NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH
NƯỚC MỸ

NHỮNG NGƯỜI MỸ ĐẦU TIÊN
Lúc đỉnh cao của thời kỳ băng hà vào khoảng giữa năm 34000 và năm
30000 trước công nguyên, phần lớn lượng nước trên thế giới được bao
bọc trong những lớp băng lục địa rộng lớn. Vì vậy, biển Bering nông hơn
mực nước biển ngày nay hàng trăm mét, đồng thời khi đó có một dải
đất mang tên Beringia đã nổi lên giữa châu Á và Bắc Mỹ. Người ta cho
rằng, tại đỉnh của nó, Beringia rộng tới 1.500 km. Là vùng đất trơ trụi và
ẩm ướt, Beringia được bao phủ bởi thảm cỏ và các loài thực vật, thu
hút các loài thú lớn - những con mồi mà con người thời tiền sử đã săn
bắt để đảm bảo sự sinh tồn của chính họ.

Những con người đầu tiên đến Bắc Mỹ chắc chắn đã tới đây mà không
hề biết rằng họ đã vượt qua biển cả để đến một lục địa mới. Chắc chắn
họ đã săn đuổi các loài thú như tổ tiên họ đã làm suốt hàng nghìn năm
dọc bờ biển Siberia và sau đó băng qua vùng đất nổi ấy.

Khi đã tới Alaska, những cư dân Bắc Mỹ đầu tiên đó có thể đã phải mất
thêm hàng nghìn năm nữa mới xuyên qua những khoảng trống trong
những tảng băng hà khổng lồ ở phía nam để đến vùng đất ngày nay là
Hoa Kỳ. Người ta vẫn tiếp tục tìm thấy những bằng chứng về cuộc sống
thời tiền sử ở Bắc Mỹ. Tuy nhiên, có rất ít bằng chứng có thể được xác
định một cách đáng tin cậy là đã có từ trước năm 12000 trước công
nguyên, chẳng hạn, việc một chòi canh săn bắn ở miền Bắc Alaska được
phát hiện gần đây có thể đã có từ thời gian đó. Những mũi lao được gia
công rất khéo cùng những cổ vật khác tìm thấy gần Clovis, bang New
Mexico, cũng được xác định có niên đại như vậy.

Các di vật tương tự cũng đã được tìm thấy tại nhiều nơi khắp Bắc và

là của Hoa Kỳ thường được gọi là người Adenans. Họ bắt đầu xây cất
những khu nghĩa địa và thành lũy vào khoảng năm 600 truớc công
nguyên. Một số gò đồi trong thời kỳ đó còn có hình những con chim hay
những con rắn lớn. Có thể những khu vực đó đã được dùng cho những
mục đích tôn giáo nhưng cho đến nay người ta vẫn chưa hiểu biết trọn
vẹn.

Người Adenans dường như đã bị đồng hóa hoặc bị những nhóm người
khác - thường được gọi chung là Hopewellian - đánh đuổi khỏi khu vực
này. Một trong những trung tâm quan trọng nhất trong nền văn hóa
của họ đã được phát hiện ở miền Nam bang Ohio với những dấu tích
của hàng ngàn đồi gò như thế vẫn còn sót lại. Người ta tin rằng người
Hopewellian là những lái buôn cừ khôi bởi lẽ họ đã sử dụng và trao đổi
các công cụ và nguyên liệu ở một khu vực rộng hàng trăm cây số.

Cho đến khoảng năm 500 sau công nguyên, người Hopewellian cũng
biến mất và dần dần nhường vị trí cho một nhóm đông đảo các bộ lạc
mang tên Mississippi hoặc văn hóa Đền. Người ta cho rằng đô thị
Cahokia giáp Collinsville, bang Illinois vào thời kỳ hưng thịnh nhất đầu
thế kỷ XII đã có số dân chừng hai vạn người. Tại trung tâm thành phố có
một gò đất lớn với mặt phẳng ở trên đỉnh, cao 30 mét và đáy rộng 37
hécta. Xung quanh đó cũng có tới 80 cái gò đồi khác.

Nguồn thực phẩm và các nhu yếu phẩm khác ở những đô thị như
Cahokia phụ thuộc vào việc kết hợp săn bắt, cướp phá, buôn bán và làm
nông nghiệp. Trước ảnh hưởng của những xã hội phồn thịnh ở phía
nam, các đô thị này phát triển thành những xã hội có tôn ti trật tự phức
tạp, có chiếm hữu nô lệ và tế thần bằng con người.

ở vùng đất thuộc tây nam Hoa Kỳ, người Anasazi - tổ tiên của người da

Phong tục và văn hóa của người da đỏ thời gian đó đa dạng một cách lạ
thường do họ sinh sống trên vùng lãnh thổ rộng lớn và thích nghi với
nhiều môi trường khác nhau. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể đúc kết
một số khái quát chung về họ. Hầu hết các bộ lạc, đặc biệt ở miền Đông
có rừng bao phủ và ở miền Trung Tây, đã khéo léo kết hợp săn bắt, hái
lượm, trồng ngô và những sản phẩm khác để có đủ lương thực. Thông
thường phụ nữ đảm đương việc trồng cấy và phân phối thức ăn, còn
đàn ông thì đi săn bắn và tham gia chiến đấu.

Xét từ mọi góc độ, xã hội của người da đỏ ở Bắc Mỹ gắn bó chặt chẽ với
đất đai. Việc tìm hiểu thiên nhiên và các hiện tượng tự nhiên đã góp
phần tạo nên những tín ngưỡng của họ. Cuộc sống của họ về cơ bản
được tổ chức theo hình thức lãnh địa và công xã, trong đó trẻ em được
hưởng nhiều quyền tự do và khoan dung hơn so với phong tục châu Âu
khi đó.

Tuy một số bộ lạc Bắc Mỹ có phát minh ra một kiểu chữ tượng hình để
giữ gìn tri thức, song nền văn hóa của người da đỏ vẫn mang đậm nét
truyền khẩu, đề cao việc thuật lại các câu chuyện và những giấc mơ.
Đồng thời, giữa các bộ tộc khác nhau đã có nhiều mối quan hệ buôn
bán. Có rất nhiều bằng chứng đầy thuyết phục cho thấy những bộ lạc
sống gần nhau đã duy trì những mối quan hệ thật rộng rãi và nghiêm
túc - có cả hữu hảo lẫn thù nghịch.