TỔ CHỨC LẠI SẢN XUẤT NGÀNH MAY
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG THEO MÔ HÌNH CÔNG TY MẸ -
CÔNG TY CON
RESTRUCTURING DANANG’S GARMENT INDUSTRY BASED ON THE
PARENT- SUBSIDIARY COMPANY MODEL

NINH THỊ THU THUỶ
Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng TÓM TẮT
Để tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh quốc tế đang diễn ra ngày càng gay gắt,
đòi hỏi các doanh nghiệp ngành may thành phố Đà Nẵng phải chuyển đổi cách thức tổ chức
sản xuất theo hướng đẩy mạnh hoạt động liên kết. Thông qua liên kết các doanh nghiệp sẽ
phát huy được thế mạnh và bù đắp những khâu yếu để nâng cao năng lực sản xuất và sức
mạnh cạnh tranh. Bài báo nhằm đánh giá thực trạng tổ chức sản xuất của ngành may thành
phố Đà Nẵng; Nghiên cứu các mô hình tổ chức sản xuất để lựa chọn mô hình tổ chức mới
sản xuất phù hợp với yêu cầu phát triển của ngành may đó là mô hình Công ty mẹ - Công ty
con.
ABSTRACT
In order to exist and develop in a increasingly competitive international business environment,
the garment enterprises in Danang city have to restructure the production processes towards
enhancing their linkages. Based on the linkages, the enterprises could increase strengths and
reduce weaknesses to improve the capacity and competitiveness. This paper focuses on the
evaluation of the current situation of Danang’s garment industry, and analyzing different
company models. The parent-subsidiary companies model needs to be applied to meet the
development requirements of Danang’s garment industry. 1. Tổ chức lại sản xuất - Yêu cầu cấp thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành
may thành phố Đà Nẵng trong xu thế hội nhập

- Sản xuất trong ngành còn dàn trải, trình độ chuyên môn hoá thấp: Trong ngành có 08
doanh nghiệp hoạt động từ 2 đến 3 lĩnh vực: Công ty Dệt May Hoà Thọ có 2 lĩnh vực là sợi
và may; Công ty Dệt Đà Nẵng có 3 lĩnh vực là dệt vải, vải màn rèm và may; Công ty Dệt May
29/3 có 2 lĩnh vực khăn bông và may mặc; Công ty Valley View gồm 3 lĩnh vực áo lạnh, quần
áo thể thao, gia công vải may xuất khẩu, các sản phẩm may mặc khác Còn lại 20 doanh
nghiệp chỉ hoạt động ở 1 lĩnh vực may, nhưng đều có cơ cấu sản phẩm may rất đa dạng.
Chẳng hạn: Sản phẩm của Vinatex Đà Nẵng khoảng 10 chủng loại gồm 2 nhóm, sản phẩm dệt
thoi (Jacket, quần âu, short, bộ áo quần tây, áo vest, áo sơ mi, Blouse, váy, ghilê) và sản phẩm
dệt kim (Bộ thể thao, Polo shirt, T-shirt, quần thể thao); Sản phẩm may của Công ty Dệt May
29/3 gồm 47 chủng loại; Công ty TNHH Việt Nam Knitwear gồm 3 nhóm (Áo dệt kim, Quần
áo len, Áo Blouse); Công ty Lilian sản xuất 2 chủng loại (Đồ lót, thời trang phụ nữ và quần áo
trẻ em) [2]
Cơ cấu sản phẩm của các doanh nghiệp đa dạng nhưng tương tự nhau, dẫn đến tình
trạng chồng chéo. Các doanh nghiệp chưa tìm cho mình sản phẩm mũi nhọn có tính chất đột
phá, nên nên khó có chỗ đứng vững chắc trên thị trường, việc tiêu thụ sản phẩm khó khăn,
cạnh tranh nội bộ ngành tăng lên không cần thiết. Đồng thời do sản xuất dàn trải nên doanh
nghiệp không đủ khả năng đi sâu hoàn thiện tất cả các chủng loại sản phẩm, từ đó dẫn đến
chất lượng sản phẩm không cao, mức độ chuẩn hoá sản phẩm thấp.
- Cơ cấu ngành còn chưa hoàn chỉnh bộ phận sản xuất phụ liệu và khâu thiết kế mẫu
mốt hầu như chưa có gì.
2. Công ty mẹ - Công ty con – Mô hình tối ưu cho ngành may thành phố Đà Nẵng
+ Liên kết - Xu hướng tất yếu để tổ chức lại sản xuất của ngành may trong bối cảnh
cạnh tranh quốc tế: Những năm qua, hoạt động của ngành may chủ yếu theo phương thức gia
công xuất khẩu cho các nhà phân phối nước ngoài, do đó sản xuất của ngành phụ thuộc rất lớn
vào khách hàng và thị trường thế giới. Đặc biệt, sau khi chế độ hạn ngạnh dệt may được bãi
bỏ (ngày 1/1/2005) giữa các nước thành viên WTO, thì sức ép cạnh tranh đối với ngành càng
quyết liệt hơn, đó là sự cạnh tranh mang tính quốc tế. Trước xu thế ấy, đa số các nhà quản lý
cho rằng các doanh nghiệp không thể hoạt động đơn lẻ, khép kín như trước đây vì các khách
hàng lớn không đi gom hàng từ các doanh nghiệp nhỏ nữa trong khi họ có thể mua hàng một
cách dễ dàng ở các nước khác không bị giới hạn quota; Vì vậy các doanh nghiệp may muốn

lớn mạnh. Ở Việt Nam, mô hình này cũng đã bắt đầu được triển khai trong một số ngành và
kết quả cho thấy mô hình tổ chức sản xuất mới này tỏ ra có nhiều ưu thế hơn, đã mang lại
hiệu quả sản xuất kinh doanh tốt cho các đơn vị. Trong ngành dệt may cả nước đã có 06 công
ty chuyển sang hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con là Công ty Dệt May Hà Nội,
Công ty Dệt Phong Phú, Công ty Dệt Nam Định, Công ty Dệt May Hoà Thọ, Công ty May
Việt Tiến và Công ty May Nhà Bè. Kết quả kinh doanh thực tế đều khẳng định là các công ty
này đã thành công hơn sau khi chuyển sang mô hình mới, củng cố và tạo được vị thế vững
chắc hơn trong ngành cũng như trên thị trường thế giới. Đối với các doanh nghiệp ngành
May, nếu tổ chức sản xuất theo mô hình Công ty mẹ - Công ty con sẽ mang lại cho họ những
lợi ích sau:
- Bên cạnh việc đi theo chiến lược chung của công ty mẹ, các doanh nghiệp vẫn là
những pháp nhân độc lập nên vẫn có thể phát huy được sự năng động riêng của mình.
- Những vấn đề lớn mà một công ty nhỏ, đơn lẻ giải quyết rất khó khăn như: Vốn, đào
tạo nhân lực, xây dựng thương hiệu, tìm kiếm khách hàng nhập khẩu lớn, tổ chức kênh phân
phối sẽ tập trung về một đầu mối là công ty mẹ có trách nhiệm đứng ra lo. Nhờ đó giảm bớt
rủi ro, tiết kiệm chi phí do phát huy được lợi thế về qui mô.
- Các công ty con sẽ chuyên môn hóa cao hơn, tập trung chuyên sâu vào chức năng
sản xuất nên có điều kiện để hoàn thiện kỹ thuật, hoàn thiện sản phẩm, nâng cao trình độ
thành thạo của người lao động, nhờ đó nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm,
đó là yếu tố cơ bản để tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm.
3. Mô hình tổ chức lại sản xuất trong ngành May thành phố Đà Nẵng
Thực tế có một số mô hình liên kết giữa công ty mẹ với các công ty con như sau:
- Mô hình liên kết chủ yếu bằng vốn: Công ty mẹ sẽ nắm giữ cổ phần chi phối các
công ty con, đưa ra các quyết định về chiến lược, về sản xuất, nhân sự… biến các công ty con
thành cấp dưới trực tiếp.
- Mô hình liên kết theo dây chuyền sản xuất kinh doanh: Công ty mẹ thực hiện chức
năng trung tâm như xây dựng chiến lược kinh doanh, tiếp thị, phát triển sản phẩm, huy động
và phân bổ vốn đầu tư, quan hệ đối ngoại, đào tạo nhân lực, trợ giúp kỹ thuật…Công ty mẹ
kiểm soát mạng lưới các công ty con, công ty cháu theo dạng hình chóp tạo thành một quần
thể doanh nghiệp.

công ty mẹ, các công ty con sẽ có sự chia sẻ về vốn, về đào tạo, kỹ thuật, thông tin, nghiên
cứu thị trường; tiêu thụ sản phẩm dưới thương hiệu của công ty mẹ Số lượng công ty con
không hạn chế; các công ty con sẽ đa dạng về qui mô cũng như hình thức sở hữu, gồm: Công
ty vốn nhà nước, các công ty liên doanh vốn nước ngoài, công ty cổ phần, công ty TNHH.
Các công ty con được chia thành 3 nhóm:
+ Nhóm 1 - Các công ty con chuyên về may: Đây là nhóm chủ lực chịu trách nhiệm
sản xuất sản phẩm chính, nhóm này sẽ tập hợp các công ty may có sẵn trên địa bàn. Các công
ty may sẽ được phân công sản xuất chuyên môn hoá theo từng loại (hoặc nhóm) sản phẩm
hoàn chỉnh (mỗi công ty đảm nhận chuyên môn hoá một hoặc một nhóm sản phẩm tương tự),
hoặc được phân công phối hợp hợp tác để sản xuất ra sản phẩm hoàn chỉnh.
+ Nhóm 2 - Các công ty chuyên sản xuất phụ liệu cho ngành may: có nhiệm vụ nghiên
cứu sản xuất phụ liệu may như nút, chỉ, dây khoá kéo, vải lót
+ Nhóm 3 - Trung tâm mẫu mốt: Có nhiệm vụ tạo mẫu cho vải và cung cấp những
mẫu mốt may mặc đa dạng kịp thời cho ngành may. Đây sẽ là một đơn vị chuyên về thiết kế
thời trang làm nòng cốt cho hoạt động thiết kế thời trang trên địa bàn thành phố và khu vực
miền Trung, đảm bảo tiến tới chủ động về mẫu mốt, tạo uy tín nhãn hiệu riêng cho sản phẩm
may, kể cả tạo mốt cho vải.
Nhóm 2 và nhóm 3 là những doanh nghiệp sẽ được thành lập mới trong đó ưu tiên cho
việc thu hút các dự án đầu tư nước ngoài nhằm khai thác thế mạnh về vốn và kỹ thuật của
thành phần kinh tế này.
- Để mô hình hoạt động nhịp nhàng, các thành viên cần quán triệt các chính sách giao
dịch trong nội bộ công ty như sau:
+ Quan hệ giao dịch kinh doanh: Quan hệ sản xuất kinh doanh giữa các công ty con
tiến hành bằng cách ký kết và thực hiện các hợp đồng kinh tế. Các giao dịch kinh doanh trong
nội bộ giữa các công ty con vẫn theo nguyên tắc thị trường, bảo đảm nguyên tắc tự nguyện
bình đẳng và cùng có lợi nhưng vẫn có sự bảo hộ hoặc những ưu đãi nhất định. Chẳng hạn:
Các công ty may được ưu tiên mua phụ liệu theo mức giá thấp hơn so với giá bán trên thị
trường, hoặc có thể mua bằng giá thị trường nhưng được ưu đãi về tín dụng, điều kiện thanh
toán
+ Quan hệ về tài chính: Các báo cáo tài chính của công ty mẹ và công ty con đều phải

ty chưa đảm bảo yêu cầu về chất lượng và giá trị sẽ cung cấp những kỹ năng cần thiết để giúp
họ cải thiện. Khi sử dụng thương hiệu các công ty con phải trả phí sử dụng và phí này được
dùng để đầu tư lại cho thương hiệu; công ty nào ảnh hưởng xấu đến uy tín của thương hiệu sẽ
bị phạt hoặc cấm không cho sử dụng thương hiệu.
4. Kết luận
Mô hình Công ty mẹ - Công ty con là mô hình đáp ứng được yêu cầu về liên kết giữa
các doanh nghiệp, nhờ sự liên kết sẽ nâng cao năng lực sản xuất và tạo ra sức mạnh cạnh
tranh trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế gay gắt hiện nay. Để mô hình đi vào hoạt động hiệu
quả, sự liên kết giữa công ty mẹ với các công ty con và giữa các công ty con với nhau diễn ra
nhịp nhàng thuận lợi, cần tuân thủ nghiêm túc các chính sách giao dịch trong nội bộ công ty
và hoàn thiện các chính sách sao cho phù hợp với yêu cầu kinh doanh thực tế. TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Báo cáo tổng hợp năm 2005, Sở Công nghiệp thành phố Đà Nẵng.
[2] Tổng hợp từ Báo cáo kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp năm 2005 tại sở công
nghiệp thành phố Đà Nẵng.
[3] VNN. Cập nhật ngày 9/8/2005.
[4] VNECONOMY.VN cập nhật ngày 12/7/2004.
[5] Phan Chu Minh, Một số vấn đề về tổ chức quản lý các Tổng công ty theo mô hình
Công ty mẹ - Công ty con, Tạp chí Kinh tế và dự báo, Số 12 năm 2002.
[6] Lê Văn Tám, Quá trình xây dựng Công ty mẹ - Công ty con tại Việt Nam, Tạp chí
Phát triển kinh tế, tháng 6 năm 2003.