Nghiên cứu so sánh truyện Kông Chuy
Pát Chuy của Hàn Quốc và truyện
Tấm Cám của Việt Nam
I. Dẫn nhập
Thuở nhỏ, ai cũng từng một lần đọc truyện kể “Cinderella”. Nhân vật nữ chính của
truyện, tuy phải chịu sự ngược đãi từ người mẹ kế hoặc người cha tàn ác nhưng nhờ nhận
được sự giúp đỡ từ những thế lực siêu nhiên mà thoát khỏi khó khăn và được Hoàng tử yêu
rồi cưới làm vợ. Thuyết thoại có nhân vật thay đổi vận mệnh như vậy được gọi là thuyết
thoại thuộc loại hình Cinderella. Thuyết thoại có nội dung nêu trên không chỉ có ở Đức mà
còn có ở Italia, Pháp, Nga, Trung Quốc, Nhật Bản và rải rác ở nhiều quốc gia ở khu vực
Đông Nam Á. Ở Hàn Quốc có truyện Kông Chuy Pát Chuy
(2)
và ở Việt Nam là Tấm Cám
(3)
,
với rất nhiều công trình nghiên cứu về kiểu truyện này. Ở Việt Nam, theo tìm hiểu của
người viết, giới nghiên cứu chủ yếu tiến hành nghiên cứu so sánh loại hình Tấm Cám với
truyện của nhiều dân tộc thiểu số trong nước hoặc so sánh với truyện của các quốc gia ở
khu vực Đông Nam Á. Khi so sánh Tấm Cám với truyện của các nước, họ chú ý sự phát
triển mâu thuẫn của truyện qua nhân vật chính và quan tâm nhiều đến đặc điểm của Việt
Nam.
Ở Việt Nam, trong số những truyện Tấm Cám được ghi chép lại, văn bản được xem
là cổ nhất do một người Pháp có tên là A. Landes thu thập ở vùng Nghệ An, miền Trung
Việt Nam, vào năm 1886

C. Người mẹ kế gây khó lần thứ hai
a. Người mẹ kế về bên ngoại ăn tiệc, cho Pát Chuy đi theo, còn bắt Kông Chuy phải
giã ba thúng thóc và ba thúng kê, bắt đổ đầy nước vào cái chum bị thủng đáy, bắt nấu cơm
trong cái nồi thủng trôn, rồi mới được đi.
b. Con cóc bít hộ đáy nồi, con rắn bít hộ đáy chum, lũ chim giã hộ thóc và kê.
D. Kông Chuy đánh mất một chiếc giầy
a. Con bò đen từ trên trời bay xuống cho Kông Chuy áo, giầy, kiệu, người hầu.
b. Kông Chuy ngồi kiệu đến nhà ngoại để ăn tiệc, đánh mất một chiếc giầy.
E. Kông Chuy kết hôn cùng một Quan huyện
a. Một Quan huyện nhặt được chiếc giầy, ông muốn cưới chủ nhân của chiếc giầy,
bèn sai người đi tìm.
b. Pát Chuy mang mãi không được, vì chân quá to. Kông Chuy mang vào, vừa khít
nên được kết hôn với Quan huyện.
F. Cái chết của Kông Chuy
a. Pát Chuy lừa Kông Chuy, đẩy nàng xuống ao khiến nàng bị chết.
b. Pát Chuy thay Kông Chuy sống với Quan huyện.
G. Kông Chuy hóa thân lần thứ nhất
a. Ở cái ao, nơi Kông Chuy chết, mọc lên một bông hoa, Quan huyện ngắt bông hoa
mang về cắm.
b. Bông hoa thấy Quan huyện thì nhảy múa, thấy Pát Chuy thì giật tóc, chọc tức. Pát
Chuy bèn vứt bông hoa vào lò sưởi.
H. Kông Chuy hóa thân lần thứ hai
a. Bà lão nhà bên cạnh đến xin lửa, nhìn thấy viên ngọc đỏ trong lò sưởi, liền mang
đi.
b. Từ viên ngọc hiện ra một cô gái đẹp.
I. Kông Chuy gặp lại Quan huyện
a. Kông Chuy nhờ bà lão mời Quan huyện đến nhà đãi cơm.
b. Quan huyện vừa nói đôi đũa bị lệch thì Kông Chuy xuất hiện, nàng nói cho ông
biết Pát Chuy đã tráo nàng để làm vợ ông và đòi trả thù.
J. Kông Chuy trả thù