Câu 1 : Hãy phân tích luận đề: "Đất đai thuộc sở hữu toàn dan do Nhà
n ớc thống nhất quản lý".
Luận đề này ngày từ Luật Đất đai năm 1987 đã đợc khẳng định. Qua các lần
sửa đổi bổ sung. Luật đất đai 1993, Luật sửa đổi bỏ sung năm 1998 và 2001.
Luận đề đó vẫn tiếp tục đợc nhấn mạnh. Nh sậy có thể thấy luận đề này là phù
hợp, đúng đắn thể hiện đợc "ý Đảng, lòng dân" về vấn đề đất đai.
"Đất đai thuộc sở hữu toàn dân " là nguyên tắc hiến định, đợc quy định tại
điều 17 - Hiếp pháp 1992 "Đất đai, rừng núi, sông hồ, nguồn nớc tài nguyên
trong lòng đất, nguồn lợi ở vùng biển, thềm lục địa và vùng trời cùng các tài
sản khác mà pháp luật quy định là của Nhà nớc, đều thuộc sở hữu toàn dân".
Với t cách là chủ thể trong quan hệ sở hữu đất đai, nhân dân có quyền chiếm
hữu, sử dụng, định đoạt tài sản của mình. Nhng nhân dân không thể tự mình
thực hiện mà chuyển giao các quyền này cho Nhà nớc. Nhà nớc ta là Nhà nớc
của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân không có mục đích tự thân. Nhà nớc chỉ
là công cụ là phơng tiện để nhân dân thực hiện quyền chủ thẻ trong quan hệ sở
hữu tài sản thuọc sở hữu toàn dân nói chung đất đai nói riêng.
Viẹc quy định "đất đai thuộc sở hữu toàn dân" thực chất bắt nguồn từ tính
lịch sử của đất đai nói riêng.
Việc quy định "đất đai thuộc sở hữu toàn dân" thực chất bắt nguồn từ tính
lịch sử của đất đai nớc ta. Đất đai nớc ta là thành quả trải qua nhiều thế hệ nhân
dân ta đã tốn bao công sức, xơng máu mới tạo lập và abỏ vệ đợc vốn đất đai nh
ngày nay.
"Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nớc thống nhất quản lý". Nh đã
khẳng định nhân dân đã trao quyền chủ sở hữu đất đai cho Nhà nớc. Vì vậy Nhà
nớc với t cách đại diện sở hữu toàn dân quản lý đất đai. Toàn bộ đất dù ở đất lièn
hay ở lãnh hải, dù đất đang sử dụng hay đất cha sử dụng đều thuộc Nhà nớc.
Nhà nớc có trọn vẹn ba quyền: quyền chiếm hữu, quyền sử dụng, quyền định
đoạt.
Mục đích của quy định "Nhà nớc thống nhất quản lý" là nhằm sử dụng đất
đai có hiệu quả, phục vụ tốt các mục tiêu kinh tế xã hội. Nhà nớc thống nhất
quản lý đất đai cũng là quy định cần thiết khi Nhà nớc thừa nhận đất đai là hàng
Đồng thời nó cũng có ý nghĩa nhiều mặt đối với đời sống chính trị, kinh tế - xã
hội.
Trớc hết, Nhà nớc không thừa nhận việc đòi lại đất để giải quyết tình trạng
khiếu kiện về các tranh chấp quyền sử dụng đất mang tính lịch sử. Các khiếu
kiện đòi lại đất có ảnh hởng không tốt đến nhiều mặt của đời sống kinh tế xã
hội. Vì vậy, việc quy định nh vậy là hết sức cần thiết để giải quyết triệt để các
khiếu kiện lâu nay.
Thứ hai, quy định này là cơ sở để Nhà nớc nắm vững số lợng, chất lợng sự
biến động đất đai trong phạm vi cả nớc và ở từng địa phơng. Nếu chấp nhận cho
đòi lại đất không những nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp mà Nhà nớc khó có thể
quản lý có hiệu quả sự thay đổi về chủ sử dụng đất sẽ làm cho công tác quản lý
tốn kém về thời gian, sức ngời, sức của.
Thứ ba, trải qua các thời kỳ các Nhà nớc đều xuất phát từ lợi ích của nhân
dân lao động. Vì vậy, các chính sách ruộng đất nhìn chung là phù hợp, bình
đẳng về quyền lợi, nghĩa vụ của ngời sử dụng đất đai.
2
Tất nhiên quy định trên cũng có những điển hạn chế riêng: về tính lịch sử
của đất đai, về chính sách ngời có công với cách mạng. Thiết nghĩ sự bổ sung
một số văn bản về các vấn đề này sẽ có thể phát huy hết tác dụng vai trò của
Luận đề đã nêu.
Câu 4: Phân biệt ngành Luật đất đai với LHC.
Luật hành chính là ngành luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam bao gồm
toàn bộ các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong quá trinh
hình quản lý hành chính Nhà nớc.
Luật đất đai là ngành luật độc lập trọng hệ thống pháp luật Việt Nam bao
gồm toàn bộ các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh
trong quá trình quản lý Nhà nớc về đất đai và quan hệ xã hội phát sinh trong quá
trình sử dụng đất đai của tổ chức, hộ gia đình và cá nhân.
Rõ ràng có sự phân biệt về đối tợng điều chỉnh cảu hai ngành luật. Đối với
Luật hành chính đối tợng điều chỉnh là các quan hệ xã hội xuất hiện trong quá
đất bị lấn chiếm là đất nào: đất của cá nhân, tổ chức, hộ gia đình đợc Nhà nớc
giao đất, cho thê đất hay đất cha sử dụng
5.2."Nghiêm cấm chuyển quyền sử dụng đất trái phép". Nhà nớc phải
nghiêm cấm chuyển quyền sử dụng đất trái phép để quản lý số lợng và sự biến
động đất đai. Nhà nớc nghiêm cấm điều này cũng chính là biện pháp để bảo
đảm cho quy định về hạn mực sử dụng đất, tránh tình trạng đất đai tập trung vào
một số cá nhân còn nhiều ngời không có đất để sử dụng.
Cụ thể hoá việc nghiêm cấm chuyển quyền sử dụng tái phép Điều 30 Luật
đất đai 1993 quy định không đợc chuyển quyền sử dụng đất trong những trờng
hợp sau dây.
1.Đất đã sử dụng không có giấy tờ hợp pháp.
2.Đất giao cho các tổ chức mà pháp luật quy định không đợc chuyển quyền
sử dụng.
3.Đất đang có tranh chấp.
5.3.Nghiêm cấm "Sử dụng đất không đúng mục đích đợc giao". Mục đích sử
dụng đất có liên quan đế quy họch, kế hoạch sử dụng đất.Đất đợc sử dụng vào
mục đích nào đã đợc điều tra, nghiên cứu phân tích tổng hợp các điều kiện tự
nhiên, xã hội, tiềm năng của đất. Mục đích sử dụng đã tính toán, vì vậy không
đợc sử dụng đất không đúng mục dích đợc giao.
Để tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc thực hiện quy định nghiêm cấm
này nên chăng "mục đích đợc giao" phải đợc làm rõ là mục đích trong quyết
định giao đất, cho thuê đất
5.4.Nghiêm cấm "huỷ hoại đất".
Một nguyên tắc của Luật đất đai là nguyên tắc cải tạo và bồi bổ và bảo vệ
môi trờng. Đất đai thuộc sở hữu toàn dân, là môi trờng sống của hàng triệu ngời,
là một trong các thành phần quan trọng của môi trờng sống, là nơi diễn ra các
hoạt động của con ngời. Vì vậy cần phải nghiêm cấm huỷ hoại đất. Không ai có
quyền huỷ hoại đất.
Câu 6: Phân tích điểm giống và khác nhau giữa quyết định giao đất và hợp
đồng chuyển quyền sử dụng đất.
đai cần đợc ghi nhận trong Bộ Luật đất đa, không để các quy định rải rác ở Bộ
luật dân sự và một số luật chuyên nhành có liên quan.
Pháp luật đất đai cần phải thể hiện rõ nội dung kinh tế trong quản lý và sử
dụng đất tạo cơ sở cho thị trờng bất động sản hình thành và phát triển mộtcác
lành mạnh.Quy định hợp lý hơn về giá đất, góp phần thúc đẩy các hoạt động tài
chính đất đai trong một trật tự nhất định.
5
Luật hoá các quy định của Chính phủ đã đợc chính sách chấp nhận bảo đảm
của tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, giảm bớt các văn bản dới luật,
tránh tình trọng văn bản chồng chéo, "giật gấu vá vai", "sự vụ cá biệt".
Thứ hai, công tác quy hoạch việc sử dụng đất phải đợc thực hiện có hiệu quả
hơn thiết thực hơn.Quy hoạc phải đợc công khai. Trong tập quy hoạch phải có
quy trình tham gia ý kiến của nhan dân, tránh tình trạng thiếu công khai là một
trong những nguyên nhân của tệ tham nhũng, hối lộ.
Thứ ba, các cơ quan quản lý Nhà nớc về đất đai phải nâng cao năng lực trình
độ quản lý sử dụng phối hợp có hiệu quả các công cụ quản lý.
Thứ t, thay đổi cơ chế giao đất.Việc quy định giao đất không thu tiền sử
dụng đất đối với doanh nghiệp Nhà nớc chủ yếu thực hiện theo cơ chế "xin cho".
Thực chất là cha trú trọng tới các yếu tố kinh tế của đất đai, cha thực sự thấy đợc
đất đai là hàng hoá đặc biệt trong cơ chế thị trờng.Từ đó việc giao đất không thu
tiền sử dụng đất để tạo điều kiện chi tình trạng tham nhũng và lãng phí đất ngày
càng tăng, trang khi Nhà nớc khong thu đợc thuế cho ngân sách, thâm chí kể cả
1% lệ phí địa chính.
Trong văn kiện Đại hội IX nêu rõ: "Phát triển thị trờng bất động sản trong
đó có thị trờng quyền sử dụng đất, tạo điều kiện thuận lợi để chuyển quyền sử
dụng đất ,mở rộng thị trờng bất động sản cho các thành phần kinh tế, ngời Việt
Nam ở nớc ngoài, ngời nớc ngoài ở Việt Nam tham gia đầu t ". Đây có thể coi
là một xu hớng hoàn thiện chế độ sở hữu toàn dân đối với đất đai.
Câu 8: Tại sao Nhà nớc quy định hạn mức sử dụng đất nông nghiệp đối với
từng vùng.
Trớc Luật đất đai 1993 chúng ta đã có Luật đất đai 1987.Luật đất đai 1987
khẳng định.Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nớc thong snhất quản lý, Nhà
nớc giao đât cho các nông trờng, lâm trờng, hợp tác xã, tập đoàn sản xuất nông
nghiệp, lâm nghiệp, xí nghiệp đơn vị vũ trang nhân dân, cơ quan Nhà nớc, tổ
chức xã hội và cá nhân để sử dụng ổn định lâu dài hoặc có hạn hoặc tạm thời.
Nhà nớc bảo đảm cho ngời sử dụng đất đợc hởng quyền lợi hợp pháp trên
đất đợc giao kể cả quyền chuyển nhợng, bán thành quả lao động, kêt quả đầu t
khi thấy còn sử dụng đất và đất đó đợc giao cho ngời khác sử dụng theo trình tự
thủ tục do pháp luật quy định. Luật đất đai 1993 mở rộng hơn hình thức giao
quyền cho ngời sử dụng đất. Ngoài việc Nhà nớc giao đất cho tổ chức, hộ gia
đình và cá nhân sử dụng ổn định lâu dài, Nhà nớc còn cho tổ chức, hộ gia đình
cá nhân thuê đất.
Luật đất đai 1993 mở rộng hơn các quyền đối với ngời sử dụng đất. Ngoài
quyền sử dụng đất đúng mục đích đợc giao hộ gia đình, cá nhân đợc Nhà nớc
giao đất có quyền chuyển đổi, chuyển nhợng, cho thê, thừa kế, thế chấp quyền
sử dụng đất trong thời hậngio đất.
Luật đất đai sửa đổi bỏ sung 1998 cho phép gia đình, cá nhân có quyền góp
vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất thuê cùng với tài sản thuộc sở hữu của mình
gắn liền với đất thuê để hợp tác sản xuất kinh doanh, cho thuê lại quyền sử
dụng đất trong thời hạn thuê đất.
Tổ chức kinh tế đợc Nhà nớc giao đất không thu tiền sử dụng đất để sử
dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, làm
muối thì đợc thế chấp tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với quyền sử dụng
7
đó tại tổ chức tín dụng Việt Nam để vay vốn đợc góp bằng giá trị quyền sử dụng
đất để hợp tác sản xuất kinh doanh với tổ chức cá nhân trong và ngoài nớc để sử
dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp lâm nghiập nuôi trồng thuỷ sản làm
muối mở rộng công nghiệp chế biên dịch vụ nằhm phát triển sản xuất.
Tổ chức kinh tế đợc Nhà nớc giao đất có thu tiền có quyền chuyển nhợng,
quyền sử dụng đất gắn liền với công trình kiến trúc, với kết cấu hạ tầng đã đợc
3.Đất khu dân c nông thôn.
8
4.Đất đô thị
5.Đất chuyên dùng.
6.Đất cha sử dụng.
Nhìn chung cho đến nay cách phân loại này vẫn đợc các nhà làm luật các
nhà quản lý chấp nhận xem là khoa học. Trải qua các lần sửa đổi bổ sung năm
1998 và 2001. Điều 11-Luật đất đai 1993 vẫn đợc giữ nguyên đã nói lên điều đó.
Mặt khác các loại đất cũng có thể đợc phân loại theo một cách khác gồm 5
loại sau đây:
1.Đất nông nghiệp.
2.Đất lâm nghiệp.
3.Đất ở
4.Đất chuyên dùng.
5.Đất cha sử dụng.
Cách phân loại này sẽ không phân biệt đất dân c nông thôn và đất đo thị
thuần tuý căn cứ vào mục đích sử dụng của đất.Mục đích nông nghiệp lâm
nghiệp đất ở rõ ràng nên phân thành một loại đất.Các mục đích khác tập trung
vào loại đất chuyên dùng còn các loại đất cha đợc sử dụng ở các vùng sữ quy mô
vào loại đất cha sử dụng.
Câu 11: Nhà nớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quản lý toàn bộ đất
đai thông qua hai công cụ quan trọng là quy hoạch và pháp luật. Anh (chị) có
nhận xét gì về hai công cụ quản lý này trong giai đoạn hiện nay.
Pháp luật và quy hoạch là hai công cụ quan trọng trong quản lý Nhà nớc về
đất đai: Pháp luật có vai trò duy trì mọi trật tự kỷ cơng cần thiết cho quản lý và
sử dụng đất đai trong xã hội.
Quy hoạch đất đai chính là sự tính toán phân bổ đất đai cụ thể và hợp lý về
số lợng, chất lợng, vị trí không gian cho các mục tiêu kinh tế xã hội của cả nớc
và từng địa phơng ở mỗi giai đoạn phát triển của đất nớc.
Quy hoạch là sự tính toán sử dụng quỹ đất sao cho tiết kiệm, hiệu quả.
luật đất đai đã tạo điều kiện thực hiện việc giao quyền sử dụng đất ổn định và
lâu dài cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, thực hiện các quyền của ngời sử
dụng đất theo quy định của pháp luật tạo điều kiện quan trọng cho việc sử dụng
đất có hiệu quả và hình thành thị trờng quyền sử dụng đất
Câu 12: Hãy trình bày và phân tích nội dung quản lý Nhà nớc về đất đai theo
Luật đất đai 1993.
Điều 13 - Luật đất đai 1993 quy định: "Nội dung quản lý Nhà nớc về đất đai
bao gồm".
1.Điều tra, khảo sát, đo đạc, đánh giá và phân hạng đất,lập bản đồ địa chính.
2.Quy hoạch và kế hoạch hoá việc sử dụng đất.
3.Ban hành các văn bản pháp luật về quản lý,sử dụng đất và tổ chức thực
hiện các văn bản đó.
4.Giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất.
5.Đăng ký đất đai, lập và quả lý sổ địa chính, quản lý các hợp đồng sử dụng
đất, thống kê kiểm kê đất,cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
10
6.Thanh tra việc chấp hành các chế độ, thể kệ về quản lý, sử dụng đất.
7.Giải quyết tranh chấp về đất đai, giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm
trong việc quản lý và sử dụng đất đai.
-Hoạt động đánh giá đất và lập bản đồ địa chính.Đây là việc làm hết sức
quan trọng,nó tạo cơ sở ban đầu cho công tác quản lý đất đai, đặc biệt trọng quy
hoạch, kế hoạch sử dụng đất và xác định giá đất.
-Quy hoạch kế hoạch hoà việc sử dụng đất.Quyhoạch sử dụng đất là sự tính
toán phân bổ đất đai cụ thể về số lợng,chất lợng, vị trí, không gian cho các mục
tiêu kinh tế xã hội.Quy hoạch sử dụng đất bao giờ cũng gắn liền với kế hoạch sử
dụng đất bởi bì kế hoạch sử dụng đất là biện pháp để thựch hiện quy hoạch.
-Hoạt động của Nhà nớc trong việc ban hành các văn bản pháp luật:Quản lý
Nhà nớc về đất đai không thể thiếu văn bản pháp luật.Nó là cơ sở pháp lý trng
quy trình quản lý Nhà nớc về đất đai.Chính vì vậy văn bản yâu cầu của thực tế.
-Giao đất,cho thuê đất, thu hồi đất.
ơng phát hành.Cơ quan nào có thẩm quyền quyết dịnh giao đất thì có thẩm
quyền cấp giấy chứng nhận sử dụng đất.Cơ quan cấp giấy chứng nhận quyền sử
dụng đất có thẩm quyền thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
-Thống kê, kiểm kê đất đai: Thống kê, kiểm kê đất đai là tổng hợp các số
liệu tập hợp từ việc theo dõi quá trình biến động đất đai, từ quá trình sử dụng đất
đai việc thóng kê đất đai tiến hành một năm một lần, kiểm kê đất đai đợc tiến
hành 5 năm một lần do UBND các cấp có trách nhiệm tổ chức thực hiện.
-Thanh tra việc chấp hành các chế độ, thể lệ về quả lý sử dụng đất.Hoạt
động này có ý nghĩa nhiều mặt trong công tác quản lý Nhà nớc đối với đất dai.
Nó bảo đảm cho các văn bản quản lý Nhà nớc về đất dai,các chính sách về đất
đai đợc thực hiện nghiêm chỉnh bởi các chủ thể quản lý và ngời sử dụng
đất.Hoạt động này cho phép Nhà nớc có sự điều chỉnh cần thiết cho phù hợp với
thực tế.
-Giải quyết tranh chấp về đất đai: đất đai là vấn đề phựctạp.Trong thực tiễn
tranh chấp về đất dai thờng xuyên xảy ra.Các cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền
giải quyết tranh chấp về đất đai phải tìm ra biện pháp giải quyết để phát triển
sản xuất ổn định và từng bớc cải thiện đời sống nhân dân.
Câu 13: Phân tích mối quan hệ giữa Luật đất đai với Luật dân sự.
Luật dân sự là một ngành luật trog hệ thống pháp luật của Việt Nam bao
gồm toàn bộ các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ tài sản và các qun
hệ nhân thân.
Xét về bản chất, quyền sở hữu đất đai là một quyền đặc biệt, chỉ thuộc về
Nhà nớc.Mặc dù nó không thuộc sở hữu của chủ sử dụng đất,nhng họ đợc Nhà
nớc cho phép chiếm hữu, sử dụng khai thức các lợi ích từ đất đợc phép chuyển
quyền sử dụng đất từ chủ sử dụng đất này sang chủ sử dụng đất khác.
Quyền và nghĩa vụ của chủ thể sử dụng đất (Tổ chức, cá nhân hộ gia đình)
đợc quy định trong hiến pháp 1993, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật
đất đai 1995, 2001 và trong Bộ Luật dân sự 1995. Các quy định của ngành Luật
đất đai là cơ sở cho các quy định của ngành Luật dân sự về quyền sử dụng đất.
Bộ Luật dân sự cụ thể hoá quyền năng của chủ sử dụng đất trong ngành Luật đất
-Thuế chuyển quyền sử dụng đất.
-Thuế nhà đất.
Bên cạnh công cụ thuế Nhà nớc còn quy định lệ phí địa chính, giá cả cho
từng loại đất để quản lý.
Lệ phí địa chính là khoản tiền ngời sử dụng đất phải nộp khi đợc cơ quan
Nhà nớc phục vụ các công việc về địa chính đó là khi cấp giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất, trích lục hồ sơ địa chính, chứng nhận biến động về đất đai.
13
Giá cả đất đai là biểu hiện cụ thể của việc thừa nhận "đất đai là hàng hoá đặc
biệt" để tạo cơ sở để tính các loại thuế đặc biệt là thuế chuyển quyền sử dụng
đất.
Ngoài các công cụ tài chính vơ bản trên tín dụng ngân hàng cũng đang đ-
ợcnghiên cứu ứng dụng vào quản lý Nhà nớc về đất đai và bớc đầu phát huy tác
dụng trên thực tế.
Câu 15: Ngời sử dụng đất nông nghiệp muốn chuyển dổi phải làm thủ tục tại
cơ quan nào? Nhà nớc có khuyến khích việc chuyển đổi hay không?
Pháp luật đất đai quy định hộ gia đình cá nhân sử dụng đất nông nghiệp, đất
lâm nghiệp đất ở đợc chuyển đổi quyền sử dụng đất cho nhau khi có đủ các điều
kiện sau:
-Thuận tiên cho sản xuất và đời sống.
-Sau khi chuyển đổi đất phải sử dụng đất đúng mục đích, đúng thời hạn theo
quy dịnh của pháp luật.
Theo khoản1-Điều31-Luật đất đai1993: "Thủ tục chuyển đổi quyền sử dụng
đất ở nông thôn làm tại UBND xã, ở đô thị làm tại UBND huyện, quận, thị xã,
thành phố thuộc tỉnh".
Việc chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp phải thông qua hợp đồng
chuyển đổi theo mẫu do tổng cục địa chính ban hành.Hồsơ chuyển đổi quyền sử
dụng đất nông nghiệp gồm:Hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất; giấy chứn
nhận quyền sử dụng đất.Hồ sơ chuyển đổi quyền sử dụng đất nộp tạiUBND
xã,phờng,Thị trấn nơi có đất chuyển đổi.Sau khi các nhận vào văn bản hợp đồng
Theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành ngời sử dụng đất không chỉ
có quyền chiếm hữu sử dụng mà còn có các quyền ăng khác là: quyền chuyển
nhợng, quyền chuyển đổi, cho thuê cho thuê lại, thừa kế, thế chấp hoặc bảo lãnh
và góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất để liên doanh liên kết.
Các quyền này đợc biểu hiện ở hộ gia đình cá nhân tổ chức sử dụng đất khác
nhau
Trớc Luật đất đai 1993 chúng ta đã có Luật đất đai 1987.Luật đất đai 1987
khẳng định.Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nớc thong snhất quản lý, Nhà
nớc giao đât cho các nông trờng, lâm trờng, hợp tác xã, tập đoàn sản xuất nông
nghiệp, lâm nghiệp, xí nghiệp đơn vị vũ trang nhân dân, cơ quan Nhà nớc, tổ
chức xã hội và cá nhân để sử dụng ổn định lâu dài hoặc có hạn hoặc tạm thời.
Nhà nớc bảo đảm cho ngời sử dụng đất đợc hởng quyền lợi hợp pháp trên
đất đợc giao kể cả quyền chuyển nhợng, bán thành quả lao động, kêt quả đầu t
khi thấy còn sử dụng đất và đất đó đợc giao cho ngời khác sử dụng theo trình tự
thủ tục do pháp luật quy định. Luật đất đai 1993 mở rộng hơn hình thức giao
quyền cho ngời sử dụng đất. Ngoài việc Nhà nớc giao đất cho tổ chức, hộ gia
đình và cá nhân sử dụng ổn định lâu dài, Nhà nớc còn cho tổ chức, hộ gia đình
cá nhân thuê đất.
Điều79-Luật đất đai 1993 quy định: "Ngời sử dụng đất có những nghĩa vụ
sau đây".
1.Sử dụng đất đún mục đích, đún ranh giới và các yêu cầu khác đã đợc quy
định khi giao đất.
15
2.Thực hiện các biện pháp để bảo vệ và tăng khả nang sinh lợi của đất.
3.Tuân theo những quy định vè bảo vệ môi trờng khong làm tổn hại đến lợi
ích chính đáng của ngời sử dụng đất xung quanh.
4.Nộp thuế sử dụng đất; thuế chuyển quyền sử dụng đất; lệ phí địa chính
theo quy định của của pháp luật.
5.Nộp tiền sử dụng đất khi đợc nhà nớc giao đất theo quy định của pháp
luật.
tiền sử dụng đất đối với diện tích đất trong hạn mức đất ở.
+Đối với tổ chức.
Tổ chức đan sử dụng đất sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trong thủy
sản và làm muối, đất sử dụng vào mục đích an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích
công cộng,đất chuyên dùng khi đợc cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền cho phép
chuyển mục đích sử dụng đất sang thành đất ở, xây dựng kết cấu hạ tầng phải
nộ 100% tiền sử dụng.
+Tổ chức đang sử dụng đất thuê khi đợc cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền
cho phép snag xây dựng nhà ở, xây dựng kết cấu hạ tầng để chuyển nhợng cho
thuê phải nộp 100% tiền sử dụng đất vào ngân sách Nhà nớc trờng hợp tổ chức
đã nộp tiền thuê đất tính đến thời điểm chuyển mục đích sử dụng đất mà còn d
thì đợc trừ số tiền thuê còn d đó vào tiền sử dụng đất phải nộp ngân sách, trờng
hợp phải đền bù thiệt hại về đất thuê thì đợc trừ số tiền thực tế đã đến bù nhng
không qua 90% số tiền sử dụng đất phải nộp vào ngân sách.
-Lệ phí địa chính khi đợc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trích lục
hồ sơ địa chính, chứng nhận biến đọng về đất đai.
Ngời sử dụng đất mà không có giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất nhng
phù hợp với quy hoạc, không có tranh chấp khi đợc cơ quan Nhà nớc cấp giấy
chứng nhận quyền sử dụng đất thì phải nộp tiền sử dụng đất nh sau:
+Đối với đất đô thị:
Trờng hợp sử dụng đất ở ổn định trớc ngày18/12/1980 thì không phải nộp
tiền sử dụng đất.
Trờng hợp sử dụng đất ở ổn đinh từ ngày18/12/1980 đến trớc ngày
15/10/1993 (ngày Luật đất đai có hiệu lực) thì phải nộp 20% tiền sử dụng đất.
Trờng hợp sử dụng ổn định từ ngày 15/10/1993 trở về trớc sau thì phải nộp
100% tiền sử dụng đất.
Nếu do chuyển nhợng của ngời sử dụng đất trớc đó không có giấy tờ hợp lệ
chỉ có giấy tờ mua,bán chuyển nhợng giữa hai bên đợc UBND xã, phờng thị trấn
xác nhận phải nộp tiền sử dụng đất.
-Đối với đất khu dân c nông thôn.
Quy định trên nhằm mục đích xử lý tốt mối quan hệ giữa các lợi ích để tỏa
động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế đồng thời giảm bớt xung đột giữa ngời
quản lý và ngời sử dụng đất đai loại trừ dần những nguyên nhân làm nảy sinh
tiêu cực trong quá trình quản lý và sử dụng đất đai.
Quy định này cuãng để gián tiếp khẳng định quy định Nhà nớc giao đất ổn
định lâu dài cho hộ gia đình , cá nhân tổ chức sử dụng.Việc quy định về thu hồi
đất có đền bù nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của ngời sử dụng đất ổn định
đời sống của ngời có đất bị thu hồi. Quy định này cũng cho thấy đợc bản chất
18
của Nhà nớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nớc của nhân dân, do
dân và vì nhân dân.
Câu 19: Anh (chị) có nhận xét gì về tình hình giao đất, cho thuê đất hiện
nay.
Giao đất là hoạt động của cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền để chuyển giao
trên thực tế đất và quyền sử dụng đất cho tổ chức hộ gia đình và cá nhân sử
dụng đất.
Thuê đất là Nhà nớc trực tiếp cho ngời có nhu cầu sử dụng đất đợc thuê đất
theo thời hạn và theo mục đích mà Nhà nớc cho phép sử dụng đất đợc quyền cho
thuê lại đất đã thuê của Nhà nớc.
Trong thực tế trong những năm qua việc giao đất, cho thuê đất có những tiến
bộ đáng kể. Các quyết định giao đất đã xác lập quyền sử dụng đất cho nhiều hộ
gia đình, cá nhân tổ chức phù hợp nguyện vọng mong muốn của ngời sử dụng
đất, từ đó đất đai đợc giao sử dụng có hiệu quả thiết thực.
Việc cho thuê đất cũng có nhièu cải tiến. Thời gian giải quyết đơn xin thuê
đất đợc rút ngắn phù hợp với nhu cầu của cơ chế thị trờng.
Tuy nhiên trong việc giao đất cho thuê đất vẫn còn những vớng mắc. Việc
giao đất cho thuê đất căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trong khi quy
hoạch kế hoạch sử dụng đất của chúng ta còn quá nhiều hạn chế điều chỉnh liên
tục làm cho việc giao đất cho thuê đất gặp khó khăn hiệu quả thấp. Đất đã giao,
đã cho thuê chậm đợc đa vào sử dụng.
-Giấy tờ chuyển nhợng đất đai mua bán nhà ở kèm theo chuyển nhợng
quyền sử dụng đất đợc UBND xã phờng, thị trấn thẩm tra là đất đó không có
tranh chấp và đợc UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh xác nhận kết
quả thẩm tra của UBND xã, phờng, thị trấn.
Tham khảo: Ngời sử dụng đất không có giấy tờ hợp pháp đợc xem xét cấp
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
-Ngời đợc thừa kế quyền sử dụng đất gắn liền với nhà ở hoặc tài sản mà
khong có tranh chấp về thừa kế nhng cha làm thủ tục sang tên trớc bạ.
-Ngời khai hoang đất đai từ 1980 trở về trớc phù hợp với quy hoạch liên tục
sử dụng và không có tranh chấp đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nớc.
-Ngời nhận chuyển nhợng đất ở thực sự có yêu cầu đợc chính quyền địa ph-
ơng xác nhận.
-Ngời sử dụng đất ổn định không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch đợc
chính quyền cấp xã xác nhận, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nớc.
Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hiện nay nhìn chung là tiến độ
chậm. Theo báo cáo công tác 9 tháng đầu năm của Tổng cục địa chính năm
2001 mới khoảng 641.000 hộ trong tổng số4.547.000 hộ sử dụng đất đô thị đợc
cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đạt 14% tổng số Qua thực tế đền bù giải
phóng mặt bằng thì nhiều tỉnh phía nam trong tổng số100% nhà đất đợc đền bù
chỉ30% là có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Có thể khẳng định rừng việc
cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn nhiều vấn đề cần xem xét, giải
quyết. Bên cạnh đó, việc ngời dân không muốn nhận giấy chứng nhận quyền sử
dụng đất cũng là điều cần phải đợc lý giải cặn kẽ và sâu sắc.
20
Câu 21: Căn cứ để các cơ quan Nhà nớc ra quyết định giao đất cho thuê đất.
Căn cứ chung nhất để Nhà nớc ra quyết định giao đất, cho thuê đất.
-Văn cứ vào quỹ đất của địa phơng.
-Trên cơ sở quy hoạch sử dụng đất của từng địa phơng đã đợc cơ quan Nhà
nớc có thẩm quyền phê duyệt.
-Căn cứ vào nhu cầu, khả năng sử dụng đât của ngời sử dụng đất đợc ghi
-Trạm, trại, xí nghiệp giống lâm nghiệp, trờng học trờng dạy nghề.
-Tổ chức khác thuộc các thành phần kinh tế đã đợc Nhà nớc giao đất lâm
nghiệp theo nghị định số02/NĐChính phủ ngày15/10/1994 của Chính phủ trớc
ngày 01/01/1995 đợc tiếp tục sử dụng cho đến hết thời hạn giao đất khi hết thời
hạn đã giao phải chuyển sang thuê đất.
-Đơn vị thuộc lực lợng vũ trang nhân dân sử dụng đất lâm nghiệp kết hợp
với quốc phòng.
-Nhà nớc cho tổ chức, hộ gia đình các nhân trong nớc, tổ chc và cá nhân nớc
ngoài thuê đất để sử dụng vào mục địch lâm nghiệp.
-Đất đợc quy hoạch để gây dựng, phát triển rừng sản xuất.
-Đất rừng phòng hộ đầu nguồn ít rung yếu.
-Đất rừng đặc dụng để kinh doanh cảnh quan du lịch sinh thaní dới tán rừng
theo quy định của Bộ nông nghiệp phát triển và nông thôn.
Câu 23: Nội dung quản lý Nhà nớc về đất đai quan trọng nhất, yếu nhất.
Nội dung quản lý Nhà nớc đối với đất đai xem câu 12.
Có thể khẳng định rằng trong các nội dung quản lý Nhà nớc về đất đai, thì
lĩnh vực hoạt động của Nhà nớc trong việc ban hành các văn bản pháp luật là nội
dung quan trọng nhất. Nó quan trọng nhất bởi các lý do sau đây:
-Các văn bản pháp luật là nơi các chính sách đất đai của Đảng đợc quy
phạm hoá.Chúng ta khẳng định chính sách và pháp luật là công cụ quan trọng
nhất để quản lý nhà nớc về đất đai thì hoạt động ban hành văn bản pháp luật về
đất đai không thể khong chiếm vị trí quan trọng hàng đầu.
-Quản lý Nhà nớc nói chung, quản lý Nhà nớc vì đất đai nói riêng không thể
thiếu các văn bản pháp luật. Nó ổn định các quan hệ xã hội trong lĩnh vực đất
đai, nó là cơ sở pháp lý trong quy trình quản lý Nhà nớc về đất đai.
-Các văn bản pháp luật còn chi phối ảnh hởng trực tiếp đến các nội dung
quản lý Nhà nớc về đất đai.
Mặc dù hoạt động ban hành văn bản pháp luật là nội dung quan trọng nhất
trong quản lý Nhà nớc về đất đai nhng nó cũng là một trong những khâu yếu
nhất.
Nhà nớc vè đất đai.
Theo khoản 2,3 Điều 38 Luật đất đai 1993 thẩm quyền giải quyết tranh chấp
về đất đai của cơ quan Nhà nớc đợc quy định nh sau:
23
Các tranh chấp về quyền sử dụng đất mà ngời sử dụng đất khôg có giấy
chứng nhận của cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền thì do UBND giải quyết theo
quy định:
-UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh giải quyết các tranh chấp
giữa cá nhân hộ gia đình với nhau, giữa cá nhân, hộ gia đình với tổ chức giữa tổ
chức với tổ chức nếu tổ chức đó thuộc quyền quản lý của mình.
-UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ơng giải quyết các tranh chấp giữa
tổ chức với tổ chức, giữa tổ chức, hộ gia đình cá nhân nếu tổ chức đó thuộc
quyền quản lý của mình hoặc của Trung ơng.
Trong trờng hợp không đồng ý với quyết đinh của UBND đã giải quyết tranh
chấp, đơng sự có quyền khiếu nại lên cơ quan hành chính Nhà nớc cấp trên.
Quyết định của cơ quan hành chính Nhà nớc cấp trên cí hiệu lực thi hành.
Các tranh chấp về quyền sử dụng đất mà ngời sử dụng đất đã có giấy chứng
nhận quyền sử dụng đất của cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền và tranh chấp về
tài sản gắn liền với việc sử dụng đất đó thì do toà án quyết định.
Quán triệt từ tởng lấy dân làm gốc Nhà nớc khuyến khích hoà giải đất đai
trongnhân dân. Việc quy định thẩm quyền giải quyết cho các cơ quan Nhà nớc
để tránh tình tạn đơn từ khiếu kiện khiếu nại về đất đai, chuyển lòng vòng chậm
đợc giải quyết ảnh hởng đến đời sống, kinh tế của nhân dân.
Về tranh chấp quyền sử dụng đất có liên quan đến địa giới hành chính.Đ39
Luật đất đai1993 quy định do đó UBND các đơn vị hành chính có tranh chấp
cũng phối hợp giải quyết.Trong trờng hợp không đạt đợc sự nhất trí haợc viẹc tự
giải quyết làm thay đổi địa giới hành chính thì thẩm quyền giải quyết đợc quy
định.
-Nếu việc tranh chấp liên quan đến địa giới của đơn vị hành chính dới cấp
tỉnh thì do chính phủ quyết định.
Theo Điều6-Nghị dịnh số81/2001/NĐ-CP ngày 5/11/2002 của Chính phủ về
viẹc ngời Việt Nam định c ở nớc ngoài mu nhà ở tại Việt Nam thì điều kiện để
đợc mua nàh tại Việt Nam phải có đủ các giấy tờ sau:
-Hộ chiếu hợp lệ của Việt Nam haợc họ chiếu, giấy tờ hợp lệ của nớc ngoài
cấp.Trong trờng hợp sử dụng hộ chiếu giấy tờ hợp lệ của ngời nớc ngoài thì phải
có giấy chứng nhận có quôc tịch Việt Nam haợc giấy xác nhận mất quốc tích
Việt Nam hoặc giấy xác nhận đăng ký công dân.Giấy tờ đợc các cơ quan Nhà n-
ớc có thẩm quyền xác nhận thuộc các đối tợg đợc mua nhà ở Việt Nam.
Theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành Nhà nớc chỉ cho phép chuyển
nhợng: đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp và đất ở. Điều kiện đợc nhận chuyển
quỳen sử dụng đất đợc quy định: có nhu cầu sử dụng đất, đất dới hạn mức vấn
đề về hộ khẩu.Chính vì vậy ngời nơc ngoài không đợc nhận chuyển nhợng
quyền sử dụng đất.
Câu 28: Khi đợc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ngời sử dụng đất
phải nộp các khoản tiền gì?Tại sao hiẹn nay có hiện tợng ngời dân không muốn
nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất?
25