ĐỀ TÀI
Lập kế hoạch và ngân
sách cho công tác nâng
cấp đường giao thông
nông thôn
Dự án Giao thông Nông thôn 3 Khóa đào tạo:
Lập kế hoạch và ngân sách cho công tác nâng cấp đường GTNT
http://www.ebook.edu.vn
1
MỤC LỤC
KHÁI QUÁT 3
B2-1 CHÍNH SÁCH/ KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN
TRUNG HẠN CỦA QUỐC
GIA VÀ TỈNH 4
1.1 - Xem xét chiến lược và chính sách của Quốc gia và của Tỉnh 4
1.2 - Xem xét các ưu tiên trong Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
6
1.3 - Xem xét chiến lược phát triển hệ thống đường giao thông nông thôn 8
B2-2 LẬP DANH SÁCH DÀI 11
2.1. Mục tiêu phát triển đường bộ của tỉnh – Xác lập mục tiêu trung hạn 11
2.2. Xác lập mục tiêu trung hạn 14
2.3. Tham gia của cộng đồng 15
2.4. Phân loại đường 18
2.5 - Sàng l
3.5 - Minh họa – Phân tích ngưỡng và phân tích bằng bảng tính excel 47
3.5.1 - Minh họa – Phân tích ngưỡng 47
3.5.2 - Minh họa phân tích bằng bảng tính excel 48
B2-4 XẾP THỨ TỰ ƯU TIÊN 61
4.1. Định nghĩa và khái niệm 61
4.2. Các bước xếp thứ tự ưu tiên 61
4.3 - Ưu tiên đường tiếp cận cơ bản 63
4.4 - Ưu tiên đường nâng cấp, cải tạ
o 63
4.5 - Cấu trúc danh mục đường ưu tiên 65
B2-5 KẾ HOẠCH XÂY LẮP TRUNG HẠN 66
5.1 - Sự cần thiết của kế hoạch trung hạn 66
5.2. Các bước lập kế hoạch trung hạn 66
5.3 - Nguồn vốn và phân bổ vốn 68
5.3.1 - Nguồn vốn 68
5.3.2. - Cơ cấu phân bổ vốn của tỉnh 69
5.4 - Các kịch bản phân bổ ngân sách và kế hoạch năm 70
5.4 - Lập kế hoạch trung hạn 72
5.5 - Các kế
hoạch năm thứ nhất, thứ 2 & 3 74
B2-1 B2-1
B2-1
B2-1 B2-1 Chính sách, kế hoạch phát triển trung hạn của
Quốc gia và Tỉnh
Lập danh sách dài
Phân tích kinh tế
Xếp thứ tự ưu tiên
Kế hoạch xây lắp trung hạn
Dự án Giao thông Nông thôn 3 Khóa đào tạo:
Lập kế hoạch và ngân sách cho công tác nâng cấp đường GTNT
http://www.ebook.edu.vn
4
B2-1 CHÍNH SÁCH/ KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN
TRUNG HẠN CỦA QUỐC GIA VÀ TỈNH
Quốc gia 21), Chiến lược Bảo vệ Môi trường Qu
ốc gia, Tầm nhìn 2020 (NSEP), và
Chiến lược Tổng thể Tăng trưởng và Giảm nghèo (CPRGS).
Một trong những định hướng phát triển ngành lĩnh vực, vùng kinh tế liên quan
đến GTNT là tạo chuyển biến mạnh mẽ trong sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông
thôn vì trước mắt và trong nhiều năm nữa. Vấn đề nông nghiệp, nông dân và nông
thôn vẫn có tầm chiến lược đặc biệt quan trọng. Cụ thể là:
Dự án Giao thông Nông thôn 3 Khóa đào tạo:
Lập kế hoạch và ngân sách cho công tác nâng cấp đường GTNT
http://www.ebook.edu.vn
5
- Phải luôn coi trọng đẩy mạnh công nghiệp hóa nông nghiệp nông thôn, xây
dựng một nền nông nghiệp hàng hóa đa dạng, phát triển nhanh và bền vững, có năng
suất cao.
- Tiếp tục đầu tư phát triển đồng bộ KCHT kinh tế, xã hội ở nông thôn. Thúc
đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp và kinh tế nông thôn, chuyển
mạnh sang sản xuất các loại sản phẩm có thị trường và hiệu quả kinh tế cao.
- Đẩy mạ
nh phát triển công nghiệp và dịch vụ ở nông thôn.
- Tăng cường công nghiệp chế biến nông lâm thủy sản, chú trọng phát triển
kinh tế trang trại, phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Định hướng chính sách phát triển vùng
Chính sách phát triển vùng được cụ thể hóa bằng những định hướng như sau:
- Tạo điều kiện cho tất cả các vùng trong cả nước phát triển mạnh hơn trên cơ
sở phát huy lợi thế
so sánh, hình thành cơ cấu kinh tế hợp lí mỗi vùng và liên
vùng bằng các chính sách mang tầm vĩ mô từ chính phủ.
- Tăng cường sự liên kết giữa các vùng và trong nội bộ từng vùng để khắc phục
rỏ rệt tình trạng chia cắt theo địa giới hành chính.
http://www.ebook.edu.vn
6
- Xóa bỏ khoảng cách chênh lệch phát triển kinh tế và đời sống xã hội giữa các
vùng, miền:
Để xóa bỏ khoảng cách chênh lệch về phát triển kinh tế và xã hội giữa các
vùng, chiến lược phát triển GTNT cần phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội
không những của từng vùng mà còn của các khu vực kinh tế phát triển khác
nhau ngay trong một vùng.
- Dự báo tiềm năng nhu cầu vận tải:
Việc d
ự báo tiềm năng phát triển vận tải hàng hoá và hành khách ở khu vực
nông thôn dựa trên dự báo nhu cầu vận tải hàng hoá và hành khách chung của
toàn quốc, kết hợp với mức tăng trưởng GDP, mức tăng trưởng dân số, khả
năng đô thị hoá của các vùng, các phân tích, đánh giá các nguồn số liệu khác.
- Xác định rõ vai trò, chức năng của các phương thức vận tải
Trong xây dựng chiến lược vai trò, chức năng c
ủa từng phương thức vận tải
phải được định nghĩa và xác định rõ ràng, trong đó vai trò và chức năng (phục
vụ) của hệ thống GTNT cần được xác định rõ trong mạng lưới GTVT tổng thể
của quốc gia. Phát triển quy hoạch mạng lưới đường GTNT phù hợp, tạo điều
kiện thuận lợi cho việc hoạch định chiến lược đầu tư cũng như
bảo trì hệ thống
này.
- Phân cấp mạng lưới GTVT theo chức năng
Việc phân cấp mạng lưới GTVT theo chức năng đúng theo thông lệ quốc tế
cũng đã được trình bày trong Chiến lược phát triển GTVT quốc gia. Theo đó
mạng lưới cho các phương thức vận tải được chia làm 3 loại: chính yếu, thứ
yếu và cấp 3. Loại chính yếu (loại 1) có tầm quan trọng quốc gia, trong đó loại
thứ yếu (loại 2) liên kết các trung tâm phát triển của tỉnh với mạng lưới chính
yếu. Mạng lưới loại 3 mang đến các tiếp cận phù hợp đến từ các khu vực còn
Các tuyến đường phục vụ sự phát triển kinh tế xã hội (các đường kết nối với các
Dự án/ Các khu qui hoạch phát triển đặc biệt)
Để phát triển kinh tế xã hội tỉnh, giảm nghèo, kích thích sản xuất nông nghiệp và
các hoạt động liên quan đến s
ản xuất nông nghiệp và phát triển công nghiệp nông
thôn, một số vùng trọng điểm chính cần được xác định một cách liên tục. Nếu không
phối hợp các hoạt động này với sự phát triển của mạng lưới đường thì sẽ có ảnh
hưởng bất lợi đến sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Các ưu tiên phát triển kinh tế -
xã hội được thiết lập trong các kế hoạch phát triể
n tổng thể của một tỉnh sẽ là tiền đề
cho công tác lập qui hoạch và cung cấp các tuyến đường tiếp cận/ đường kết nối.
Các đường cải tạo nâng cấp
Các tuyến đường hiện có cần cải tạo nâng cấp do điều kiện đường hiện tại và/
hoặc do sự tăng trưởng của giao thông vượt quá năng lực thiết kế của đường. Công
tác c
ải tạo nâng cấp có thể là xây dựng lại tuyến đường, nâng cấp hay mở rộng
đường. Việc cải thiện các tuyến đường sẽ mang lại các lợi ích về kinh tế do giảm các
chi phí vận doanh của xe và tiết kiệm chi phí đi lại của hành khách và chi phí vận
chuyển hàng hóa. Quyết định cho cải tạo các tuyến đường phụ thuộc vào tình trạng
đường hiện tại và lưu lượng xe trên đường.
Tuy nhiên, đối vớ
i từng tỉnh việc áp dụng phương pháp sắp xếp ưu tiên đầu tư
tuyến đường GTNT cần kết hợp với các tiêu chí về kinh tế - xã hội sẽ giúp cho các
tỉnh đưa ra được lộ trình đầu tư phát triển hợp lý mạng lưới đường GTNT, đem lại lợi
ích cho người dân nông thôn có thể tiếp cận với các vùng KT-XH như: chợ, trạm y tế,
giáo dục và thông tin đại chúng.
Việc xem xét đến các kế
hoạch chiến lược của Quốc gia và của Tỉnh với nhiều
tiêu chí tổng hợp như vậy là một việc khó khăn phức tạp. Vì vậy, một cách làm được
thống nhất chung đối với lập kế hoạch và phân bổ vốn cho hệ thống đường giao
xã, cụm xã
Việc xây dựng đường đến các xã chưa có đường là ưu tiên cao nhất của chính phủ
trong việc xoá
đói giảm nghèo, xoá những vùng trắng về đường giao thông , hội nhập
các khu vực nông thôn có nhiều điều kiện khó khăn (vùng sâu vùng xa, địa hình núi
cao, hiểm trở hoặc bị chia cắt bởi các sông kênh) vào nền kinh tế. Ðây là các xã chủ
yếu tập trung ở các vùng nghèo như Bắc Trung Bộ, duyên hải Nam Trung Bộ, Tây
Bắc, Ðông Bắc và Tây Nguyên, Ðồng bằng sông Cửu Long. Việc huy động sức dân
sẽ trở thành gánh nặng cho những người nghèo và cũng sẽ v
ượt quá khả năng ngân
sách của các tỉnh nghèo, thu không đủ chi.
Chiến lược xây dựng GTNT khu vực kinh tế phát triển
Sự phát triển kinh tế nông thôn nhanh tại các khu vực này sẽ gia tăng nhanh
chóng lưu lượng vận tải và nhu cầu sử dụng các phương tiện vận tải có trọng tải lớn.
Việc xây dựng hệ thống công trình cầu đường giao thông nông thôn cần đáp ứng nhu
cầu này. Chiến lược phát triển giao thông nông thôn tại các vùng này tậ
p trung vào:
- Nâng cấp, cải tạo các đoạn tuyến tại các trung tâm đạt tiêu chuẩn đường
cấpVI, V hoặc đường có cấp cao hơn phù hợp với lưu lượng vận tải, mặt
đường nhựa hoá hoặc bê tông xi măng hoá.
- Nâng cấp, cải tạo các tuyến đường giao thông nông thôn nối các cụm đô thị
nông thôn, nối về các khu dân cư nông thôn đạt cấp tiêu chuẩn cấp A trở lên
đảm bảo giao lưu hàng hoá và sinh ho
ạt của người dân nông thôn một cách
thuận tiện nhất.
- Nâng cấp cải tạo các trục đường thôn, xóm đảm bảo đạt tiêu chuẩn cấp B trở
lên.
- Xây dựng hệ công trình (cầu, cống, rãnh) đồng bộ, đặc biệt là hệ thống cầu
trên đường huyện, đường xã chính yếu đạt tiêu chuẩn H13-X60 trở lên.
Dự án Giao thông Nông thôn 3 Khóa đào tạo:
Việc phát triển GTNT ở các khu v
ực kinh tế phát triển này sẽ chủ yếu dựa vào
nguồn lực tại địa phương. Vì vậy cần có cơ chế huy động vốn bền vững phát triển và
bảo trì GTNT.
Chiến lược xây dựng GTNT khu vực kinh tế còn kém phát triển
Chiến lược đầu tư phát triển giao thông nông thôn cần tập trung ưu tiên mở
mới các tuyến đường tới các khu vực dân cư (cụ thể là đường loại B-GTNT trong giai
đ
oạn ngắn hạn), nâng cấp, cải tạo các tuyến đường cốt yếu đạt tiêu chuẩn cấp A-
GTNT trở lên, nối với các trung tâm phát triển (các thị trấn, thị tứ, các trục đường cấp
cao của quốc gia) nhằm rút ngắn khoảng cách các vùng kém phát triển và các vùng
phát triển tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao lưu văn hóa, thúc đẩy buôn bán giữa
các vùng. Ðể giảm gánh nặng về bảo dưỡng
đường cho các khu vực còn nghèo, tùy
theo từng điều kiện cụ thể và điều kiện địa chất, địa hình, các tuyến đường cốt yếu
này cần xây dựng mặt đường nhựa hay bê tông xi măng, những khu vực bằng phẳng
có thể làm đường cấp phối.
Ðối với các tuyến đường nội xã, liên thôn, cần đầu tư xây dựng đường đạt tiêu
chuẩn cấp A, B, kết cấu nhựa, bê tông xi m
ăng và cấp phối tùy theo từng điều kiện cụ
thể (địa hình, địa chất), hoàn chỉnh đồng bộ các công trình thoát nước (cống, rãnh).
Dự án Giao thông Nông thôn 3 Khóa đào tạo:
Lập kế hoạch và ngân sách cho công tác nâng cấp đường GTNT
http://www.ebook.edu.vn
10
Từng bước nâng cấp hệ thống đường nội thôn, xóm, đường ra đồng. Cụ thể lộ trình
thực hiện theo các giai đoạn ngắn hạn và dài hạn như sau:
Giai đoạn 2006-2010
Trong giai đoạn này, khi kinh tế của các vùng kém phát triển này còn thấp hơn
Dự án Giao thông Nông thôn 3 Khóa đào tạo:
Lập kế hoạch và ngân sách cho công tác nâng cấp đường GTNT
http://www.ebook.edu.vn
11
B2-2 LẬP DANH SÁCH DÀI
Mục đích
Hoàn thành tiết học, học viên có thể:
- Lập danh sách dài cho kế hoạch giao thông trung hạn phù hợp
với chính sách ưu tiên phát triển của tỉnh và của chính phủ.
- Lập danh sách dài cho chương trình công tác hàng năm theo mục
tiêu của Kế hoạch giao thông trung hạn, theo thời kỳ và ngân sách
thường niên.
- Áp dụng phương pháp luận, các bước giản đơn trong việc lập Kế
hoạch giao thông trung hạn, kế hoạch công tác hàng năm.
2.1. Mục tiêu phát triển đường bộ của tỉnh – Xác lập mục tiêu trung
hạn
Chuẩn bị một “danh sách dài” các tuyến đường là bước đầu tiên trong việc xây
dựng kế hoạch phát triển trung hạn mạng lưới đường trong 5 năm, phù hợp với giai
đoạn kế hoạch phát triển trung hạn của tỉnh và của quốc gia. Danh sách dài được
chuẩn bị cơ bản dựa trên xem xét các ưu tiên phát triển của tỉnh, huyện, xã đã được
xác định trong giai đoạn kế hoạch trung hạn củ
a tỉnh. Ở giai đoạn chuẩn bị danh sách
ơ cấu thực hiện dự án với sự đầu tư toàn bộ ngân sách, mà ở đó vốn
đầu tư của các nhà tài trợ không được xác định riêng rẽ với vốn của Nhà nước.
Có 33 tỉnh hợp lệ tham gia Dự án GTNT3. Khung công việc lập quy hoạch, kế
hoạch và ngân sách được trình bày trong hình sau.
Dự án Giao thông Nông thôn 3 Khóa đào tạo:
Lập kế hoạch và ngân sách cho công tác nâng cấp đường GTNT
http://www.ebook.edu.vn
13
Khung công việc lập quy hoạch, kế hoạch và ngân sách
Quy hoạch tổng thể
và ưu tiên của tỉnh
Số liệu kiểm kê và
tình trạng đường sơ bộ
Đếm xe
Số liệu kinh tế - xã hội
các xã
Danh sách dài các
tuyến đường
Có số liệu
đếm xe
Ước tính lưu lượng giao
của tỉnh
Nghiên c
ứukhả thi các tuyến đ
ư
ờng đ
ã
đư
ợcs
àng l
ọcchoDự
án GTNT3
Sàng l
ọcs
ơ b
ộ các tuyến đ
ư
ờng cho Dự án GTNT3
Dự toán chi tiết
Đánh giá tác động xã hội
Đánh giá tác động môi trường
Cân đối nguồn vốn Dự án
GTNT3 của tỉnh
Ch
ốtdanhmục
ưutiênvàchu
ẩnbị kế hoạch xây lắpnăm
Số liệu kiểm kê và tình
t
r
ạn
Chiến lược và ưu tiên phát triển quốc gia được đưa ra trong Kế hoạch phát triển kinh
tế - xã hội 5 năm (Hiện đang thực hiện Kế hoạch Phát triển Kinh tế - Xã hội 5 năm
2006 - 2010). Kế hoạch này sẽ nêu rõ mục tiêu phát triển và chiến lược phát triển đối
với tất cả các ngành. Tại cấp tỉnh, có các ưu tiên phát triển kinh tế xã hội cần phải
được giải quyết và hỗ trợ bởi mạng lưới đường nông thôn tốt hơn. Giai đọan của các
kế hoạch trung hạn của các tỉnh phải phù hợp với kế hoạch phát triển quốc gia.
Kế hoạch phát triển giaot hông vận tải trung hạn cần được xây dựng bao gồm các nội
dung cơ bản sau:
• Các điểm chính của chiến lược và ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội quố
c gia (theo
ngành) trong giai đoạn 5 năm
• Các điểm chính của chiến lược và ưu tiên phát triển kinh tế của tỉnh trong giai
đoạn 5 năm và quan hệ với chiến lược và ưu tiên quốc gia
• Cơ sở kinh tế - xã hội của tỉnh
• Hiện trạng mạng lưới giao thông vận tải
• Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
• Đánh giá nhu cầu giao thông (theo từ
ng chuyên ngành: bộ, sắt, sông, biển, không)
để đáp ứng nhu cầu đi lại hiện tại và tương lai.
• Đánh giá khoảng cách cung – cầu đối với từng chuyên ngành vận tải và xây dựng
một kế hoạch để đáp ứng nhu cầu của từng giai đoạn.
• Đánh giá nhu cầu đầu tư và nguồn vốn.
• Khung thể chế và chính sách để thực hiện kế hoạch
Các t
ỉnh thuộc Dự án GTNT3 đã xây dựng kế hoạch phát triển giao thông vận tải
trung hạn (5 năm) và dài hạn (10-20 năm). Đây phải là cơ sở để phát triển mạng lưới
đường nông thôn trong kế hoạch trung hạn (5 năm) và danh sách (trong trường hợp
Dự án GTNT3 là Danh sách dài) các tuyến đường nông thôn cần xây dựng, cải tạo.
Trên cơ sở danh sách này, lập kế hoạch năm theo thủ tục lựa chọn đường được nêu
trong các phầ
hoạch phân bổ nguồn vốn khác của Tỉnh.
Các phần tiếp sau đây nêu rõ chi tiết các bước lựa chọn và xếp thứ tự ưu tiên và chốt
danh sách các tuyến đường đưa vào Dự án GTNT3.
2.3. Tham gia của cộng đồng
Một điều rất quan trọng là các yêu cầu của cộng đồng phải được đưa vào trong
danh sách dài của các tuyến. Thông qua việc tham vấn và các thảo luận với đại diện
của các thôn, xã và tỉnh, các tuyến đường/ các tuyến kết nối được họ yêu cầu phải
được đưa vào danh sách dài tuyến. Quá trình tham vấn cộng đồng để lựa chọn tuyến
có thể bắt đầu ở cấp xã và cuối cùng là ở
cấp tỉnh.
Mục đích của tham gia công đồng là hỗ trợ thực hiện Nghị Quyết 79 về Quy
chế Dân chủ cơ sở và Nghị định 80 về Giám sát của cộng đồng trong đầu tư và giúp
xây dựng. Đây là việc làm quan trọng giúp kết hợp nhu cầu của địa phương với ưu
tiên phát triển đường nông thôn tại bước đầu lập kế hoạch (xây dựng kế hoạch trung
hạn và lập danh sách dài), và tại bước sau của Dự án, khi hoàn thiện thiết kế và thi
công dự án đường nông thôn. Do kế hoạch phát triển GTVT của tỉnh phải phù hợp ưu
tiên kinh tế - xã hội của tỉnh và quốc gia nên sẽ áp dụng phương pháp lập kế hoạch từ
trên – xuống dưới, trong khi sự tham gia của cộng đồng trong quá trình lập kế hoạch
sẽ theo phương pháp từ dưới lên.
Tại bước lập kế
hoạch, sự tham gia của cộng đồng được thực hiện tại cấp
huyện, tại tất cả các huyện trong tỉnh, Phòng Xây dựng – Công nghiệp/Hạ tầng huyện
mời đại diện của nhân dân từ các huyện và xã đến để tham vấn lên danh sách tuyến
đường cần xây dựng, nâng cấp, cải tạo trong vòng 5 năm tới. Danh sách tuyến phải
được lập tại các cuộc họp này sau khi thảo luận về t
ầm quan trọng của các tuyến
đường và sự cần thiết phải xây dựng, nâng cấp, cải tạo trong vòng 5 năm tới. Tất cả
các tuyến đường đề xuất đều phải có số liệu sơ bộ: tên đường, chiều dài, loại mặt
đường, tầm quan trọng của tuyến (kết nối các xã, huyện với xã, huyện với tỉnh, kết
t
quả thực
hiện tham
vấn/công
khai
lập chủ
trơng
đầu t
Thực hiện lựa
chọn tuyến đầu
t trên cơ sở qui
hoạch v nhu
cầu của địa
phơng
Lập Danh sách tuyến đầu t
năm trình PMU5 sau khi có
ý kiến của UBND tỉnh
Không yêu cầu
Không yêu cầu
Tham vấn
không chính
thức trong quá
trình điều tra,
khảo sát, thu
thập thông tin,
TĐC, MT
Kỹ thuật
Lập Dự án
đầu t
Xã hội Sng lọc
tin
- Biên bản họp dân
thực hiện tham
vấn cộng đồng
Thực hiện Kế hoạch phát
triển dân tộc thiểu số đợc
phê duyệt ( trình duyệt v
lựa chọn đơn vị thực hiện
các kế hoạch hnh động)
TĐC+GPMB: Đo đạc kiểm
đếm chi tiết, áp giá, lập PA
b
i th
ng GPMB
Công khai bản dự
thảo tại UBND
xã, PPMU trớc
khi trình UBND
tỉnh phê duyệt
- Biên bản họp
dân thực hiện
tham vấn cộng
đồng
thực
hiện kế
hoạch
năm
Họp dân phổ
thức nhóm ngời
DTTS để lập KH PT
DTTS (Mục 7.10.5
Khung chính sách
PT DTTS)
Tham vấn chính
thức ngòi bị ảnh
hởng để lập KH
TĐC đầy đủ hay rút
gọn (Mục 5.1
khung chính sách
GPMB-TĐC)
Trụ sở UBND
tỉnh
Đánh
giá ảnh
hởng
xã hội
v lập
KH
DTTS
Cam kết
không
có
GPMB
Dự án Giao thông Nông thôn 3 Khóa đào tạo:
Lập kế hoạch và ngân sách cho công tác nâng cấp đường GTNT
http://www.ebook.edu.vn
18
Cách phân loại nh
ư trên sẽ giúp ích cho việc lựa chọn thích đáng và có hệ thống,
và quan trọng hơn nó sẽ đảm bảo rằng các đường rất cần thiết sẽ không bị đưa ra
trong quá trình lựa chọn (như là do ngân sách hạn chế nên không thể chọn tất cả các
đường trong danh sách dài trong giai đoạn lập kế hoạch trung hạn) chuẩn bị “danh
sách ngắn” các tuyến đường.
Để phục vụ và duy trì (chủ yếu trên quan đi
ểm tài chính) sự phát triển cân đối của
một tỉnh, đầu tư phát triển đường bộ phải vừa đem lại hiệu quả kinh tế vừa đóng góp
phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Sở GTVT/Ban QLDA tỉnh cần thực hiện các bước
sau để lập danh sách dài các tuyến đường đề xuất cho Dự án GTNT3.
a) Lập khái toán chi phí xây dựng tất cả các tuyến đường thuộc cả 3 loạ
i nêu trên
Dự án Giao thông Nông thôn 3 Khóa đào tạo:
Lập kế hoạch và ngân sách cho công tác nâng cấp đường GTNT
http://www.ebook.edu.vn
19
b) Trên cơ sở kinh nghiệm các năm trước, dự đoán tổng ngân sách của tỉnh từ tất
cả các nguồn vốn của Nhà nước (bao gồm cả trái phiếu) cho đường giao thông
nông thôn trong gian đoạn triển khai dự án GTNT3.
c) Xác định các tuyến đường có thể được đầu tư từ ngân sách tỉnh theo thứ tự ưu
tiên – trước hết xem xét đường tiếp cận cơ bản, tiếp theo là đường ph
ục vụ
phát triển kinh tế xã hội và cuối cùng là đường nâng cấp, cải tạo. Trong trường
hợp ngân sách tỉnh không đủ đầu tư hết các tuyến đường loại (a) và (b), các
tuyến này có thể đưa cùng vào danh sách các tuyến loại (c) để xét đầu tư trong
Dự án GTNT3.
d) Sau khi loại trừ các tuyến đường đã được xác định đầu tư bằng nguồn ngân
sách Nhà nước/trái phiếu chính phủ, lên danh sách các tuyến đường còn lại
2
Đường được sử
dụng quanh
năm (Có
/Không)
Đường có thể tiếp cận trong tất cả các tháng trong năm (Có - có
thể tiếp cận; Không - không thể tiếp cận được trong tất cả các
tháng trong năm)
3
Phân loại theo
chức năng
Đường tiếp cận cơ bản - Đường phục vụ phát triển kinh tế, xã hội
- Đường cải tạo nâng cấp
Dự án Giao thông Nông thôn 3 Khóa đào tạo:
Lập kế hoạch và ngân sách cho công tác nâng cấp đường GTNT
http://www.ebook.edu.vn
20
4 Loại đường D-Đường Huyện, C-Đường xã , V-Đường làng, O-Đường khác
5 Cấp đường Cấp IV, Cấp V, Cấp VI, Loại A, Loại B, Loại AH, Loại khác
6 Loại mặt đường
Đường nhựa, đường bê tông xi măng, đường cấp phối, đường
đất, đường khác
7 Chiều dài (Km) Khoảng cách đoạn tuyến tính bằng Km
8
Chiều rộng mặt
đường (m)
Chiều rộng phần xe chạy tính bằng m
9
Chiều rộng lề
vụ
Áp dụng phương pháp được xây dựng trong Bảng 2, Phụ lục 1
15
Dân số nghèo
được hưởng lợi
từ dự án đường
Tỉ lệ nghèo ( số người nghèo trên tổng dân số) ở cả các cấp
tỉnh/huyện/xã/thôn xóm nhân với tổng dân số được phục vụ bởi
dự án đường
16
Khu vực dân cư
được phục vụ
(%)
Áp dụng phương pháp được xây dựng trong Bảng 2 - Phụ lục 1
17
Khu vực nông
nghiệp được
phục vụ (%)
Áp dụng phương pháp được xây dựng trong Bảng 2 - Phụ lục 1
18
Các tuyến
đường là đường
hiện có hay
đường mới
E- Đường cũ, N- Đường mới Dự án Giao thông Nông thôn 3 Khóa đào tạo:
Lập kế hoạch và ngân sách cho công tác nâng cấp đường GTNT
nghèo
hưởng
lợi
Số
người
không
nghèo
hưởng
lợi
Cầu và
công
trình
thoát
nước
ngang
Khái
toán
tổng
mức
đầu tư
( tỷVND)
Đường
tiếp cận
cơ bản
BAR
Tình
trạng
đường
(đo
Dự án Giao thông Nông thôn 3 Khóa đào tạo:
Lập kế hoạch và ngân sách cho công tác nâng cấp đường GTNT
http://www.ebook.edu.vn 22
2.7 - Các vấn đề về môi trường
Xây dựng một tuyến đường mới hay mở rộng một tuyến đường cũ có thể gây
ảnh hưởng đến con người và các tài sản dọc theo tuyến. Nó cũng có thể yêu cầu các
hoạt động như chặt cây cối hay các hoạt động gây ảnh hưởng đến nguồn tài nguyên
môi trường gây tác động bất lợi đến môi trường. Để đảm bảo sự phát triển bền vững
của khu vực dự
án, cần phải giảm thiểu các ảnh hưởng này hay là khi danh sách dài
tuyến đường được đưa ra lựa chọn các tuyến liên quan ít hoặc không liên quan đến
các vấn đề về môi trường. Như vậy, sẽ rất hữu ích nếu tiến hành sàng lọc môi trường
và xã hội ngay từ giai đoạn ban đầu để giải quyết các vấn đề về cơ bản về môi trường
xã hội đối với các tuyến đưa vào danh sách dài. Trình t
ự thực hiện cho công tác này
được giải thích chi tiết trong tài liệu đào tạo liên quan đến quản lý môi trường và xã
hội.
Tác động của dự án GTNT3 đối với môi trường được dự báo là các tác động
nhỏ và chủ yếu là có lợi. Dự án bao gồm rất nhiều khoản đầu tư nhỏ cho cải tạo và
nâng cấp các tuyến đường huyện và đường xã, điều này có nghĩa là nó chỉ gây ra
những tác động về môi tr
ường trong phạm vi giới hạn và có tính chất địa phương.
Các hoạt động của dự án không gây ảnh hưởng đến chất lượng môi trường hay phá
Dự án Giao thông Nông thôn 3 Khóa đào tạo:
Lập kế hoạch và ngân sách cho công tác nâng cấp đường GTNT
http://www.ebook.edu.vn 23
- Lập Kế hoạch Quản lý Môi trường.
Những mục này sẽ được đưa vào thủ tục áp dụng cho Dự án GTNT3. Thủ tục
thực hiện chính sách an toàn môi trường của Dự án GTNT3 được chia thành 02 phần
chính sau:
Sàng lọc môi trường cho các tuyến đường đề xuất đưa vào Kế hoạch
Công tác năm (Giai đoạn lập Kế hoạch Năm).
Đánh giá môi trường và phê duyệt đánh giá môi trường cho các tuyến
đườ
ng (giai đoạn triển khai thực hiện từng tuyến đường).
Các thủ tục được trình bày sẽ được sử dụng ở cấp tỉnh và tuân theo
Khung chính sách đã được Bộ giao thông vận tải phê duyệt trên cơ sở ý kiến của Nhà
tài trợ và các Bộ, cơ quan liên quan.
Trình tự triển khai:
Giai đoạn lập Kế hoạch năm
• Nội dung yêu cầu:
- Sàng lọc môi trường cho các tuyến đường/c
ầu trong Kế hoạch năm theo mẫu -
Khung chính sách môi trường đã được Bộ GTVT phê duyệt.
- Đưa kết quả sàng lọc môi trường vào Kế hoạch công tác năm trình UBND tỉnh
phê duyệt. (Kế hoạch năm sau khi đã được UBND tỉnh phê duyệt sẽ trình WB
thông qua PMU5).
- Gửi một bản sao kết quả sàng lọc môi trường cho Sở TNMT tỉnh để biết thông
tin (c.c cho PMU5).
• Trách nhiệm các bên:
- Cán bộ môi trường của PPMU thuộc Sở GTVT tỉnh thực hiện nội dung yêu
có tuyến đường đi qua.
+ Trình Bản đăng ký đạt tiêu chuẩn và Kế hoạch QLMT đính kèm lên Sở
TNMT tỉnh để xin cấp Chứng nhận đạt tiêu chuẩn môi trường.
Dự án loại I:
+ Tư vấn chuyên ngành thực hiện Báo cáo đánh giá tác động môi trường.
+ Trình tự triển khai và các thủ tục tham vấn cộng đồng, công khai thông tin
và kế hoạch quản lý môi trường tương tự như dự án loại II.
• Trách nhiệm các bên
- PPMU thuộc Sở GTVT thực hiện nội dung theo mẫu đính kèm Khung chính
sách môi trường đã được Bộ GTVT phê duyệt và trình Sở TNMT tỉnh xem xét
cấp chứng nhận Bản đăng ký đạt tiêu chuẩn môi trường.
- PMU5 kiểm soát kết quả thực hiện, xem xét sự tuân thủ tất cả các nội dung
theo khung chính sách đã được phê duyệt trước khi có văn bản cho phép triển
khai đấu thầu.
• Yêu cầu gửi kết quả cuối cùng cho PMU5 gồm:
- Chứng nhận Bản đăng ký đạt tiêu chuẩn môi trường cho tuyến đường/cầu (dự
án loại II) hay Kết quả thẩm định môi trường (dự án loại I) do Sở TNMT tỉnh
cấp;
- Biên bản họp dân tại các xã nơi có tuyến đường đi qua để thực hiện tham vấn
cộng đồng (nên kết hợp với cấu phần xã hộ
i và phổ biến thông tin dự án);
- Xác nhận của UBND các xã về việc đã thực hiện công khai Kế hoạch quản lý
môi trường.
- Văn bản của PPMU về việc đã thực hiện công khai các tài liệu môi trường
(Báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với Dự án loại I hoặc Bản Đăng ký
đạt TCMT đối với Dự án loại II, và Kế hoạch quản lý môi trường) tại Sở
GTVT.
• Thời gian yêu cầu
- Các tài liệu trên là một trong các điều kiện để PMU5 cho phép triển khai công
tác đấu thầu.