TÌM HIỂU NHỮNG KHÓ KHĂN BAN ĐẦU
CỦA GIÁO VIÊN DẠY TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH
INVESTIGATING INITIAL PROBLEMS IN TEACHING ENCOUNTERD BY
NOVICE ESP TEACHERS TRẦN THỊ THUỲ HƯƠNG
Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng TÓM TẮT
Tiếng Anh chuyên ngành hiện nay đang được giảng dạy tại các trường thành viên của Ðại
học Ðà nẵng và đã phần nào thoả mãn sở thích và nhu cầu của sinh viên ở các trường. Tuy
nhiên, giáo viên mới dạy tiếng Anh chuyên ngành cũng gặp một số trở ngại khi dạy và
biên.soạn giáo trình. Bài viết đề cập đến một số khó khăn và giải pháp khắc phục nhằm động
viên các giáo viên mới làm quen với lĩnh vực ngôn ngữ khoa học có thể tham gia tích cực vào
công tác giảng dạy và biên soạn giáo trình tiếng Anh chuyên ngành.
ABSTRACT
ESP is being taught in all college members of Danang University and it has partly met the
students’ interest and needs. However, ESP teachers have difficulties in teaching and
designing teaching materials. The article aims to identify some problems likely encountered by
novice ESP teachers and offers some tentative solutions to overcome them to encourage
teachers who have just been involved in ESP teaching to take part in teaching and preparing
teaching materials. 1. Ðặt vấn đề
Nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng tiếng Anh chuyên ngành của cán bộ khoa học kỹ thuật
và sinh viên các trường đại học, một bộ phận giáo viên được đào tạo để dạy tiếng Anh thông
dụng hàng ngày phải chuyển sang dạy tiếng Anh chuyên ngành với những kiến thức ít ỏi về
chuyên ngành đó. Do đó, người dạy cảm thấy bỡ ngỡ, lúng túng và lo lắng khi lần đầu làm
laths firmly in place” thì chúng tôi không tìm được nghĩa của từ “hair” theo thuật ngữ chuyên
ngành xây dựng Dựa vào nghĩa của câu và nghĩa của từ hardened (bị cứng) thì chúng tôi với
ý kiến chủ quan đã tạm dịch từ “hair” là “chất sợi ” với công dụng tăng thêm độ cứng cho
vữa hồ (plaster)
Sự đương đầu với những kiến thức mới của giáo viên dạy ESP nằm trong ba câu hỏi
mà Tom Hutchinson (1987) đặt ra cho chúng tôi:
Nội dung của tài liệu ESP có cần thiết chuyên sâu hay không?
Tại sao có nhiều giáo viên dạy ESP thấy khó hiểu về những vấn đề chuyên ngành?
Giáo viên ESP cần có loại kiến thức gì? '
a. Nội dung tài liệu ESP có cần thiết chuyên sâu hay không?
Tài liệu tiếng Anh chuyên ngành có thể khác với tài liệu tiếng Anh thông dụng ở chỗ
là nó có nhiều thuật ngữ chuyên ngành hơn nhưng những thuật ngữ này đều được sử dụng phổ
biến nên đối với người dạy cũng như người học thì đây chỉ là những khó khăn không lớn. Qua
những giáo trình tiếng Anh chuyên ngành mà chúng tôi lựa chọn để dạy, tôi nhận thấy về cấu
trúc diễn ngôn cũng như ngữ pháp câu trong tài liệu tiếng Anh chuyên ngành dường như cũng
tương đối dễ hơn so với tài liệu tiếng Anh thông dụng. Vấn đề khó khăn để hiểu được một văn
bản chuyên ngành là ở chỗ kiến thức về chuyên ngành đó chứ không phải kiến thức về ngôn
ngữ.
Ví dụ như trong đoạn trích dẫn sau đây ở một văn bản miêu tả hoạt động của một máy
phát điện “The rotor is magnetized and as it spins round, electricity is generated in the stator
windings through the process of electromagnetic induction. The electric current is fed to the
output terminals or sockets.”, thì cấu trúc bị động thì hiện tại đơn “is generated” hoặc “is fed”
là một cấu trúc quen thuộc đối với người học và những từ như magnetized (bị nhiễm từ),
electromagnetic induction (cảm ứng điện từ) là những khái niệm không xa lạ đối với người
day cũng như người học vì đó là những khái niệm cơ bản thuộc chuyên ngành về điện.
Hoặc trong một văn bản đề cập đến một số trở ngại khi xây đập là hiện tượng rò rỉ
(seepage) và hiện tượng nước nhảy (hydraulic jump) thì chúng tôi hoàn toàn mơ hồ về khái
niệm nước nhảy này mặc dầu trong văn bản có giải thích.
Do đó, khi lựa chọn những văn bản chuyên ngành để dạy, theo tôi giáo viên nên chọn
những tài liệu không quá chuyên sâu. Chúng ta nên tìm chọn những tài liệu dễ hiêu, đơn giản
- Cần có thái độ tích cực đối với nội dung tiếng Anh chuyên ngành.
- Cần có những kiến thức về những nguyên tắc cơ bản của môn chuyên ngành.
- Cần có nhận thức về việc mình đã biết được bao nhiêu kiến thức.
Nói tóm lại, người dạy cần đặt ra cho mình những câu hỏi khi tiếp xúc với chuyên
ngành mới mà mình sắp dạy.
Ví dụ: Khi đứng trước một cái máy, người dạy không nhất thiết phải biết nó hoạt động
như thế nào mà nên đặt ra câu hỏi:
+ Máy này dùng để làm gì?
+ Bộ phận này được gọi là gì? '
+ Tại sao nó làm việc đó?
+ Tại sao nó không làm việc đó?
Vì vậy người dạy lúc này cũng được xem như là một học sinh đang quan tâm đến các
vấn đề của môn học.
Ðiểm cuối cùng cần chú ý là cùng với nhu cầu của người học, kiến thức của người dạy
về vấn đề của môn học sẽ được nâng cao nhờ vào quá trình giảng dạy tài liệu và trò chuyện
cùng với học sinh.
Tóm lại, nếu như có sự trao đổi trực tiếp giữa người dạy và người học trong lớp học
thì cơ bản sẽ có một sự hỗ trợ tích cực giữa thầy và trò nhăm nâng cao thêm kiến thức phổ
biến và sự say mê môn học của cả người dạy lẫn người học.Sự tương tác giữa thầy và trò làm
cho hai bên đều được hưởng lợi từ nhau. Người học được trang bị kiến thức ngôn ngữ chuyên
ngành, còn người dạy, ngoài những hiểu biết về chuyên ngành mà mình đảm nhận còn có thể
được bổ sung thêm kiến thức chuyên ngành từ học sinh
Thế nhưng trách nhiệm của người dạy ESP khi tìm tài liệu để giảng dạy phải tính đến
kiến thức mình đang có cùng với sự nỗ lực để tự giúp mình nắm được những kiến thức cơ bản
về ngành học. Và điều quan trọng nhất là cần xoá bỏ đi những khó khăn của kiến thức chuyên
ngành và xây dựng cho mình một sự tự tin khi tiếp xúc với những thuật ngữ của nó.
2.2. Thay đổi môi trường giảng dạy tiếng Anh
Từ một giáo viên giảng dạy tiếng Anh thông dụng chuyển sang giảng dạy tiếng Anh
chuyên ngành, người dạy ban đầu cảm nhận mình mất nhiều thời gian hơn cho việc tích luỹ
kiến thức chuyên ngành, tích luỹ vốn từ vựng. Vì vậy, họ thường cảm thấy bị áp lực trước
chuyên ngành vừa mở rộng tầm hiếu biết của mình về thế giới xung quanh.
Trong quá trình giảng dạy ESP, người dạy nên luôn chú trọng đến người học để phân
tích nhu cầu và khả năng của người học. Từ đó, người dạy sẽ tạo ra một chương trình học phù
hợp và nâng cao hiệu quả học tập của học sinh. Như vậy người dạy phải chú trọng đến yếu tố
ngôn ngữ, đến kỹ năng và thái độ học tập của người học.
Tóm lại, với tất cả sự nhiệt tình của người dạy tiếng Anh chuyên ngành cùng với
những tài liệu được thiết kế với ngôn ngữ phổ biến, dễ hiểu, chắc chắn tiếng Anh chuyên
ngành sẽ hấp dẫn người học lẫn người dạy và hy vọng rằng tiếng Anh chuyên ngành không
còn là một lĩnh vực buồn tẻ và nhàm chán. TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Hutchinson, T., English for specific purposes, Cambridge University Press, 1987.
[2] Master, P., Responses to English for specific purposes, 1990.
[3] Phan Tứ Phùng, Tiếng Anh khoa học, Hà Nội: Nxb Khoa học và Kỹ thuật, 1993.
[4] Tomlinson, M. J., Foundations Design and Contruction, 1980.