Nghiên cứu so sánh truyện Kông
Chuy Pát Chuy của Hàn Quốc và
truyện Tấm Cám của Việt Nam

Khảo sát cấu trúc gặp gỡ - chia ly của truyện, ta thấy đoạn miêu tả về cuộc kết
hôn của nhân vật Tấm là nhân vật này phải trải qua được những sự gây khó của người mẹ
kế rồi cuối cùng mới kết hôn được và ngay cả sau khi kết hôn rồi, số lần chia li và gặp gỡ
của Tấm với người chồng của mình cũng nhiều hơn so với số lần gặp gỡ và li biệt giữa
Kông Chuy và Quan huyện. Nhân vật Tấm trong truyện Tấm Cám của Việt Nam phải trải
qua nhiều lần khắc phục khó khăn thử thách để đi đến một cuộc hôn nhân hạnh phúc.
Điều này cho thấy nhân vật Tấm không chỉ có một sức sống vĩnh cửu (chết đi sống lại
nhiều lần) mà còn có một khát vọng mạnh mẽ trong việc bảo vệ hôn nhân. Có thể nói,
truyện Tấm Cám đã khắc họa nên hình tượng của một người phụ nữ Việt Nam: hiền lành
nhưng năng động, kiên cường và trở nên cứng rắn hơn sau nhiều nghịch cảnh.
Cấu trúc quá trình hóa thân của Kông Chuy đơn giản hơn Tấm. Biểu hiện qua số
lần hóa thân và tính chất hóa thân của hai nhân vật. Số lần hóa thân của Kông Chuy (2 lần)
ít hơn Tấm (4 lần). Các nhân vật hóa thân của Kông Chuy (bông hoa và viên ngọc) cũng có
phần bị động hơn so với Tấm (chim hoành hoạch, mụt măng, quả thị, con ruồi). Chúng ta
thấy trong truyệnTấm Cám, Tấm sau khi biến thành con chim hoành hoạch thì hót “giặt áo
chồng tao thì giặt cho sạch, phơi áo chồng tao thì phơi bằng sào”: đó là những lời chủ động
trực tiếp của con chim; sau đó, khi biến thành quả thị giúp bà lão, lại còn nói bà lão mời
Thái tử đến nhà để ăn giỗ; khi Thái tử đến ăn giỗ, lại biến thành con ruồi trong khoảnh khắc
để cho Thái tử nhận ra mình. Những cấu trúc hóa thân khắc họa được sự năng động trong
tính cách nhân vật Tấm. Kết thúc của truyện cũng góp phần làm nên tính cách nhân vật như
bài viết đã phân tích trên đây trong mục Nhân vật.

không cần sự giúp đỡ của nhân vật khác. Có thể nói Tấm Cám là một trường hợp ngoại lệ,
vì phần lớn truyện cổ của Việt Nam các nhân vật đều cần có sự giúp đỡ của nhân vật khác
thì mới biến thân được
(13)
. Có lẽ điều này xuất phát từ tư tưởng dân gian, tin vào sự tự hóa
thân. Về mục tiêu hóa thân, có thể thấy Tấm khắc phục tất cả những khó khăn để cuối cùng
được đoàn tụ với gia đình, phải chăng điều đó phản ánh ý thức đoàn tụ gia đình rất mạnh
mẽ của dân tộc Việt Nam? Thêm vào đó, những đối tượng hóa thân của nhân vật Tấm rất
đa dạng như con chim hoành hoạch, mụt măng, cây thị, con ruồi, cho thấy rõ quan niệm tín
ngưỡng bái vật linh trong tính dân tộc của Việt Nam. Ngược lại, ở xã hội không phổ biến tư
tưởng về sự hóa thân của con người như Hàn Quốc, Kông Chuy biến thân thành hoa (hoa
sen)
(14)
và viên ngọc. Đó phải chăng hoa sen là biểu tượng cho phật giáo còn viên ngọc là
hạt xá lị xuất hiện trong thân thể của nhà sư sau khi chết?
6. Hình thức biểu hiện
Cả hai truyện Kông Chuy Pát Chuy của Hàn Quốc và Tấm Cám của Việt Nam đều
có điểm giống nhau ở hình thức hồi qui: Con người -> hóa thân -> con người. Có thể thấy
nhân vật Kông Chuy khắc phục khó khăn và kết thúc bằng hạnh phúc: đó là cấu trúc phức
hợp của chuyện kể dân gian và truyện kể hôn nhân kết hợp lại mà thành. Ngược lại, truyện
của Việt Nam có hình thức triển khai đơn thuần là truyện kể hôn nhân mà ở đó nhân vật
chính sau hàng loạt những đấu tranh với nhân vật phản diện thì có được kết thúc hạnh phúc.
Truyện Tấm Cám Việt Nam khi nhân vật chính Tấm mời Thái tử đến ăn giỗ ở nhà bà lão có
tình tiết nói về việc đáp ứng yêu cầu “mua chiếu trải đàng, vàng phết ngõ, tôi mới đi đến dự
giỗ chồng bà” và Tấm đã đáp ứng yêu cầu đó, rồi tình tiết Tấm biến thành con ruồi dạy cho
bà lão cách têm trầu trước mặt Thái tử, những tình tiết này đều thể hiện đặc trưng biểu
tượng trong phong tục Việt Nam. Cả hai truyện đều miêu tả hành vi độc ác ở phần kết,
mang ý nghĩa trừng ác là người mẹ kế ăn thịt con mình, cũng là một đặc trưng chung của
hình thức biểu hiện truyện dân gian.
7. Chủ đề

linh của Việt Nam và ảnh hưởng mang tính Phật giáo của Hàn Quốc.
Thứ năm, trong so sánh hình thức biểu hiện, truyện của Hàn Quốc cho thấy hình
thức phức hợp của truyện kể hôn nhân với thuyết thoại loại hình người mẹ kế, còn
truyện của Việt Nam cho thấy hình thức truyện kể hôn nhân đơn thuần.
Thứ sáu, trong so sánh về chủ đề, có thể thấy được tư tưởng lên án hành động ngược
đãi con chồng của nhân vật mẹ kế trong truyện của Hàn Quốc và ý thức mãnh liệt trong
việc đoàn tụ vợ chồng của người Việt Nam.
Thứ bảy, Trong mối quan hệ ảnh hưởng, có thể đưa ra giả thuyết rằng, từ suy nghĩ
cho rằng người có bàn chân nhỏ là người đẹp của Trung Quốc, loại hình truyện Cinderella
đã truyền sang Việt Nam, Đông Nam Á, Ấn Độ, Hàn Quốc và Nhật Bản, v.v…
Kông Chuy Pát Chuy của Hàn Quốc và Tấm Cám của Việt Nam thoát thai từ Trung
Quốc với quan niệm người có bàn chân nhỏ là người đẹp. Khi vào Hàn Quốc, nó trở thành
loại thuyết thoại có một phần của truyện kể hôn nhân, thuộc loại điển hình của thuyết thoại
người mẹ kế (với mâu thuẫn chủ yếu giữa người mẹ kế và người con Kông Chuy). Còn khi
vào Việt Nam, nó trở thành truyện kể hôn nhân điển hình (được tạo nên bởi sự khắc phục
những mâu thuẫn giữa Tấm với Cám là con của người mẹ kế, và sau đó Tấm kết hôn cùng
Thái tử). Điểm khác nhau này giữa hai truyện có thể được lý giải bởi xã hội Hàn Quốc chịu
ảnh hưởng sâu sắc tư tưởng coi trọng quyền lực của người cha, còn ở Việt Nam là do vị trí
tương đối cao của người phụ nữ