5
/
8
1
hc kT
hc
ud d
e
λ
λ
πλ
λ
λ
−
=
−
(12.5)
Mật độ năng lượng đơn sắc là :
5
/
8
1
hc kT
hc
u
e
λ
λ
π
λ
−

Nghĩa là năng suất phát xạ toàn phần của vật thực cũng phải nhỏ hơn năng suất phát x
ạ
toàn phần của vật đen.
Ta cũng có thể khảo sát sự phân bố năng lượng trong phổ bức xạ của một vật thực bằng
phương pháp giống như khi khảo sát sự bức xạ của vật đen, nhưng trong trường hợp này
đường đặc trưng tùy thuộc bản chất của vật thực. Trong hình vẽ 11 đường a và b là các
đường đặc trưng phổ phát xạ c
ủa hai vật thực A và B ở cùng
nhiệt độ nhưng làm bằng hai chất khác nhau. Đường C là
đường đặc trưng phổ phát xạ của vật đen.
Những vật thực có hệ số hấp thụ a( thay đổi không đáng
kể theo độ dài sóng ( (a(= a, hằng số đối với độ dài sóng)
nên độ chói năng lượng đơn sắc e( tỉ lệ với độ chói E( của
vật đen ứng với cùng m
ột độ dài sóng và cùng một nhiệt độ:
e??= aE?. Trong trường hợp này sự phân bố năng lượng
trong phổ phát xạ giống như sự phân bố trong phổ của vật
đen (hình 12) và vật được gọi là vật xám, thí dụ trường hợp
carbon.

1
2
/
52
−
=
−
λ
λ
λ

r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
Trong trng hp cỏc kim loi, ng phõn b nng lng trong ph phỏt x cú dng
tng t nh trng hp vt en nhng nh nhn dch chuyn thng l v phớa di
súng ngn, i vi ng c trng ph phỏt x ca vt en cựng mt nhit (hỡnh 13).
Vi cỏc vt en, n
ng sut phỏt x ton phn Rv tuõn theo nh lut Boltzmann.
Rv = (. T4
Vi cỏc vt thc thỡ nng sut phỏt x ton phn R phi nh hn .
R < Rv hay R < ( . T4
Ta t R = b ( T4
b c gi l en ca vt, cú tr s tựy thuc tớnh cht v nhit ca vt v luụn
luụn nh hn mt (b < 1).
Nu ta xột nhit T ca mt vt en cú nng sut phỏt x ton ph
n bng nng sut
phỏt x ca mt vt thc nhit T thỡ T c gi l nhit bc x ca vt thc.
Ta cú : (T4 = b ( T4
Suy ra nhit thc ca vt thc l :

4
'





H
.12
Vaọt ủen
Kim loaùi
e


H
.13
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w

g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Thấu kính L1 của quang hỏa hội tụ chùm tia sáng phát ra từ nguồn A, tạo thành một ảnh
A’ nằm trong mặt phẳng của dây tóc bóng đèn L. Bản ( là một kính lọc màu chỉ cho màu đỏ
lân cận độ dài sóng, thí dụ 0,66(, đi qua. Khi quan sát ta thấy ảnh củ
a dây tóc bóng đèn nằm
trên một nền, sáng hơn hoặc tối hơn, đó là ảnh của A. Điều chỉnh biến trở R cho tới khi ta
thấy ảnh của dây tóc bóng đèn biến mất trên nền đỏ ảnh của A. Khi đó độ chói của nguồn
bức xạ A và của dây tóc bóng đèn bằng nhau ở các độ dài sóng lân cận 0,66(. Đọc độ chỉ
trên điện kế G và nhờ một bảng
đo mẫu có trước, ta suy ra nhiệt độ của nguồn bức xạ A.
Nếu nguồn bức xạ A là vật đen thì nhiệt độ đo được là nhiệt độ thực của A.
Nếu A không phải là vật đen thì nhiệt độ đo được Ta không phải là nhiệt độ thực của A
(vì khi đo mẫu, ta dùng các vật đen). Ta được gọi là nhiệt độ chói ứng với độ dài sóng được
khả
o sát. Nhiệt độ Ta được đọc trên bảng đo mẫu (thực hiện với các vật đen) nên nó chính
là nhiệt độ của vật đen có độ chói bằng độ chói của vật thực A. Nếu gọi T là nhiệt độ thực
của A ta có :
G
A
L
1
L
2

l
L

e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h

λ
,
T
= E
λ, Ta

Với các nhiệt độ nhỏ hơn 3000o và với ánh sáng thấy được ta có thể dùng công thức
đơn giản của Wien thay cho công thức Planck.
Vậy : ĉ với C1 = 2hc2
C2 =
k
hc

Suy ra : Log a
λ, T
+
0
11
2
=
⎟
⎟
⎠
⎞
⎜
⎜
⎝
⎛
−
TT

-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.

-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Chương IX

HIỆN TƯỢNG QUANG ĐIỆN
§§1. THÍ NGHIỆM CĂN BẢN.

Dùng một bản P bằng kẽm và gắn với một bình điện
nghiêm như hình vẽ. Tích điện vào bình. Rọi vào bản P một
chùm tia sáng giàu tia tử ngoại, ta thấy kết quả như sau :
Nếu bình điện nghiêm được tích điện dương thì sự chiếu
sáng trên không gây ra một tác dụng nào đối với điện tích
của bình : f vẫn tách khỏi E như cũ.
Nếu bình điện nghiêm được tích đ
iện âm, ta thấy f khép
lại khá nhanh, chứng tỏ điện tích của bình điện nghiêm, cũng
như của bản P giảm đi và triệt tiêu : bình đã phóng điện.
Bây giờ lại tích điện âm vào bản P và bình điện nghiêm
nhưng đặt giữa nguồn sáng và bản P một bản thủy tinh (bản này có tính chất hấp thụ tia tử
H
.2
H
.1
f
E
P
•
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m