Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 149

khi :
5,2>
N
X
thç
⎟
⎠
⎞
⎜
⎝
⎛
+= 5,0
1
28
N
X
RAR
Xb

Thay cạc giạ trë A v A
1
vo cäng thỉïc ca Bolomey - Skramtaev ta âỉåüc sỉû phủ
thüc ca cỉåìng âäü bãtäng vo t lãû X/N biãøu thi åí âäư thë dỉåïi âáy. Khi âọ mạc ca
ximàng cng cao, gọc ϕ cng låïn v cỉåìng âäü bãtäng cng cao.
Khi t lãû X/N ≤ 2,5 âäư thë biãøu diãùn cỉåìng âäü bãtäng l mäüt chm âỉåìng thàóng
xút phạt tỉì âiãøm O
1
, cn khi X/N > 2,5 thç âäư thë biãøu diãùn cỉåìng âäü bãtäng l mäüt

hå
g låïn
häù v
ãút âë
âãún cỉåìng âäü ca bãtäng.
Sỉû phán bäú giỉỵa cạc hảt cäút liãûu cọ nh hỉ âãún cỉåìng âäü ca bãtäng. Bçnh
thỉåìng häư ximàng láúp âáưy läù räùng giỉỵa cạc hảt cäút l âáøy chụng ra xa nhau våïi cỉû ly
bàòng 2 ÷ 3 láưn âỉåìng kênh hảt ximàng. Trong trỉåìng ny do phạt huy âỉåüc vai tr ca
cäút liãûu nãn cỉåìng âäü ca bãtäng khạ cao v u cáưu
cỉåìng âäü bãtäng tỉì 1,5 láưn (âäúi våïi bãtäng mạ
c nh
mạc låïn hån 300). Khi bãtäng chỉïa lỉåüng häư ximàn
nhau hån âãún mỉïc háưu nhỉ khäng cọ tạc dủng tỉång
ximàng v cỉåìng âäü vng tiãúp xục âọng vai tr quy
u cáưu vãư cỉåìng âäü cäút liãûu åí mỉïc tháúp hån.
cáưu cäút liãûu cọ cỉåìng âäü cao hån
n 300) âãún 2 láưn (âäúi våïi bãtäng
hån, cạc hảt cäút liãûu bë âáøy ra xa
åïi nhau. Khi âọ cỉåìng âäü ca âạ
nh âãún cỉåìng âäü ca bãtäng, nãn
1000
800
600
400
200
0
0,5 1,0 1,4 2,0 2,5 3,0
R
X
= 600


K
:
n
N
b
c
lồ
tng.
Nóỳu sổớ duỷng cọỳt lióỷu õỷ
cuợng tng. Ngổồỹc laỷ
i, nóỳu cọỳt li
Aớnh hổồớng cuớa
Cổồỡng õọỹ cuớa bótọng khọng nhổợng chố phuỷ thuọỹc vaỡo cổồỡng õọỹ cuớa õaù ximng
ỳt lióỷu maỡ coỡn phuỷ thuọỹc vaỡo õọỹ õỷc cuớa bótọng, nghộa laỡ phuỷ thuọỹc vaỡo sổỷ
ửn vaỡ chỏỳt lổồỹng thi cọng họựn hồỹp bótọng. Nóỳu nhổ trong bótọng coù caùc
lọự rọựng, thỗ noù khọng nhổợng laỡm giaớm dióỷn tờch laỡm vióỷc cuớa vỏỷt lió
bótọng nhổợng ổùng suỏỳt tỏỷp trung hai bón lọự rọựng. ặẽng suỏỳt naỡy seợ laỡm giaớm khaớ nng cuớa
bótọng chọỳng laỷi ngoaỷi lổỷ
c taùc duỷng. Vỏỷy õóứ taỷo hỗnh õổồỹc tọỳt, ngoaỡi vióỷc lổỷa choỹn thaỡnh
phỏửn bótọng sao cho õỷc chừc nhỏỳt, thỗ vỏỳn õóử quan troỹng laỡ choỹn õọỹ deớo cuớa họựn hồỹp
bótọng vaỡ phổồng phaùp thi cọng sao cho thờch hồỹp. Coù nghộa laỡ nóỳu õọỹ deớo cuớa họựn hồỹp
h ng cỏửn lổỷc taùc õọỹng lồùn nhổng cổồỡng õọỹ bótọng sau naỡy bótọng cao, tuy leỡn eùp dóự k ọ
khọng cao. Ngổồỹc laỷi, nóỳu duỡn
trong thồỡi gian daỡi hồ ỡng õọỹ bótọng vóử sau

ọỳi vồùi mọỹt họựn hồỹp bótọng, ổùng vồùi mọỹt

1
õióửu kióỷn õỏửm neùn nhỏỳt õởnh se

L
ổồỹng nổồùc duỡng cho 1m
3
họựn hồỹp
Saớn lổồỹng họựn hồỹ n cu
Sổỷ aớnh hổồớng cuớa mổùc õọỹ leỡn
chỷt họựn hồỹp bótọng õóỳn lổồỹng
bótọng

1 - leỡn eùp maỷnh
2 - leỡn eùp vổỡa
p Cổồỡng õọỹ chởu neù ớa
nổồùc thờch hồỹp vaỡ cổồỡng õọỹ

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 151
o
l
γ
=
o
γ
,

ìn chàût, kg/m
3

äng cỉïng,
i cäng ph håüp thç hãû säú ln chàût cọ thãø âảt âãún 0,95 ÷ 0,98.
äü räùng ca bãtäng ch úu l âäü räùng trong âạ

⎞
⎜
⎛
−= X
N
V
b
αα

⎥
⎦
⎢
⎣
⎠⎝
X
r
trong âọ :
α
5,0−
X
N
: âäü räùng mao qun
0,29α : âäü räùng gen
0,02 ÷ 0,06 : âäü räùng do khê cún vo
nh hỉåíng ca phủ gia
Phủ gia tàng do cọ tạc dủng lm tỉng tênh do cho häùn håüp bãtäng nãn cọ thãø
gim båït lỉåüng nỉåïc nho träün, do âọ cỉåìng âäü ca bãtäng s tàng lãn âạng kãø. Ngoi ra,
ûi êt läù räùng lm tàng kha úng tháúm ca bãtäng.
h cọ tạc dủng âáøy trçnh thu họa ca ximàng nãn
ìm tàn rong âiãưu kiãûn tỉû nhiãn cng nhỉ

làõm (nh hån 0,2 cỉåìng âäü giåïi hản) v âo biãún dảng ngay sau khi âàût ti, nãúu âãø mäüt thåìi

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 152
gian s chuøn sang biãún dảng do. Biãún dảng ân häưi trong giai âoản ny ca bãtäng
âỉåüc âàûc trỉng bàòng mäâun ân häưi ban âáưu v cọ thãø tênh theo cäng thỉïc sau : 28
360
7,1
b
dh
R
+

1000000
E =
; daN/cm
2

trong âọ : R
b
28
- cỉåìng âäü chëu nẹn ca bãtäng åí tøi 28 ngy, kg/cm
2
Mäâun ân häưi ca bãtäng tàng lãn khi hm lỉåüng cäút liãûu låïn, cỉåìng âäü v mäâun
ân häưi ca cäút liãûu tàng lãn v hm lỉåüng ximàng, t lãû N/X gim.
Nãúu ỉïng sút vỉåüt quạ 0,2 cỉåìng âäü giåïi hản ca bãtäng thç ngoi biãún dảng ân
häưi cn âo âỉåüc c biãún dảng do hay biãún dảng dỉ. Nhỉ váûy biãún dảng ca bãtäng l

- biãún dảng ân häưi ca bãtäng, cm/cm
ε
d
- biãún dảng cn dỉ ca bãtäng, cm/cm
n täú gáy xám thỉûc cå l âãún bãtäng l :
ïn , cọ lỉåüng ngáûm bn cạt låïn gáy bo mn hồûc xọi
n bã
äi trỉåìng âäüt ngäüt cọ thãø gáy nãn ỉïng sút nhiãût phạ hoải
oạ hc
Biãún dảng ca bãtäng trỉåïc khi bë phạ hoải thỉåìng khäng låïn làõm, vo khong 0,5
÷ 1,5 mm/m.
6. Tênh bãưn vỉỵng ca bãtäng
a. Âäü bãưn ca bãtäng trong mäi trỉåìng xám thỉûc cå l
Cạc nhá
- Cạc dng chy cọ lỉu täúc lå
m täng.
- Sỉû thay âäøi âäü áøm liãn tủc lm bãtäng bë co nåí thãø têch liãn tủc gáy nỉït bãtäng
- Sỉû tan bàng v âọng bàng liãn tủc
- Sỉû thay âäøi nhiãût âäü m
bãtäng.
- Cạc âiãưu kiãûn khê háûu báút låüi nhỉ mỉa, giọ
, bo, l cng gáy xọi mn bãtäng.
Cỉåìng âäü bãtäng cng cao v bãtäng cng âàûc chàõc thç kh nàng chäúng lải cạc úu
täú xám thỉûc cå l cng cao, bãtäng cng bãưn vỉỵng trong mäi trỉåìng.
b. Âäü bãưn ca bãtäng trong mäi trỉåìng xám thỉûc sinh váût
Cạc loải vi khøn, cän trng trong mäi trỉåìng tiãút ra cạc loải axit hỉỵu cå hay vä cå
cọ thãø lm ho tan mäüt säú thnh pháưn ca bãtäng lm cho bãtäng bë àn mn.
c. Âäü bãưn ca bãtäng trong mäi trỉåìng xám thỉûc h

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng

ti
d. Âäü bãưn ca bãtäng trong mäi trỉåìng nhiãût
Theo l thuút, khäng nãn
n äü låïn hån 250
váût l s tạch ra lm bãtäng bë co v gáy nỉït phạ hoải cáúu trục ca bãtäng. Khi nhiãût âäü
tàng lãn âãún 500 ÷ 550
o
C hồûc cao hån, nhỉỵng sn pháøm thu hoạ ca ximàng s bë máút
nỉåïc hoạ hc, âạ ximàng bë phạ hoải âạng kãø vãư màût thnh pháưn v
nhiãût âäü ny (550
o
C) nhỉỵng hảt thảch anh trong cạt v trong âa
anh thäng thỉåìng chuøn sang dảng kãút tinh måïi (triâimit) thãø têch tàng ráút låïn, âỉa âãún
phạ hoải cáúu trục bãtäng.
Tuy nhiãn trong
an ngàõn. Âọ l do khi åí nhiãût âäü 1200
O
C låïp bãn ngoi
mng xäúp v räùng cọ kh nàng cạch nhiãût, lm cho nhiãût truưn vo bãn trong cháûm, do
âọ khi gàûp nhiãût âäü cao hån hồûc láu hån bãtäng måïi bë
phạ hoải.
8. Tênh chäúng tháúm ca bãtäng
Trong bãtäng bao giåì cng täưn tải hãû thäúng mao qun v läù räùng do nỉåïc tỉû do bay
håi âãø lải, do ln chàût chỉa täút, do cáúp phäúi khäng hå
nỉït nãn bãtäng cọ thãø bë nỉåïc hồûc cạc cháút lng khạc tháúm qua kh
mäi trỉåìng cọ ạp lỉûc thu ténh.
Nhỉng trong thỉûc tãú nỉåïc chè tháúm qua nhỉỵng läù räùng thäng nhau m cọ âỉåìng
kênh lå
ïn hån 1
µ