H
H
ộ
ộ
i
i
ch
ch
ứ
ứ
ng
ng
đ
đ
ố
ố
m
m
tr
tr
ắ
ắ
ng
ng
do vi
do vi
khu
ệ
nh
nh
VK
VK
Bacillus
Bacillus
subtilis
subtilis
đư
đư
ợ
ợ
c
c
cho
cho
r
r
ằ
ằ
ng
ng
c
c
ó
ó
liên
NN
n
n
à
à
y
y
chưa
chưa
đư
đư
ợ
ợ
c
c
th
th
ể
ể
hi
hi
ệ
ệ
n
n
rõ
rõ
r
r
à
ợ
c
c
th
th
ể
ể
hi
hi
ệ
ệ
n
n
.
.
VK
VK
Vibrio
Vibrio
cholerae
cholerae
c
c
ũ
ũ
ng
ng
đư
nuôi
c
c
ó
ó
bi
bi
ể
ể
u
u
hi
hi
ệ
ệ
n
n
đ
đ
ố
ố
m
m
tr
tr
ắ
ắ
ng
ng
ở
ki
ề
ề
m
m
cao
cao
v
v
à
à
v
v
ắ
ắ
ng
ng
m
m
ặ
ặ
t
t
vi
vi
r
r
ú
ú
t
ẩ
n
n
l
l
ạ
ạ
c
c
c
c
ủ
ủ
a
a
VK
VK
t
t
ừ
ừ
c
c
á
á
c
c
đ
đ
ố
nhi
ễ
ễ
m
m
th
th
ứ
ứ
ph
ph
á
á
t
t
.
.
T
T
á
á
c
c
nhân
nhân
nguy
nguy
ên
n
đ
đ
ề
ề
n
n
à
à
y
y
c
c
ầ
ầ
n
n
nghiên
nghiên
c
c
ứ
ứ
u
u
ti
ti
ế
ế
p
do VK
đã
đã
th
th
ể
ể
hi
hi
ệ
ệ
n
n
rõ
rõ
r
r
à
à
ng
ng
, VK
, VK
không
không
ph
ph
ả
ả
i
i
nhi
nhi
ễ
ễ
m
m
T
T
ớ
ớ
i
i
nay
nay
c
c
á
á
c
c
b
b
á
á
o
o
b
b
ị
ị
nhi
nhi
ễ
ễ
m
m
b
b
ệ
ệ
nh
nh
.
.
3.
3.
Phân
Phân
b
b
ố
ố
đ
đ
ắ
ng
ng
do VK
do VK
đư
đư
ợ
ợ
c
c
b
b
á
á
o
o
c
c
á
á
o
o
l
l
ầ
ầ
n
n
đ
1998 (Wang
v
v
à
à
CTV,
CTV,
1999, 2000).
1999, 2000).
B
B
á
á
o
o
c
c
á
á
o
o
x
x
á
á
c
c
đ
đ
ị
ng
ng
b
b
ệ
ệ
nh
nh
C
C
á
á
c
c
đ
đ
ố
ố
m
m
tr
tr
ắ
ắ
ng
ng
m
ầ
u
u
ng
ng
ự
ự
c
c
ho
ho
ặ
ặ
c
c
to
to
à
à
n
n
b
b
ộ
ộ
cơ
cơ
th
th
ể
khi
l
l
ớ
ớ
p
p
bi
bi
ể
ể
u
u
b
b
ì
ì
đư
đư
ợ
ợ
c
c
b
b
ó
ó
c
c
ra
ó
h
h
ì
ì
nh
nh
tròn
tròn
.
.
Ph
Ph
ầ
ầ
n
n
gi
gi
ữ
ữ
a
a
c
c
ủ
ủ
a
a
c
th
ậ
ậ
m
m
ch
ch
í
í
đ
đ
ụ
ụ
c
c
th
th
ủ
ủ
ng
ng
.
.
Trong
Trong
giai
giai
đo
đo
ạ
đ
ộ
ộ
ng
ng
,
,
b
b
ắ
ắ
t
t
m
m
ồ
ồ
i
i
v
v
à
à
c
c
ó
ó
th
th
ể
y
c
c
á
á
c
c
đ
đ
ố
ố
m
m
tr
tr
ắ
ắ
ng
ng
c
c
ó
ó
th
th
ể
ể
m
m
ấ
m
,
,
sinh
sinh
trư
trư
ở
ở
ng
ng
k
k
é
é
m
m
v
v
à
à
t
t
ỷ
ỷ
l
l
ệ
ệ
ch
o
(Wang
(Wang
v
v
à
à
ctv
ctv
, 2000).
, 2000).
5.
5.
Phương
Phương
ph
ph
á
á
p
p
ch
ch
ẩ
ẩ
n
n
t
thư
thư
ờ
ờ
ng
ng
Tôm
Tôm
xu
xu
ấ
ấ
t
t
hi
hi
ệ
ệ
n
n
c
c
á
á
c
c
ấ
ấ
t
t
hi
hi
ệ
ệ
n
n
tôm
tôm
ch
ch
ế
ế
t
t
.
.
5.2
5.2
Nhu
Nhu
ộ
ộ
m
m
ư
c
x
x
á
á
c
c
đ
đ
ị
ị
nh
nh
ở
ở
tôm
tôm
s
s
ú
ú
b
b
ằ
ằ
ng
ng
c
c
á
ờ
xu
xu
ấ
ấ
t
t
hi
hi
ệ
ệ
n
n
c
c
ù
ù
ng
ng
v
v
ớ
ớ
i
i
s
s
ự
ự
xu
á
m
m
th
th
ể
ể
hi
hi
ệ
ệ
n
n
s
s
ự
ự
ăn
ăn
mòn
mòn
ho
ho
ặ
ặ
c
c
b
b
ị
C
Đ
Đ
b
b
ệ
ệ
nh
nh
đ
đ
ố
ố
m
m
tr
tr
ắ
ắ
ng
ng
do vi
do vi
r
r
ú
ú
t
t
l
p
n
n
à
à
y
y
tư
tư
ợ
ợ
ng
ng
trưng
trưng
cho
cho
h
h
ộ
ộ
i
i
ch
ch
ứ
ứ
ng
ng
đ
n
b
b
ằ
ằ
ng
ng
PCR
PCR
K
K
ế
ế
t
t
qu
qu
ả
ả
ch
ch
ẩ
ẩ
n
n
đo
P
2
2
PCR
PCR
trong
trong
b
b
ệ
ệ
nh
nh
đ
đ
ố
ố
m
m
tr
tr
ắ
ắ
ng
ng
do vi
do vi
r
r
ú
u
hi
hi
ệ
ệ
n
n
đ
đ
ố
ố
m
m
tr
tr
ắ
ắ
ng
ng
ch
ch
ứ
ứ
ng
ng
t
t
ỏ
ỏ
tôm
bệnh
học. Cắt
mô
soi
kính
tìm
thấy
VK.
5.5 Dùng
kính
hiểnvi điệntử: Soi
thấy
VK.
6. Truyềnbệnh
VK chỉ bám trên bề mặtcủacơ thể tôm, phương thức
truyềnbệnh thông qua nước nuôi.
7. Xử
lý
ả
ả
o
o
Wang, Y.G., M.
Wang, Y.G., M.
Shariff
Shariff
, K.L. Lee and M.D.
, K.L. Lee and M.D.
Hassan
Hassan
. 1999. A
. 1999. A
review on diseases of cultured shrimp in Malaysia. Paper was
review on diseases of cultured shrimp in Malaysia. Paper was
presented at Workshop on Thematic Review on Management
presented at Workshop on Thematic Review on Management
Strategies for major Diseases in Shrimp Aquaculture, 28
Strategies for major Diseases in Shrimp Aquaculture, 28
-
-
30
30
November 1999,
November 1999,
Cebu
Cebu
Aquat
Aquat
.
.
Org. 41: 9
Org. 41: 9
-
-
18.
18.