Giáo án hóa học lớp 11 nâng cao - Bài 12 : AXiT
NiTRiC VA MUỐi NiTRAT.
I. MỤC TIÊU :
1. Kiến thức :
- Hiểu được tính chất vật lý , hóa học của axít nitric và
muối nitrat .
- Biết phương pháp điều chế axít nitric trong phòng thí
nghiệm và trong công nghiệp
2. Kỹ năng :
- Rèn kỹ năng viết phương trình phản ứng oxihóa - khử và
phản ứng trao đổi ion .
- Rèn kỹ năng quan sát , nhận xét và suy luận logic
3. Thái độ :
- Thận trọng khi sử dụng hóa chất .
- Có ý thức giữ gìn an toàn khi làm việc với hóa chất và
bảo vệ môi trường .

4. Trọng tâm :
- Biết cấu tạo phân tử , tính chất vật lý và hóa học của axít
nitric và muối nitrat .
- Biết phương pháp điều chế axít nitric trong phòng thí
nghiệm và sản xuất axít nitric trong công nghiệp .
- Rèn luyện kỹ năng viết phương trình phản ứng oxihóa –
khử .
II. PHƯƠNG PHÁP :
Trực quan – Nêu và giải quyết vấn đề - Đàm thoại .
III. CHUẨN BỊ :
 Dụng cụ : Ong nghiệm , giá đỡ , ống nhỏ giọt , đèn cồn
 Hoá chất : Axít HNO
3
đặc và loãng , d


Hoạt động 1 : Vào bài
Nêu một số axit mà em biết ?
-Hs sẽ liệt kê một số axit mà các em biết : HCl , H
2
SO
4
, HNO
3
…
 Hôm nay sẽ nghiên cứu về HNO
3
.
Hoạt động 2:
I – CẤU TẠO PHÂN TỬ : Cấu tạo nguyên tử
- Viết CTCT , xác định số oxihóa , hóa trị của nitơ ?
-Giáo viên nhận xét ?
- CTPT : HNO
3

- CTCT :
O
H – O – N
O
- Nitơ có hóa trị IV và số oxihoá là +5
Hoạt động 3:
II – TÍNH CHẤT VẬT LÝ :
- Cho HS quan sát lọ axít HNO
3
nhận xét trạng thái vật lý của axít ?

2
O
dung dịch axit có màu vàng hoặc nâu .
- Axít nitric tan vô hạn trong nước ( Thực tế dùng HNO
3
68% )

GV nhận xét bổ sung:
Axit HNO
3
cất giữ lâu ngày có màu vàng do NO
2
phân huỷ tan vào
axit
 cần cất giữ trong bình sẫm màu , bọc bằng giấy đen …
Hoạt động 4:
III . TÍNH CHẤT HÓA HỌC :
- Yêu cầu HS nêu tính chất chung của axit ?
1 . Tính axít :
- Là một trong số các axít mạnh nhất , trong dung dịch :
HNO
3
 H
+
+ NO
3
-

- Dung dịch axít HNO
3

2
O , N
2
, NH
4
NO
3
.
a. Với kim loại :
- HNO
3
oxihóa hầu hết các kim loại (trừ vàng và platin ) không giải
phóng khí H
2
, do ion NO
3
có khả năng oxihoá mạnh hơn H
+
.
* Với những kim loại có tính khử yếu : Cu , Ag . . .
- HNO
3
đặc bị khử đến NO
2

Cu + 4HNO
3(đ)
 Cu(NO
3
)

3
loãng bị khử đến N
2
O hoặc N
2

- HNO
3
rất loãng bị khử đến NH
3
(NH
4
NO
3
)
8Al + 30HNO
3(l)
 8Al(NO
3
)
3
+ 3N
2
O + 15H
2
O

5Mg + 12HNO
3(l)
 5Mg(NO

O , N
2
, NO, NH
4
NO
3

GV hướng dẫn thí nghiệm :
- GV bổ sung :
Muối tạo thành có hóa trị cao nhất .
- GV làm thí nghiệm :
Fe , Al nhúng vào dd HNO
3
đặc , nguội . sau đó nhúng vào các dung
dịch axit khác : HCl , H
2
SO
4
loãng …
- Fe, Al bị thụ động hóa trong dung dịch HNO
3
đặc nguội
- GV thông báo :Nước cường thủy hòa tan được Au và Pt :
HNO
3
+ 3HCl  Cl
2
+ NOCl + 2H
2
O NOCl  NO +

+ 4NO
2
+ 2H
2
O
S + 6HNO
3(đ)
 H
2
SO
4
+6NO
2
+2H
2
O

- HS quan sát hiện tượng :
Thấy thoát khí màu nâu có NO
2
.Khi nhỏ dung dịch BaCl
2
thấy có kết
tủa màu trắng có ion SO
4
2 -

* Tương tự viết phương trình C với HNO
3
?

S

+ 2HNO
3(l)
 3S

+ 2NO + 4H
2
O .
- Nhiều hợp chất hữu cơ như giấy , vải , dầu thông . . . bốc cháy khi
tiếp xúc với HNO
3
đặc .
 Vậy : HNO
3
có tính axít mạnh và có tính oxihóa .
- Tương tự hãy viết phuơng trình với FeO , Fe
3
O
4
, Fe(OH)
2
HNO
3

Hoạt động 5 :
IV . ỨNG DỤNG : SGK
V – ĐIỀU CHẾ :
1 . Trong phòng thí nghiệm :
- Dựa vào hình 2.8 HS nêu cách điều chế HNO

4NH
3
+ 5O
2
 4NO + 6H
2
O ∆H = - 907kJ
- Oxi hóa NO thành NO
2
:
2NO + O
2
 2NO
2
.
- Chuyển hóa NO
2
thành HNO
3
:
4NO
2
+2H
2
O +O
2
 4HNO
3
.
- Dung dịch HNO