7
141
H
ỗnh 7.8- ổồỡng cong chổợ C cuớa caùc loaỷi theùp.
a)Theùp hoỹ peclit; b)th
.3.5.Phỏn loaỷi theùp hồỹp kim :
-Theo tọứ chổùc cỏn bũng : Theo tọứ chổùc cỏửn bũng (sau uớ) coù caùc loaỷi theùp sau õỏy :
-Theùp trổồùc cuỡng tờch : peclit vaỡ phe rit tổỷ do
-Theùp cuỡng tờch : peùclit
-Theùp sau cuỡng tờch : peùclit vaỡ caùc bit tổỷ do
-Theùp austenit
nhỏỷn õổồỹc họựn hồỹp phe rit vaỡ xómentit
ióỳn maùctenxit khi laỡm nguọỹi trong khọng khờ.
eùp hoỹ mactenxit; c)Theùp hoỹ austenit
uyón tọỳ hồỹp kim chuớ yóỳu coù
ỳt õổồỹc tờnh chỏỳt cuớa nguyón
bióỳt õổồỹc giaù trở,
ổùc õọỹ q
ồỹp kim trung bỗnh : coù tọứng lổồỹng nguyón tọỳ hồỹp kim 2,50 10%.
-Theùp hồỹp kim cao : coù tọứng lổồng nguyón tọỳ hồỹp kim lồùn hồn 10%.
5-Theo cọng duỷng :
-The
ùp hồỹp kim kóỳt cỏỳu.
-Theùp hồỹp kim duỷng cu.ỷ
-Theùp hồỹp kim õỷc bióỷt.
7.3.6.Kyù hióỷu theùp hồỹp kim :
TCVN 1759-75 quy õởnh kyù hióỷu theùp hồỹp kim theo quy luỏỷt sau :
1
-Theùp lóõóburit
-Theùp phe rit.
2-Theo tọứ chổùc thổồỡng hoùa : Tióỳn haỡnh thổồỡng hoùa caùc mỏựu theùp coù õổồỡng kờnh 25mm

ía
130Mn13Â cọ : 1,30%C; 1
p
142
CHỈÅNG 8 : THẸP KÃÚT CÁÚU
ïi khäúi lỉåüng låïn nháút âãø chãú tảo cạc chi tiãút
hụng âạp ỉïng âỉåüc cạc u cáưu khạc nhau vãư cå tênh, chênh
ạc
åìi gian lm viãûc
rong âiãưu kiãûn ti trng quy âënh.
dảng do. Do váûy giåïi hản chy cao l u cáưu
thẹp kãút cáúu.
ûn ti trng âäüng. Chè tiãu ny quút âënh âäü tin cáûy khi lm viãûc, âm bo
u kiãûn ti trng thay âäøi
váûy bãư màût ca chụng phi cọ âäü cỉïng cao âãø chäúng mi mn täút. Náng
ghãû täút :
ú lỉåüng låïn v phi qua cạc dảng gia cäng nhỉ biãún dảng
phi cọ thnh pháưn hoạ hc ph håüp âãø cọ
thãø âạp ỉïng âỉåüc cạc u
ưu
ãû ca thẹp kãút
gcạc bon tháúp : 0,10 0,25%
iåïi hản chy v âäü do cọ lỉåüng cạc bon trung bçnh :
8.1.KHẠI NIÃÛM CHUNG VÃƯ THẸP KÃÚT CÁÚU :
Thẹp kãút cáúu l thẹp âỉåüc sỉí dủng vå
mạy v kãút cáúu chëu ti. C
xvãư hçnh dảng, kêch thỉåïc v âảt âỉåüc âäü bọng bãư màût theo u cáưu làõp rạp.
8.1.1.u cáưu ca thẹp kãút cáúu :
1-Cå tênh täøng håüp cao :
Âáy l u cáưu cå bn nháút vç nọ quút âënh kh nàng chëu ti v th

cáúu. Do âọ hm lỉåüng cạc bon trong thẹp kãút cáúu quy âënh khạ chàût ch tỉì 0,10
y0,65%.
Tu tỉìng trỉåìng håüp củ thãø lải chia lm ba nhọm nh nhỉ sau :
-Nhọm u cáưu ch úu vãư âäü do, âäü dai cọ lỉåün
y
-Nhọm u cáưu ch úu vãư g
0,30
y0,50%
143
-Nhọm u cáưu ch úu vãư giåïi hản ân häưi cọ lỉåüng cạc bon tỉång âäúi cao :
0,55
y0,65%.
2-Thnh pháưn håüp kim :
Cạc ngun täú håüp kim âỉåüc âỉa vo thẹp kãút cáúu nhàòm mủc âich náng cao âäü bãưn
ï giạ thnh cao hån. Cạc ngun
g cao âäü bãưn nhåì náng cao âäü tháúm täi. Gäưm cọ
, Mn, Si, Ni (âäi khi c B) våïi täøng lỉåüng âỉa vo 1 3% cao nháút
ù kiãúm
g
20% våïi mủc âêch ci thiãûn mäüt nhỉåüc âiãøm no âọ ca
âãún 0,30%) âãø chãú tảo cạc chi tiãút chëu ti trng ténh v va âáûp cao nhỉng bãư
àût bë mi mn mảnh nhỉ : bạnh ràng, cam, chäút Âàûc âiãøm nhiãût luûn ca chụng l
áúm cạc bon, täi v ram tháúp.
ạc bon trong thẹp trong khong 0,10 - 0,25% âãø âm bo li cọ âäü
cạc ngun täú håüp kim phi cọ hai tạ
c dủng náng cao âäü tháúm täi v thục
áøy
ạ
ût
do náng cao âäü tháúm täi v hoạ bãưn pherit, tảo cạc bêt phán tạn v giỉỵ cho hảt nh. Tuy

-Sau khi tháúm cạc bon v nhiãût luûn âảt âäü cỉïng bãư mà 60
y62 HRC, chäúng mi
mn täút, li cọ âäü cỉïng 30
y40 HRC âäü do täút, âäü dai cao, âäü bãư út 500 600 MN/m
2
iãún dảng låïn, khäng lm âỉåüc cạc
-Nh å
am tháúp âäü biãún dảng låïn.
Cän
n tä
y
-Âäü tháúm täi tháúp nãn phi täi trong nỉåïc, âäü b
chi tiãút cọ hçnh dạng phỉïc tảp.
iãût âäü tháúm khäng vỉåüt quạ 900
O
C, täúc âäü tháúm nh,th ìi gian tháúm di, hảt låïn.
Sau khi tháúm phi thỉåìng hoạ, täi hai láưn v r
gdủng : lm cạc chi tiãút nh (
I
< 20 mm), khäng quan trng, hçnh dạng âån
gin, u cáưu chäúng mi mn khäng cao làõm nhỉ : phủ tng xe âảp, xe kẹo (trủc, cän,
näưi, bi ).
144
8.2.
ng
3.Thẹp cräm :
Thỉåìng dng cạc mạc thẹp sau : 15Cr, 20Cr, 15CrV, 20CrV. Chụng cọ âàûc âiãøm
sau :
-Sau khi tháúm cạc bon v nhiãût luûn âảt âäü cỉïng 60-62 HRC, âäü bãưn v tênh chäú
mi mn cao hån mäüt êt (âäü bãưn âảt 700

O
C
Chụng âỉåüc chia ra lm hai loải :
-Loải håüp kim tháúp chỉïa 0,50
y
1,00%Cr, Ni > 1% cọ âäü tháúm täi cao v täi trong
dáưu. Tuy nhiãn hiãûu qu kinh tãú ca nọ khäng cao nãn êt sỉí dủng. Mạc thẹp âiãøn hçnh l
0CrNi âỉåüc dng lm cạc chi tiãút hçnh dạng phỉïc tảp, kêch thỉåïc trung bçnh
70mm), chëu ti trng va âáûp cao nhỉ bạnh ràng trong ä tä du lëch v xe ti nho.í
o:lỉåüng niken tỉì 2-4% v Cr trãn dỉåïi 1%, âäü tháúm täi ráút
ïc
m cạc chi tiãút tháúm cạc bon ráút quan trng, chëu ti trng nàûng v mi mn
onhỉcạc chi tiãút rong mạy bay, ä tä.
út v cho cạc chi tiãút cọ tiãút diãûn låïn nháút.
n
nghãû täút hån : khäng bë quạ bo ho cạc bon, hảt
ãût âäü tháúm âãún 930
2
(50
y
-Loải Cräm -niken ca
cao, cọ thãø täi tháúu tiãút diãûn âãún 100 mm. Gäưm cạc ma sau : 12CrNi3A, 20Cr2Ni4A,
18Cr2Ni4WA. Loải thẹp ny cọ nhỉåüc âiãøm l : giạ thnh cao (Ni l ngun täú dàõt),
tênh gia cäng càõt kẹm do quạ do v nhiãût luûn phỉïc tảp sau khi tháúm cạc bon. Cäng
dủng : l
mảnh, u cáưu cọ âäü tin cáûyca
b-Thẹp cräm-niken-mälipâen : Trãn cå s thẹp cräm -niken cao nhỉng cọ thãm
0,10
y0,40% Mo âãø náng cao thãm âäü tháúm täi. Âáy l nhọm thẹp tháúm cạc bon täút
nháút, sỉí dủng vo cạc mủc âêch quan trng nhá