Chổồng II: Thồỡi tióỳt vaỡ Khờ hỏỷu.

Thồỡi tióỳt vaỡ khờ hỏỷu õoùng vai troù rỏỳt quan troỹng õọỳi vồùi cuọỹc sọỳng cuớa con ngổồỡi. Tuy
nhión trón toaỡn traùi õỏỳt, bỏửu khờ quyóứn laỡ hóỷ thọỳng họứ trồỹ vaỡ quyóỳt õởnh chỏỳt lổồỹng
cuọỹc sọỳng cuớa con ngổồỡi nhổ tổỡ trổồùc tồùi nay chuùng ta õaợ bióỳt. Ngaỡy nay, moỹi ngổồỡi
chuùng ta õóửu nhỏỷn bióỳt õổồỹc rũng, hoaỷt õọỹng cuớa cọỹng õọửng õaợ laỡm thay õọứi thồỡi tióỳt
khờ hỏỷu, vaỡ nhổợng thay õọứi naỡy õaợ õem laỷi thaớm hoỹa cho con ngổồỡi, hay rọỹng hồn laỡ
õem õóỳn thaớm hoỹa cho mọi trổồỡng sinh thaùi. Vỗ vỏỷy hióứu õổồỹc caùc cồ nguyón cuớa thồỡi
tióỳt vaỡ khờ hỏỷu, seợ giuùp chuùng ta baớo vóỷ mọi trổồỡng cuớa khờ quyóứn ngaỡy caỡng trong
laỡnh hồn.

1. ởnh nghộa thồỡi tióỳt.

Thồỡi tióỳt õổồỹc xem nhổ laỡ caùc õióửu kióỷn vỏỷt lyù cuớa khờ quyóứn nhổ; õọỹ ỏứm, nhióỷt õọỹ, aùp
suỏỳt vaỡ gờo. Tỏỳt caớ nhổợng õióửu kióỷn naỡy õoùng vai troỡ vộnh hũng trong hóỷ sinh thaùi.
Dióựn thaùi cuớa thồỡi tióỳt õổồỹc duy trỗ bồới doỡng nng lổồỹng mỷt trồỡi vộnh cổớu.

2. ởnh nghộa khờ hỏỷu.

Khờ hỏỷu laỡ daỷng tọửn taỷi trong thồỡi gian lỏu daỡi cuớa thồỡi tióỳt trong mọỹt vuỡng rióng bióỷt
naỡo õoù. Khờ hỏỷu thổồỡng thay õọứi theo daỷng chu kyỡ thỏỷp kyợ, thóỳ kyợ. Xaùc õởnh vaỡ dổỷ
õoaùn nhổợng chu kyỡ naỡy laỡ quaù trỗnh thỏỷt khọng dóự daỡng, nhổng vọ cuỡng quan troỹng
vaỡ cỏửn thióỳt. Nhổợng hoaỷt õọỹng cuớa con ngổồỡi coù aớnh hổồớng õóỳn vióỷc laỡm thay õọứi
tờnh chỏỳt cuớa bỏửu khờ quyóứn. Cồ chóỳ hoaỷt õọỹng cuớa thồỡi tióỳt vaỡ khờ hỏỷu cổỷc kyỡ phổùc
taỷp.

3. Vai troỡ cuớa thồỡi tióỳt vaỡ khờ hỏỷu.

ã Thồỡi tióỳt vaỡ khờ hỏỷu thỗ vọ cuỡng quan troỹng, noù khọng chố aớnh hổồớng tồùi hoaỷt
õọỹng cuớa con ngổồỡi maỡ coỡn qui õởnh sổùc õoùng goùp vỏỷt chỏỳt trong hóỷ sinh thaùi.
ã Trong phaỷm vi khờ hỏỷu rọỹng lồùn thổồỡng khọng quan troỹng õọỳi vồùi õồỡi sọỳng cuớa

vo sỉû thay âäøi thåìi tiãút khê háûu trong vng trong phảm vi hẻp. R rng giọ ma
cng tảo nãn sỉû khạc biãût vãư mäi trỉåìng sinh thại trong vng.

6. Sỉû cán bàòng nàng lỉåüng trong khê quøn.

Nàng lỉåüng màût tråìi khäng phán bäø âãưu nhau trãn ton âëa cáưu. ÅÍ xêch âảo màût tråìi
háưu nhỉ trỉûc tiãúp chiãúu sạng quanh nàm, cỉåìng âäü chiãúu thàóng xúng åí vng xêch
âảo thỉåìng khạ cao hån nhỉỵng vng khạc do båíi khong cạch tỉì khê quøn âãún âëa
quøn tỉång âäúi ngàõn. ÅÍ nhỉỵng khong cạch xa hån cọ nghéa cäüt khäng khê tỉång
âäúi di ạnh sạng trỉåïc khi tiãúp xục våïi bãư màût trại âáút nàng lỉåüng thỉåìng bë máút âi
do sỉû háúp thủ v do tạn xả. Do váûy nãúu nàng lỉåüng khäng âỉåüc cán bàòng trãn bãư màût
âáút, nọ s âỉåüc lm cho cán bàòng båíi sỉû di chuøn ca khäng khê v håi nỉåïc trong
khê quøn v båíi dng chy ca cạc con säng v âải dỉång. Vê dủ, åí vng nhiãût âåïi,
lưng khê áúm nọng di chuøn vãư hai cỉûc v lục ny tråí thnh khê lảnh. Trong khi âọ
khê lảnh åí hai cỉûc di chuøn vãư xêch âảo, lục ny lưng khê tråí nãn nọng dáưn.

7. Sỉû thay âäøi khê háûu ton cáưu do båíi con ngỉåìi.

55

Nhỉ chụng ta â biãút, con ngỉåìi â lm xạo träün báưu khê quøn theo nhiãưu cạch khạc
nhau s âỉa âãún thm ha cho hãû sinh thại v mäi trỉåìng. Cọ phi chàng âọ l khê
háûu thay âäøi trãn phảm vi ton thãú giåïi? hay viãûc nọng lãn ton cáưu? hồûc mỉûc nỉåïc
biãøn gia tàng v gáy l lủt åí vng ven biãøn? hản hạn l lủt liãn tủc kẹo di trong
nhiãưu nàm? Âọ l mäüt vi hçnh nh vãư khê háûu m chụng ta â âỉåüc chỉïng kiãún v
nghe tháúy trong mäüt vi nàm gáưn âáy.

8. Kãút lûn.

Khê quøn v sỉû täưn tải ca sinh váût cọ liãn quan máût thiãút våïi nhau. Vç váûy sỉû täưn tải