Kỹ thuật tổ chức hoạt động dạy
học bài lên lớp vật lý
Tạo nhu cầu, hứng thú nhận thức không chỉ được thực hiện ngay lúc
mới vào bài, mà còn phải kéo dài trong suốt cả tiết học.
1. Tạo nhu cầu, hứng thú nhận thức
Tạo nhucầu, hứngthú nhận thứckhông chỉ được thựchiện ngaylúcmớivào
bài, mà còn phải kéo dài trong suốt cả tiết học.
a) Khi bắt đầu bước vào bài mới, giáoviêncần có sự định hướng nội dung
học tập cho họcsinh. Việc định hướngđó sẽ có hiệuquả cao hơn, nếu như tạo được
hứngthú học tập của họcsinh.
b) Cáchđịnh hướng vàtạo nhucầu học tập trước mỗi mụccủa bài cũng
tương tự trên. Do các mục kế tiếp nhau,nêngiáo viên vừa tiểu kếtmục ở trước,
vừa đồngthời chuyểntiếp sang mụcsau một cách thích hợp.
2. Xác định các hình thức tổ chức dạy học
Tuỳ thuộc vào mục tiêu, nộidung, phươngpháp dạy học, điều kiệnvà
phươngtiện dạy học,đối tượng học sinh, giáo viênxác định hìnhthứctổ chức dạy
học thích hợp. Trong bài lên lớp tài liệu mới, có thể căn cứ trước hết vào nội dung
dạy họcđể chọn hìnhthức học cá nhân, nhóm, lớp.
a) Đối với những nội dung thích hợp,vừa sức, giáo viên có thể tổ chức cho
học sinhhọc cá nhân với sách giáo khoađể nắm kiếnthức bài học.
b) Đốivới những nội dung dễ gây ra nhiều ý kiến khác nhau,có thể tổ chức
cho học sinh làm việc theonhóm.
c) Đối với nhữngnội dung mà học sinhkhông có khả năng tự học(những nội
dungphức tạp, khó, ) và mấtnhiều thời gian,nên tổ chức cho học sinhhọctheo
lớp. Họctheolớp chỉ nên tổ chức trong mộtsố thời gianngắn, vào nhữnglúc thích
hợp, cần thiết của lớp học, vì đây là hìnhthứcdạy học ít pháthuytínhtích cựchọc
tập củahọc sinh.
Các hìnhthứcdạy học cần phải được phối hợp chỗt chẽ vớinhau trong một
tiết lênlớp, làm cho hình thức hoạtđộng nhận thứccủa học sinhđa dạngvà các
em vừađược học thầy, vừađược học bạn, vừa có sự nỗ lực cá nhân.
3. Xác định các phương pháp dạy học
dạy họccũng cần xemxét đến khi lựa chọnphươngpháp dạy học. Bởivì, phương
pháp dạy học, ngoài tính chỗt chẽ của hoạt động học đòi hỏiphải tuân thủ một số
nguyêntắc,quy tắc,còn mangnặng tínhtrựcgiác của hoạt độngdạychi phối bởi
tính chủ quan,kinh nghiệm củangười sử dụng nó.
b) Mỗi phương pháp dạy học đều có tác dụngtích cực đối với một số mặthọc
tập củahọc sinh,giúp học sinh nắm vững kiến thức và pháttriển mộtsố khía cạnh
nào đó của kỹ năng, thái độ. Không có phươngpháp dạy họcnào làvạn năngcả.
Chínhvì vậy trongmột bài dạy học, cần phảicó sự phối hợp hợplý các phương
pháp dạy học khác nhau.
Tuy nhiên, dù sử dụng phương phápdạy họcnào thì cũngnên nhớ rằng kiểu
dạy họccó hiệu quả nhất làkiểu trongđó đề cao hoạt độngchủ động, tíchcực, sáng
tạo của học sinh.
Tóm lại, “Phương pháp giáodục phổ thông phải biết phát huytínhtích cực,
tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp vớiđặc điểmcủa từng lớp học,
môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụngkiến thức
vào thực tiễn;tác độngđến tìnhcảm, đemlại niềm vui,hứngthú họctập chohọc
sinh “(Điều24, Luật Giáo dục).
4. Tổ chức các hoạt động học tập
a) Đối với bài lênlớp nghiêncứu kiến thức mới, hoạtđộng dạy học thường
được tổ chứctheo 3 kiểu sau:
- Kiểu 1: Nhiệm vụ được giao thống nhất chocả lớp, cá nhânthực hiện độc
lập,sản phẩm giống nhau.
- Kiểu 2: Nhiệm vụ thống nhất chocả lớp, thựchiện công việctheo nhóm, sản
phẩm giống nhau.
- Kiểu 3: Mỗinhóm thực hiện một nhiệmvụ riêng, sauđó lắp ráp kết quả các
nhóm thành sản phẩm chungduy nhất cho cả lớp.
b) Cácyêu cầu đối với việc tổ chức hoạt động học tập
Muốn tổ chức hoạt độnghọc tập cho họcsinhđạt kếtquả cao, giáo viên cần
chuẩn bị chu đáo và phải đảmbảo các yêucầu sau:
- Dựa vào mục tiêu của bàihọc để phân chia bài học thành các hoạt động học
bản, trọng tâm, trọng điểm của bài. Vì vậy, các câu hỏi, bài tập cũng được xây dựng
bám sát vàocác nội dung đó,nhằmgiúp chohọc sinh nắm vữngvà vận dụngchúng
trong các tình huống mới,hoặc quenthuộc.