiến đến gần dao, và trong
chu kỳ làm việc dao chuốt di động tư ø trên xuống. Khi kết thúc quá trình gia công
phôi cùng bàn máy rời khỏi dao và dao di động lên phía trên.
H. VII.25. Máy chuốt đứng