TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(34).2009

103
THỬ NGHIỆM ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ MÔI TRƯỜNG
DINH DƯỠNG ĐẾN SỰ SINH TRƯỞNG, NĂNG SUẤT VÀ PHẨM CHẤT
CỦA RAU CẢI XANH BẰNG KĨ THUẬT THỦY CANH TẠI ĐÀ NẴNG
TESTING THE IMPACT OF SOME NUTRITIONAL ENVIRONMENT ON
GROWTH, YIELD AND QUALITY OF TURNIPS (PLANTS OF THE GENUS
BRASSICA) WITH AQUATIC CULTIVATION TECHNOLOGY IN DANANG

Đỗ Thị Trường
Ttrường Đại học Sư Phạm, Đại học Đà Nẵng

TÓM TẮT
Rau nói chung và rau cải xanh nói riêng là nguồn cung cấp vitamin A, vitamin C,
riboflavin, tiamin và các chất khoáng. Hiện nay phẩm chất rau bị giảm sút do dư lượng hóa chất
độc và vi sinh vật gây hại cho con người trong rau quá cao, vượt nhiều so với ngưỡng qui định.
Một trong những giải pháp hữu hiệu trồng rau sạch là trồng cây bằng kỹ thuật thuỷ canh. Để
chủ động có thể tự pha chế môi trường dinh dưỡng bài viết giới thiệu kết quả thử nghiệm ảnh
hưởng của một số môi trường dinh dưỡng đến sự sinh trưởng, năng suất và phẩm chất của rau
cải xanh nhằm tìm ra được dung dịch dinh dưỡng thích hợp làm cơ sở cho việc áp dụng sản
xuất rau an toàn bằng kỹ thuật thuỷ canh tại Đà Nẵng.

ABSTRACT
Vegetables in general and turnips (plants of the genus Brassica) in particular are
sources of vitamin A, vitamin C, riboflavin, tiamin and minerals. At present, the quality of
vegetables have been decreased because of the high residues of chemicals and
microorganism harmful to human beings in vegetables exceeding the threshold defined. One of
the effective solutions for planting clean vegetables is planting by aquatic cultivation technology.
For an active preparation for environmental nutrition, the article presents some pilot results on
the effects of environmental nutrients on the growth, yield and quality of turnips to find out an

năng suất của rau cải xanh
(2)Nghiên cứu ảnh hưởng của các dung dịch thử nghiệm đến phẩm chất của sản phẩm
thu được
c) Phương pháp nghiên cứu:
(1) Sử dụng kĩ thuật trồng cây trong dung dịch theo hệ thống của Trung tâm phát triển
rau Châu Á (AVRDC) có cải tiến
(2) Dựa trên các thí nghiệm đã khảo sát trước đây, đã lựa chọn 6 dung dịch dinh dưỡng
làm dung dịch thử nghiệm( kí hiệu CT1, CT2,CT3,CT4, CT5, CT6). Hàm lượng các
nguyên tố chính trong mỗi dung dịch được thể hiện ở bảng 1
Bảng 1. Hàm lượng các nguyên tố cơ bản trong các dung dịch (ppm)
Nguyên tố CT1 CT2 CT3 CT4

CT5 CT6

Nitơ 210 125 170 200 118 200
Phospho 31 45 39
94
61
60
Kali 234 136 274
330
279
300
Magiê 48 20 45
50
28
46
Canxi 160 136 180
305
161

lá, diện tích lá là các chỉ tiêu quan trọng đánh giá khả năng sinh trưởng và đồng thời ảnh
hưởng trực tiếp tới năng suất rau. Chúng tôi tiến hành xác định các chỉ tiêu trên ở giai
đoạn 30 ngày tuổi. Kết quả thể hiện trong bảng 2
Qua số liệu ở bảng 2 chúng tôi nhận thấy dung dịch dinh dưỡng ở các công thức
thí nghiệm có ảnh hưởng khác nhau tới chiều cao cây, số lá và diện tích lá của cây rau
cải xanh ở giai đoạn 30 ngày tuổi.
Về chiều cao cây chúng tôi nhận thấy ở CT3, CT4, CT5 và CT6 chiều cao cây đạt
cao hơn CT2 và CT1. Cao nhất là CT6 và thấp nhất là CT1. Có thể xếp loại chiều cao
cây ở các công thức nghiên cứu là:
CT6 > CT3 >CT4>CT5>CT1> CT2
Bảng 2. Ảnh hưởng của các môi trường dinh dưỡng đến chiều cao cây, số lá, diện tích lá rau
cải xanh
Công thức Chiều cao cây (cm)
X
±
Số lá (số lá/cây)
m
X
±
Diện tích lá (dm
m
2
/cây)
X
±

m
CT1
29,24
±

14,320,57
±
0,46
CT5
33,33
±
13,280,91
±

14,910,58
±
0,35
CT6

35,56
±
14,470,91
±

15,940,65
±
0,47
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(34).2009

106
Quá trình sinh trưởng của rau ảnh hưởng đến số lá rau, số lá của cây phụ thuộc
vào nhiều yếu tố như quá trình trao đổi chất, đặc điểm di truyền của giống Nhưng
trong giới hạn do đặc điểm di truyền, sự phát sinh hình thái phụ thuộc nhiều vào quá
trình dinh dưỡng của cây. Chính vì vậy thành phần môi trường dinh dưỡng ảnh hưởng
đến số lá của rau cải xanh . Số lá rau ảnh hưởng đến diện tích của lá, thông qua diện tích

NSKT lí thuyết
(kg/m
)
2
)
CT1 914 796 3,7 3,2
CT2 809 704 3,3 2,8
CT3 994 825 4,1 3,3
CT4 873 760 3,9 3,0
CT5 959 835 3,8 3,4
CT6

1155 1005 4,6 4,2
Qua số liệu ở bảng 3 thu được cho thấy năng suất kinh tế thực thụ và năng suất
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(34).2009

107
kinh tế lí thuyết ở CT6 vượt trội so với các công thức thử nghiệm, thấp nhất là CT 2. Như
vậy dung dịch ở CT6 tỏ ra thích hợp với sự sinh trưởng và phát triển của rau cải xanh
b) Ảnh hưởng của các dung dịch dinh dưỡng đến phẩm chất của rau cải xanh
Chúng tôi xác định ảnh hưởng của các dung dịch dinh dưỡng đến phẩm chất của
rau cải xanh thông qua các chỉ tiêu: Hàm lượng đường tổng số, VTM C, hàm lượng
nitrat và hàm lượng nitơ các loại trong lá rau lúc thu hoạch.
Kết quả phân tích thu được trình bày ở bảng 4 và bảng 5
Bảng 4. Ảnh hưởng của các dung dịch dinh dưỡng đến phẩm chất của rau cải xanh
Công thức Hàm lượng đường
tổng số(%)
X
±
m

±
1,909± 0,023 0,014
671
CT6

3, 56
±
1,910± 0,018 0,021
650
* Mức cho phép theo OMS/FAO< 2000mg/kg chất tươi)
Bảng 5. Ảnh hưởng của các môi trường dinh dưỡng đến hàm lượng các dạng nitơ trong lá rau
cải xanh.
Công
thức
Hàm lượng N tổng
số (% chất khô )
X
±
m
Hàm lượng N phi protein
(%chất khô)
X
±
m
Hàm lượng N protein
(%chất khô)
X
±
m
CT1

±
0,016 0,975
±
0,019
CT5
1,803
±
0,068 0,827
±
0,071 0,920
±
0,062
CT6

1,844
±
0,072 0,857
±
0,063 0,987
±
0,066
+ Qua số liệu thu được ở bảng 4 chúng tôi nhận thấy: CT6 làm tăng không đáng
kể hàm lượng đường tổng số và VTM C, các công thức CT3, CT4 và CT5 có hàm lượng
tương đương nhau và thấp nhất thuộc về CT1 và CT2
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(34).2009

108
- Hàm lượng NO
3
-

TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Nguyễn Xuân Nguyên. Kỹ thuật thuỷ canh và sản xuất rau sạch. NXB khoa học và
kỹ thuật Hà Nội. 2004.
[2] Võ Kim Oanh. Kỹ thuật trồng cây trong dung dịch, chuyên đề tiến sĩ ngành Nông
học. Trường ĐH Nông nghiệp I Hà Nội. 2004.
[3] Lê Tấn Phước, Trồng rau trên không ở Singapore, Tạp chí Khoa học và Đời sống,
(53), tr.10-20
[4] Nguyễn Quang Thạch, Nguyễn Thị Lý Anh, Nguyễn Xuân Trường và CTV. Thử
nghiệm các dung dịch dinh dưỡng cho việc trồng một số loại rau ăn lá bằng kỹ
thuật thuỷ canh trong dung dịch. Tạp chí khoa học công nghệ và quản lý kinh tế.
Tháng 10-1998. Tr: 453- 455.