Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Giáo trình Giáo trình Chẩn ñoán bệnh thú …………………….
146
Mỗi ô có 4 cạnh, chú ý những hồng cầu nằm trên 4 cạnh thì chỉ ñếm hồng cầu ở 2
cạnh.

Tính:
Gọi số hồng cầu ñếm ñược ở 5 ô trung bình là M, thì số hồng cầu trong 1 mm
3
là :
5
M
x 25 x 10 x 200 = M x 10.000

Số lượng hồng cầu bình thường

Loại gia súc Bình quân triệu
trong 1 mm
3

Tối thiểu Tối ña
Ngựa
Bò
Trâu
La, lừa
Cừu
Dê
Lợn
Chó
Thỏ
Gà
Vịt

8,1
5,0
3,7

Khi có bệnh số lượng hồng cầu có thể thay ñổi
Số lượng hồng cầu giảm:
+ Thiếu máu do mất máu;
+ Thiếu máu do suy dinh dưỡng
+ Thiếu máu do suy tuỷ, do những bệnh mãn tính, ký sinh
trùng ñường máu.
Số lượng hồng cầu tăng: trong thú y ít gặp. Thường do các
nguyên nhân làm cơ thể mất nước như những bệnh gây ỉa chảy,
nôn mửa, ra nhiều mồ hôi; trong các bệnh có sốt cao,….
* Tỷ khối huyết cầu
Là tỷ lệ phần trăm của khối hồng cầu chiếm trong một thể
tích máu nhất ñịnh.
Máu ñể ño tỷ khối huyết cầu cần chống ñông và thường dùng
máu tĩnh mạch
Phương pháp ño: theo phương pháp Wintrobe
Dụng cụ
- Máy ly tâm TH12
- ống ly tâm riêng (gọi là ống hematocrit).
- Bản dẻo
Tiến hành
- Lấy máu cần xét nghiệm ñến 2/3 ống hematocrit, sau ñó
chấm vào bản dẻo ñể vít 1 ñầu ống hematocrit.
Máy ly tâm TH12
Thước ño và ống
hematocrit
Click to buy NOW!

c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d

* Kích thước của hồng huyết cầu
Thể tích bình quân của hồng huyết cầu
Tính theo công thức:
Tỷ khối huyết cầu (hematocrit) x10
Thể tích bình quân của hồng cầu, µ m
3
=
Số triệu hồng cầu / mm
3
Ví dụ: Số hồng cầu là 3.600.000 trong 1mm
3
, tỷ khối huyết cầu 39,2%.
39,2 x 10 392
Thể tích bình quân của hồng cầu = = = 109 µm
3

3,6 3,6
ý nghĩa chẩn ñoán
- Thể tích hồng cầu tăng: trong trạng thái thiếu máu ưu sắc có ñại hồng cầu hay hồng
cầu khổng lồ
- Thể tích hồng cầu giảm: trong trạng thái thiếu máu nhược sắc có hồng cầu nhỏ.
ðường kính bình quân của hồng cầu
ðo ñường kính của 200 – 500 cái hồng cầu dưới kính hiển vi, rồi lấy số bình quân.
Ví dụ: số hồng cầu có ñường kính 6,5 µ m
3
10% thì
6,5 x 10 = 65

i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C

.
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Giáo trình Giáo trình Chẩn ñoán bệnh thú …………………….
148
Vậy ñộ dày bình quân của hồng cầu:
87 87
= = 2,26
7 2
3,1416 x 38,5
2

* Hình thái hồng cầu
Phiết kính và nhuộm tiêu bản máu
Mục ñích của phiết kính là dàn mỏng các huyết cầu trên phiến kính và sau khi nhuộm
có thể phân biệt các loại huyết cầu dễ dàng. Muốn vậy, phiến kính phải tuyệt ñối sạch sẽ,
không có vết mờ, không toan không kiềm. Phiến kính mới mua về phải rửa sạch bằng nước lã,
rồi ñun trong nước xà phòng, sau cùng lại ñun bằng nước lã, rửa thật sạch, chùi khô bằng vải
sô và ngâm vào trong hỗn hợp cồn ete ( lượng bằng nhau) ñể bảo quản. Khi dùng thì lấy ra lau
khô.
Những phiến kính ñã dùng rồi phải rửa sạch vết dầu bằng xylon, sau ñó lại xử lý như
trên.
Thường dùng máu ở tĩnh mạch tai. Bỏ vài giọt dầu rồi cho một giọt lên rìa phiến kính.
Dùng một phiến kính khác có cạnh bằng phẳng (có thể mài cho phẳng), tốt nhất là dùng
lamen, ñể vào giữa phiến kính rồi lại cho tiếp xúc với giọt máu. Cho giọt máu chảy ñều sang
hai bên. Nếu giọt máu to thì nhấc lamen sang một vị trí khác, rồi với một góc 45 ñộ, ñẩy nhẹ
lamen về phía ñằng kia của phiến kính ñể dàn ñều máu.
Một phiến kính tốt là không quá dày hoặc mỏng, phiết ñều ñặn. Chú ý, một giọt máu
chỉ nên phiết một phiến kính. Muốn phiết phiến kính khác thì lấy giọt máu mới.
ðể phiến kính vừa phiết xong trong râm mát và dùng các dung dịch sau ñây ñể cố ñịnh
hình thái huyết cầu.
- Cồn metylic ( methanol), cố ñịnh 5 phút

n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P

k
.
c
o
m
.
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Giáo trình Giáo trình Chẩn ñoán bệnh thú …………………….
149
Dung dịch ñệm: Khi nhuộm tế bào, thuốc nhuộm sẽ bắt màu kém Nếu chỉ cho tan
trong cồn; vì vậy phải pha thêm dung dịch ñệm thì thuốc nhuộm mới bị các phân tử protit hấp
thụ dễ dàng và nhuộm màu ñược tốt. Hơn nữa, trong quá trình nhuộm do những hạt kiềm toan
trong tế bào không giống nhau, từ khi nhuộm ñến khi kết thúc, pH của môi trường thay ñổi thì
dung dịch ñệm có thể khắc phục ñược hiện tượng này. Dung dịch ñệm thường dùng có pH =
6,2 – 7.
Nếu thuốc nhuộm quá toan, bắt màu kém, tiêu bản nhuộm màu ñỏ nhạt, nhân không
rõ; thuốc nhuộm quá kiềm, tiêu bản nhuộm ñậm, huyết cầu bắt màu xanh, hồng cầu bắt màu
hơI ñen. ðể khắc phục những tiêu bản hoặc quá kiềm hoặc quá toan trên, nên dùng những
dung dịch kiềm nhẹ hoặc axit nhẹ ñể trung hòa.
Phương pháp nhuộm bằng giemsa
Thuốc nhuộm: Bột Giemsa 0,5g
Glycerin trung tính C.P. 33,0ml
Cồn methanol A.R. 33,0ml.
Cho bột giemsa vào cối ñã rửa sạch, thêm glycerin vào và nghiền nhỏ bằng chày sứ.
ðun cách thủy ở nhiệt ñộ 55 – 60
o
C trong 2 giờ, thỉnh thoảng quấy ñều.
Sau cùng cho cồn methanol vào. Bảo quản dùng lâu dài. Thuốc nhuộm dùng phải pha
loãng 10 lần bằng dung dịch ñệm hoặc nước cất trung tính ( 1:10).

Tiến hành

-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.

-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
.
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Giáo trình Giáo trình Chẩn ñoán bệnh thú …………………….
150
* Hình thái hồng cầu thay ñổi
Hồng cầu của ñộng vật có vú hình ñĩa, không nhân, hai bên dày, nhuộm màu ñậm, ở
giữa mỏng màu nhạt. Hồng cầu lạc ñà hình quả trứng. Hồng cầu gia cầm có nhân.
Trên tiêu bản nhuộm, hồng cầu bắt màu ñỏ nhạt, xung quanh ñậm, giữa nhạt, là loại
hồng cầu ái toan.
Những dạng hồng cầu bệnh thường gặp
- Thay ñổi về màu sắc và thể tích trong hồng cầu
Về màu sắc có khi ở giữa hồng cầu không bắt màu, có khi ái toan, có khi ái kiềm hoặc
cả 2 thứ lẫn lộn (ña sắc).
+ Hồng cầu bắt màu quá nhạt: Tế bào hồng cầu mỏng, Hemoglobin ít, nhuộm màu rất
nhạt, nhiều tế bào màu ngoài rìa và chính giữa như nhau. Thường thấy trong các bệnh thiếu
máu do dung huyết, thiếu sắt, thiếu vitamin B
6
+ Hồng cầu bắt màu quá ñậm: nhuộm ñỏ từ rìa vào trong; thấy trong các bệnh thiếu
máu có hồng cầu khổng lồ.
+ Hồng cầu ña sắc: Trên tiêu bản có những huyết cầu bắt màu xanh ái kiềm. ðó là
những hồng cầu non khi những tủy xương bị kích thích mạnh.

nguyên sinh chất; là những di tích nhân của hồng cầu. Hồng cầu có thể Jolly thấy trong các
trường hợp thiếu máu nặng do dung huyết.
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-

w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
.