LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian tìm hiểu, nghiên cứu; tôi đã hoàn thành đề tài “Xây dựng bài giảng điện tử môn học cấu
tạo Ô tô”. Dó nhiên, đề tài được thực hiện có sự giúp đỡ từ các nguồn khác nhau. Nhân đây tôi xin gửi lời cảm ơn sâu
sắc đến:
Ban giám hiệu Trường, phòng Khoa học Công nghệ và sau đại học, chủ nhiện Khoa Cơ khí đã tạo điều
kiện về vật chất và tinh thần trong suốt thời gian thực hiện.
Tập thể giảng viên Trường đại học Giao thông Vận tải thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là giảng viên
hai Bộ môn Độâng cơ đốt trong và Bộ môn Ô tô của Trường đã có những lời khuyên bổ ích cũng như
những nhận xét, đánh giá về nội dung bài giảng.
Các giảng viên bộ môn Cơ khí động lực Trường đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh
trong quá trình trao đổi về học thuật môn học Cấu tạo Ô tô.
Sinh viên trường đại học Giao thông Vận tải Tp.Hồ Chí Minh và một số trường khác đã nhận xét, đánh
giá về hình thức, bố cục bài giảng.
Người thực hiện
Nguyễn Thành Sa
GIỚI THIỆU
Trong quá trình học tập tại các Trường đại học, cao đẳng; kiến thức về cấu tạo, bố trí các bộ phận trên ô tô và
công dụng của chúng là hoàn toàn bắt buột các sinh viên chuyên ngành cơ khí ô tô hay cơ khí động lực phải lónh hội
được. Hơn nữa, phần kiến thức này cũng được sử dụng một phần hoặc trọn vẹn để giảng dạy cho sinh viên các ngành
khác như Cơ khí chế tạo máy, Cơ khí xếp dỡ, cơ khí nông nghiệp…
Do tính chất của môn học, trong quá trình giảng dạy giáo viên phải truyền đạt lượng kiến thức khá lớn và có
tính bao quát. Tất cả các bộ phận, hệ thống trên ô tô cũng như vò trí và vai trò của chúng phải được truyền đạt. Hơn
nữa, tốc độ phát triển của ô tô rất nhanh, các bộ phận trên ô tô càng đa dạng cũng như phức tạp về kết cấu. Nếu sử
dụng phương pháp giảng dạy truyền thống chủ yếu dựa vào trình bày bảng đen gặp rất nhiều khó khăn, đặt biệt khi
áp dụng đào tạo tín chỉ hiện nay.
Trong các năm qua tại Trường đại học Giao thông Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh, cơ sở vật chất phục vụ
giảng dạy ngày càng được quan tâm, phổ biến là các thiết bò như máy tính, máy chiếu, loa, phòng thí nghiệm mô
phỏng Ngoài ra, các phần mềm hỗ trợ giảng dạy hiện nay được sử dụng khá phổ biến như Pro Engineer, Autodesk
Inventor, Catia, Adobe… Việc ứng dụng các phần mềm này kết hợp với cơ sở vật chất giảng dạy hiện có giúp quá
trình truyền đạt kiến thức đến sinh viên được đánh giá khá hiệu quả nhờ tính trực quan cao.
Do đó người thực hiện đã kết hợp một số phần mềm hỗ trợ giảng dạy xây dựng bài giảng điện tử môn học cấu
…………………………………………………………………………………………………………………………………
3
4.2. Làm việc với hình ảnh
………………………………………………………………………………………………………………………………
4
4.3. Làm việc với table
………………………………………………………………………………………………………………………………………
4
Phần II: Nội dung bài giảng Cấu tạo ô tô
Chương 1: Bố trí chung trên ô tô
1.1. Phân loại ô tô
……………………………………………………………………………………………………………………………………………….
5
1.2. Cấu tạo chung ô tô
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
5
1.3. Những yêu cầu chung đối với ô tô 6
……………………………………………………………………………………………………….
1.3.1. Yêu cầu về thiết kế, chế
tạo…………………………………………………………………………………………………….
6
1.3.2. Yêu cầu về sử dụng
…………………………………………………………………………………………………………………….
6
1.3.3. Những yêu cầu về bảo dưỡng, sửa chữa
……………………………………………………………………………
6
1.4. Các thông số kích thước và trọng lượng ô tô
……………………………………………………………………………………
7
2
2.1.3. Yêu cầu ………………………………………………………………………………………………………………………
…………………
1
2
2.2. Cấu tạo ly hợp
…………………………………………………………………………………………………………………………….……………….
1
3
2.2.1. Ly hợp ma sát loại một đóa …………………………………………………………………………………….
…………………
1
3
2.2.2. Ly hợp ma sát loại nhiều
đóa……………………………………………………………………………………………………
1
3
2.2.3. Ly hơp ma sát kiểu lò xo đóa
……………………………………………………………………………………………………
1
4
2.2.4. Ly hợp thủy lực
………………………………………………………………………………………………………………………………
1
4
2.3. Cơ cấu điều khiển ly hợp
2.3.1. Điều khiển ly hợp cơ khí
……………………………………………………………………………………………………………
1
5
8
3.3. Hộp số phụ trên ô tô
……………………………………………………………………………………………………………………………………
1
8
3.4. Hộp số phân phối trên ô tô
………………………………………………………………………………………………………………………
1
8
3.5. Các chi tiết chính trong hộp số
………………………………………………………………………………………………………………
1
9
3.5.1. Cơ cấu hãm thanh trượt
…………………………………………………………………………………………………………………
1
9
3.5.2. Cơ cấu khóa thanh trượt
…………………………………………………………………………………………………………………
1
9
3.5.3. Bộ đồng tốc
…………………………………………………………………………………………………………………………………………
2
0
3.6. Hộp số tự động
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
2
0
3.6.1. Giới thiệu về hộp số tự động
2
4
4.2.4. Bố trí khớp cardan trên ô tô
…………………………………………………………………………………………………………
2
5
Chương 5: Cầu chủ động trên ô tô
5.1. Truyền lực chính
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
2
6
5.1.1. Công dụng, phân loại, yêu
cầu……………………………………………………………………………………………………
2
6
5.1.2. Kết cấu truyền lực chính
………………………………………………………………………………………………………………
2
6
5.1.3. Độ cứng vững của truyền lực chính
…………………………………………………………………………………………
2
9
5.2. Bộ truyền vi sai
5.2.1. Công dụng, phân loại, yêu cầu
……………………………………………………………………………………………………
3
0
5.2.2. Phân tích cấu tạo bộ vi sai
…………………………………………………………………………………………………………….
Chương 7: Hệ thống treo
7.1. Công dụng, phân loại, yêu cầu
…………………………………………………………………………………………………………………
3
9
7.2. Phân tích kết cấu hệ thống treo
………………………………………………………………………………………………………………
3
9
7.2.1. Bộ phận hướng ……………………………………………………………………………………………………………………………… 4
0
7.2.2. Bộ phận đàn hồi …………………………………………………………………………………………………………………………… 4
0
7 2.3. Bộ phận giảm chấn
…………………………………………………………………………………………………………………………
4
3
7.4. Hệ thống treo điện tử
…………………………………………………………………………………………………………………………………
4
4
7.4.1. Giới thiệu về hệ thống treo điện tử ……………………………………………………………………………………… 4
4
7.4.2. Đặc điểm của hệ thống treo điện tử ……………………………………………………………………………………… 4
6
Chương 8: Hệ thống chuyển động
8.1. Công dụng, phân loại, yêu cầu
………………………………………………………………………………………………………………
4
8
6
Chương10: Hệ thống phanh
10.1. Công dụng, phân loại, yêu cầu
……………………………………………………………………………………………………………
5
8
10.2. Phân tích kết cấu hệ thống phanh
……………………………………………………………………………………………………
5
9
10.2.1. Cơ cấu
phanh……………………………………………………………………………………………………………………………………
5
9
10.2.2 Dẫn động phanh
……………………………………………………………………………………………………………………………
6
3
10.3. Cấu tạo một vài chi tiết trong hệ thống phanh
………………………………………………………………………………
6
4
10.4. Hệ thống phanh ABS
………………………………………………………………………………………………………………………………
6
7
10.4.1. Giới thiệu về hệ thống phanh ABS
…………………………………………………………………………………………
6
7
khăn trong q trình giảng dạy mơn học này cũng như tạo tiền đề xây dựng bài giảng điện tử các mơn học khác trong đạo tạo
ngành kỹ sư Cơ khí Ơ tơ tại trường.
II. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
Để hồn chỉnh bài giảng điện tử mơn học Cấu tạo ơ tơ, người thực hiện cần hồn thành các cơng việc như:
- Hồn chỉnh nội dung bài giảng mơn học cấu tạo ơ tơ dưới định dạng Microsoft Word từ các nguồn tài liệu hiện có
và bổ sung từ sưu tầm
- Tìm hiểu, tra cứu các hình ảnh minh họa bài giảng
- Sử dụng các chương trình, phần mềm chỉnh sửa các hình ảnh đã có như Photoshop
- Sử dụng Adobe Corel để tạo các ảnh minh họa cần thiết
- Sử dụng Flash, Autodesk Inventer để thiết kế ảnh động hoặc mơ phỏng
- Lựa chọn phần mềm xây dựng bài giảng điện tử mơn Cấu tạo ơ tơ
III. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Làm nguồn tư liệu phục vụ giảng dạy cho sinh viên tại Trường đại học Giao thơng Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh
- Làm nguồn tư liệu cho sinh viên ngành cơ khí ơ tơ và các ngành liên quan
- Tăng tính hứng thú học tập của mơn học so với phương pháp giảng dạy truyền thống
- Tạo tiền đề xây dụng bài giảng điện tử các mơn học khác
- Đánh giá tính khả thi của phần mềm được chọn trong việc thiết kế bài giảng điện tử
- Tạo thói quen nghiên cứu khoa học đối với giảng viên
IV. GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI
- Đề tài chỉ quan tân đến cấu tạo chung, các hệ thống phổ biến trên ơ tơ hiện nay
- Đề tài có sử dụng tài liệu từ các nguồn khác
- Đề tài cũng khơng đề cập đến vấn đề bản quyền các chương chình, phần mềm có sử dụng
- Vì vấn đề tác giả, trong q trình sử dụng tác giả có để lại một số nguồn gốc của tài liệu đã sưu tầm được.
CHƯƠNG II: GIỚI THIỆU VIỆC ỨNG DỤNG MULTIMEDIA
TRONG DẠY HỌC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Sự ra đời của máy tính đã mở ra một kỷ nguyên mới: kỷ nguyên công nghệ thông tin, kỷ nguyên con người sáng tạo ra những công
cụ tự động thay thế cho hoạt động thủ công của bản thân.
Qua việc phổ cập tin học và sử dụng máy tính ngày càng phổ biến ở nhiều nước trên thế giới và thông qua nhiều hội nghò quốc tế,
hội thảo khu vực. chúng ta nhận thấy rằng: việc ứng dụng máy tính trong giáo dục là cần thiết vì nó là phương tiện để nắm bắt những tiến
Dạy học có máy tính hỗ trợ giúp bạn khơng còn phải đi những qng đường dài để theo học một cua học dạng truyền thống; bạn
hồn tồn có thể học tập bất cứ khi nào bạn muốn, ban ngày hay ban đêm, tại bất cứ đâu- tại nhà, tại cơng sở, tại thư viện nội bộ. Với rất
nhiều sinh viên, nó đã mở ra một thế giới học tập mới, dễ dàng và linh hoạt hơn, mà trước đó họ khơng hy vọng tới, có thể do khơng phù
hợp, hay vì lớp học cách nơi họ sống đến nửa vòng trái đất.
Nhờ vào máy tính giúp việc học tập dạng thụ động như trước đây được giảm bớt. Học viên khơng cần phải tập trung trong các
lớp học với kiểu học “đọc và ghi” thơng thường, giúp cho việc học tập trở nên rất chủ động.
Máy tính cũng giúp việc học tập trở nên thú vị hơn, hấp dẫn hơn và thuyết phục hơn. Các mơn học khó hoặc nhàm chán có thể
trở nên dễ dàng hơn, thú vị hơn.
Học tập là một hoạt động xã hộivà giáo dục dựa trên máy tính giúp chúng ta thu được những kết quả chắc chắn và lâu dài, khơng
chỉ thơng qua nội dung mà đồng thời bằng cả cộng đồng mạng trực tuyến. Tại đây, học viên được khuyến khích giao tiếp, cộng tác và
chia xẻ kiến thức.
Máy tính đổng thời giúp cho việc học tập vẫn có thể tiến hành được đồng thời trong khi làm việc, khi mà các doanh nghiệp đã
bắt đầu nhận thấy học tập khơng chỉ có thể diễn ra lớp học. Thực tế, 70% của dung lượng học tập diễn ra trong q trình làm việc, khơng
ở dạng giáo dục và đào tạo chính thống mà là trong cơng việc hàng ngày như tìm kiếm thơng tin, đọc tài liệu, và trao đổi với đồng
nghiệp. Đó chính là các hình thức học tập khơng chính thống vì nếu như một nhân viên nào đó muốn tìm lời giải đáp cho một vấn đề
khó khăn một cách nhanh chóng, học khơng muốn phải đặt chỗ tại một khố học kéo dài trong 3 giờ trong tương lai, cái họ cần là một
câu trả lời ngay lập tức.
III. GIỚI THIỆU PHẦN MỀM ỨNG DỤNG DREAMWEAVER TRONG THIẾT KẾ GIÁO TRÌNH ĐIỆN TỬ
Deamweaver là một chương trình Visual Editor chuyên nghiệp để tạo và quản lý các trang web được sử dụng rất nhiều trong thiết kế
bài giảng điện tử. Đây là phần mềm cung cấp các công cụ phác thảo web cao cấp có thể dễ dàng nhúng các chương trình thiết kế web
khác như flash, Firesworks, shockwave, Generator…
Vùng làm việc của deamweaver rất linh động và dễ sử dụng gồm các thành phần như: document, laucheer, object palette, property
inpector…
Hình 1: Giao diện Dreamweaver
1. Làm việc với văn bản:
Đặt con trỏ tại vò trí muốn nhập văn bản trong cửa sổ tài liệu sau đó nhập dữ liệu vào, có thể gõ dữ liệu bên word sau đó dán vào
Đònh dạng văn bản:
Đònh dạng văn bản bằng cách thay đổi thuộc tính trong cửa số Property Inspector. Để đònh dạng văn bản trước tiên phải bôi đen văn
bản cần đònh dạng rồi sau đó chọn các thay đổi trên hộp thuộc tính. Nếu hộp Property Inspector không hiện ra hãy chọn menu Window-
>Property
1. Các thông số kích thước
2. Các thông số trọng lượng
3. Công thức bánh xe
V. Bố trí chung trên ô tô
1. Bố trí động cơ
2. Bố trí hệ thống truyền lực
Chương II: Ly hợp
I. Công dụng, phân loại, yêu cầu
1. Công dụng
2. Phân loại
3. Yêu cầu
II. Cấu tạo ly hợp
1. Ly hợp ma sát loại một đóa
2. Ly hợp ma sát loại nhiều đóa
3. Ly hơp ma sát kiểu lò xo đóa
4. Ly hợp thủy lực
III. Cơ cấu điều khiển ly hợp
1. Điều khiển ly hợp cơ khí
2. Điều khiển ly hợp bằng thủy lực
Chương III: Hộp số
I. Công dụng, phân loại, yêu cầu
II. Cấu tạo các hộp số chính và thông dụng
1. Khái niệm về tỷ số truyền và ký hiệu bánh
răng trong hộp số
2. Hộp số 3 số tiến, 1 lùi loại hai trục
3. Hộp số 3 số tiến, 1 lùi loại ba trục
4. Hộp số 4 số tiến, 1 lùi loại ba trục
5. Hộp số 5 số tiến, 1 lùi loại ba trục
III. Hộp số phụ trên ô tô
IV. Hộp số phân phối trên ô tô
3. Cơ cấu khóa vi sai cưỡng bức
4. Vi sai cam
C. Bán trục
I. Công dụng, phân loại, yêu cầu
II. Phân tích kết cấu các loại bán trục
D.Dầm cầu chủ động
Chương VI: Cầu dẫn hướng
I. Công dụng, phân loại, yêu cầu
II. Phân tích kết cấu cầu dẫn hướng
1. Cầu dẫn hướng không chủ động
2. Cầu dẫn hướng chủ động
3. Vò trí lắp đặt của bánh xe dẫn hướng
Chương VII: Hệ thống treo
I. Công dụng, phân loại, yêu cầu
II. Phân tích kết cấu hệ thống treo
1. Bộ phận hướng
2. Bộ phận đàn hồi
3. Bộ phận giảm chấn
III. Hệ thống treo điện tử
1. Giới thiệu về hệ thống treo điện tử
2. Đặc điểm của hệ thống treo điện tử
Chương VIII: Hệ thống chuyển động
I. Công dụng, phân loại, yêu cầu
II. Kết cấu hệ thống chuyển động
Chương IX: Hệ thống lái
I. Công dụng, phân loại, yêu cầu
II. Động học quay vòng ô tô
III. Phân tích kết cấu hệ thống lái
1. Cơ cấu lái
2. Dẫn động lái
- Theo dẫn động phanh:
- Phanh cơ khí.
- Phanh thuỷ lực.
- Phanh khí.
- Phanh điện.
- Phanh liên hợp.
- Theo kết cấu bộ cường hoá:
- Phanh trợ lực bằng khí nén.
- Phanh trợ lực bằng áp thấp.
3. Yêu cầu:
- Hiệu quả phanh cao nhất ở tất cả các bánh xe, nghóa là đảm bảo quãng đường phanh ngắn nhất khi phanh đột ngột.
- Phanh êm dòu trong mọi trường hợp để đảm bảo ổn đònh ôtô khi phanh.
- Điều khiển nhẹ nhàng, lực tác dụng lên pedal không lớn.
- Dẫn động phanh có độ nhạy tốt.
- Bảo đảm việc phân bố moment phanh trên các bánh xe phải theo quan hệ sử dụng hoàn toàn trọng lượng bám.
- Không có hiện tượng tự siết khi phanh.
- Có hệ số ma sát giữa má phanh và trống phanh cao, ổn đònh trong sử dụng.
- Giữ được tỷ lệ thuận giữa lực tác dụng lên pedal với lực phanh bánh xe.
- Thoát nhiệt tốt, có khả năng phanh ôtô trong thời gian dài.
II. PHÂN TÍCH KẾT CẤU HỆ THỐNG PHANH:
- Hệ thống phanh ôtô gồm có: phanh chính (phanh bánh xe, phanh chân) và phanh phụ (phanh truyền lực, phanh tay). Phanh chính
và phanh phụ có thể sử dụng chung cơ cấu phanh hoặc riêng cơ cấu phanh, nhưng dẫn động phanh hoàn toàn riêng rẽ.
- Các hệ thống phanh thường gặp:
* Phanh cơ khí: thường dùng ở phanh phụ.
* Phanh thuỷ lực: dẫn động bằng chất lỏng (dầu).
* Phanh khí: dẫn động bằng chất khí.
* Phanh thuỷ khí: dẫn động bằng chất lỏng và chất khí.
- Dùng phanh dầu thì lực tác dụng lên pedal lớn hơn với phanh khí, do đó phanh dầu chỉ dùng trên ôtô con, tải nhỏ, tải trung bình.
Còn phanh khí thường sử dụng trên ôtô tải trung bình và tải lớn.
- Hệ thống phanh gồm hai phần chính: cơ cấu phanh và dẫn động phanh.