Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 186
CHỈÅNG
ÁÛT LIÃÛU G
Gäù la
ï mu sàõc âẻp
ãù hụt áøm v nh áøm dáùn âãún thãø têch thay âäøi låïn khi âäü áøm mäi trỉåìng thay âäøi
- Cọ nhiãưu khuút táût
- Dãù bë sáu náúm, mäúi mt Ỉ âäü bãưn kẹm
§2. CÁÚU TẢO CA GÄÙ
. CÁÚU TẢO VÉ MÄ
Quan sạt màût càõt ngang ca cáy b hỉåìng ta nháûn tháúy cáy cọ cạc bäü pháûn
au:
Ty cáy nàòm å dc thán cáy. Nọ l
äü pháûn mãưm úu nháút, dãù mủc nạt.
ỵng tãú bo chãút, mu âáûm v cỉïng hån, chỉïa êt nỉåïc, cỉåìng âäü
VIII
V ÄÙ
§1. KHẠI NIÃÛM
- ì váût liãûu tỉû nhiãn âỉåüc sỉí dủng nhiãưu trong xáy dỉûng
* Gäù cọ cạc ỉu âiãøm :
- Cỉåìng âäü cao
- Nhẻ, hãû säú pháøm cháút låïn (låïn hån bãtäng)
- Âa dảng vãư chng loải
- Nhiãưu loải co
- Dãù gia cäng
- Cạch ám, cạch nhiãût täút
* Tuy nhiãn, gäù váùn cọ cạc nhỉåüc âiãøm sau :
- Cọ cáúu tảo dë hỉåïng nãn tênh cháút cå l theo cạc hỉåïng khạc nhau l khạc nhau
ỵ thỉ
oi ra nhçn k màût càõt ngang cn cọ thãø
mảnh,
Hai låïp gäù cọ mu
sáùm nhthnh
II. CÁ TẢO VI MÄ iãúp nhau theo chiãưu dc thán cáy, chiãúm 76% thãø têch ca gäù.
. Chụng cọ nhiãûm vủ
âãø ni cáy.
ọ mảch gäù m chè
ú bo chëu lỉûc hçnh thoi,kiãm c chỉïc nàng dáùn nhỉûa dc
thán cáy.
sinh cháút v nhán tãú
c
âọng vai tr chëu lỉûc.
V cọ chỉïc nàng b
chãút) v låïp libe åí bãn trong. Libe l låïp tãú bo mng ca v, cọ chỉïc nàng l truưn
trỉ ïc àn âãø ni cáy.
Ng
phạ
t hiãûn âỉåüc nhỉỵng tia nh li ti hỉåïng vo tám gi
l tia li.
cọ läù thäng nhau.
Tãú bo dỉû trỉỵ nàòm xung quanh mảch gäù v cọ läù thäng nhau
chỉïa cháút dinh dỉåỵng
Vãư cå bn cáúu trục gäù lạ kim cng nhỉ gäù lạ räüng, nhỉng khäng c
cọ tia li v tãú bo chëu lỉûc. Tã
Vãư cáúu tảo mäùi tãú bo säúng âãưu cọ 3 pháưn : v cỉï
ng, ngun
bo.
2
3
6
4
Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 188
V tãú bo âỉåüc tảo båíi xenlulä, lignhin v cạc hemixenlulä. Trong quạ trçnh phạt
iãøn n
, H, O, N
S. T
Ï CA GÄÙ
I. MU
ï vo mu sàõc cọ thãø âạnh giạ
så bäü ïu cọ
mu h g. Mu sàõc cu gäù cn thay âäøi ty theo tçnh
trảng sáu náúm v mỉïc âäü nh hỉåíng ca mỉa giọ. Ván gäù cng ráút phong phụ v âa dảng.
Gäù cọ
Cáúu tảo họa hc gáưn giäúng ngun sinh cháút nhỉng cọ thãm ngun täú P. YZ
§3. CẠC TÊNH CHÁÚT CÅ LY
SÀÕC V VÁN GÄÙ
Mäùi loải gäù cọ mäüt mu sàõc v kiãøu ván riãng. Càn cỉ
pháøm cháút v loải gäù. Vê dủ : gäù gủ, gäù mun cọ mu sáùm v âen; gäù sãún, gäù ta
äưng sáùm; gäù thäng, bäư âãư cọ mu tràõn ía
ván âẻp âỉåüc dng lm âäư mé nghãû.
ÁØM V TÊNH HỤT ÁØM
1. Khại ni
Âäü áø
m cọ nh hỉåíng låïn âã
- Nỉåïc tỉû do : nàòm trong mäüt tãú bo, khong träúng giỉỵa cạc tãú b
ùn. Khi lỉåüng nỉåïc ny thay âäøi cạc tênh cháút cå l ca gäù bë thay âäøi nhỉng
ãø
y thay âä
hc nà
ì tạc
hç n
ì t
ạ p lỉ
án bàòng.
ù khä trong phng l 8 ÷ 12% gäù khä trong khäng khê sau khi
å ìi khäng khê l 15 ÷ 18%. Mún xạc âënh W
cb
tra biã
Giaùo aùn Vỏỷt lióỷu xỏy dổỷng
ỷt gọự trong họỹp kim l ọửi sỏỳy khọ õóỳn k
%100ì
=
++
hWh
GG
W
+ hKh
GG
trong õoù : G
K
ọ sau khi sỏỳy
G
h
- khọỳi lổồỹng họỹp
3. Sổỷ aớnh hổồớng cuớa õọỹ ỏứm õóỳn caùc tờnh chỏỳt khaùc cuớa gọự
a. ọỹ ỏứm aớnh hổồớng õóỳn sổỷ co nồớ thóứ tờch
ọỹ co ngoùt laỡ õọỹ giaớm khờch thổồùc vaỡ thóứ tờch khi sỏỳy khọ. Nổồùc mao quaớn bay hồi
uớa gọự giaớm õi.
g uớa gọự tng kờch thổồùc vóử thóứ tờch khi huùt nổồùc vaỡo thaỡnh tóỳ
baỡo. G
Noùi chung, khi õọ
õaùng kóứ. Khi õọỹ ỏứm thay W
bht
thỗ thóứ tờch gọự bở thay õọứi õaùng
khaùc nhau laỡ khaùc nhau do gọự coù cỏỳu taỷo khọng
21
ì
L
LL
trong õoù : L
1
- kờch thổồùc cuớa gọự trổồùc khi sỏỳy khọ
L
2
- kờch thổồùc cuớa gọự sau khi sỏỳy õóỳn traỷng thaùi khọ tuyóỷt õọỳi
ọỹ co thóứ tờch =
%100
2
21
ì
V
VV
trong õoù : V
1
- thóứ tờch cuớa gọự trổồùc khi sỏỳy khọ
V
2
- thóứ tờch cuớa gọự sau khi sỏỳy õóỳn traỷng thaùi khọ tuyóỷt õọỳi
Giaùo aùn Vỏỷt lióỷu xỏy dổỷng
Trang 190
Caùch 3 : Hóỷ sọỳ co thóứ tờch K
W
bh
W,%
Sổ
Aớnh hổồớng cuớa õọỹ ỏứm õóỳn õọỹ trổồng nồớ
lổồỹng thóứ tờch cuớa gọự ồớ õọỹ ỏứm bỏỳt kyỡ (W) vóử khọỳi lổồỹng thó ồớ õọỹ ỏứm ti chuỏứn
(18%).
%18
%18
o
tc
o
G
==
;
%18
o
V
W
W
o
V
3
o
> 900 kg/m
3
oỡn nhoớ hồn giồùi haỷn baợo hoỡa thồù thỗ cổồỡng õọỹ cuớa gọự thay õọứi
aùng kóứ : õọỹ ỏứm tng thỗ cổồỡng õọỹ giaớm vaỡ ngổồỹc laỷi.
Dổỷa vaỡo khọỳi lổồỹng thóứ tờch, gọự õổồỹc chia thaỡnh 5 loaỷi :
- Gọự nheỷ :
o
= 400 ữ 500 kg/m
3
- Gọự nheỷ vổỡa :
o
= 500 ữ 700 kg/m
3
- Gọự nỷ
- Gọự rỏỳt nỷngỷ :
c. ọỹ ỏứm aớnh hổồớng õóỳn cổồỡng õọỹ
Khi õọỹ ỏứm thay õọứi trong phaỷm vi lồùn hồn giồùi haỷn baợo hoỡa thồù thỗ cổồỡng õọỹ cuớa gọự
thay õọứi khọng õaùng kóứ, c
õ
ự laỡ cổồỡng õọỹ cuớa gọự ồớ õọỹ ỏứm 18%.
ù
gọự khi õọỹ ỏứm thay õọứi 1%. G
õọỹ vaỡ phổ a thồ
W
d. ọỹ ỏứm aớnh hổồớng õó
Gọự ỏứm ổồùt lỏu seợ bở muỷc naùt, khi gọự khọ ỏứm lión tuỷc seợ bở cong vónh, nổùt neớ ặ
giaớm õọỹ bóửn cuớa gọự.
III. CặèNG ĩ
1. Khaùi nióỷm
Gọự coù cỏỳu taỷo khọng õúng hổồùng nón cổồỡng õọỹ cuớa noù khọng õóửu theo caùc phổồng
khaùc nhau. Cổồỡng õọỹ cuớa gọự phuỷ thuọỹc vaỡo nhióửu yóỳu tọỳ nhổ : õọỹ ỏứm, khọỳi lổồỹng thóứ tờch,
yớ lóỷ phỏửn trm cuớa lồùp gọự sồùm vaỡ lt
Cổồỡng õọỹ tióu chuỏứn cuớa gọ
2. Caùch xaù
c õởnh
a. Cổồỡng õọỹ chởu neùn
Neùn ngang thồù Neùn ngang thồù
xuyón tỏm tióỳp tuyóỳn
Neùn doỹc thồ
R30 30
20
0
100 30 90 R60 4 40 20
1
30 100
F
k
k
=
σ
45 22.5 45 22.5 45
P
Cỉåìng âäü kẹo dc thåï låïn hån c ẹn dc, vç khi kẹo cạc thåï gäù âãưu lm
viãûc âãún khi bë âỉït cn khi nẹn dc cạc thåï ïch ra v gäù bë phạ hoải ch úu do ún
dc củc bäü tỉ
c. Cỉåìng âäü chëu ún
gäù khạ cao (nh hån cỉåìng âäü kẹo dc v låïn hån cỉåìng
äü nẹn
0
40
d. Cỉåìng âäü chëu trỉåüt
Cỉåìng âäü chëu trỉåüt âỉåüc phán ra : trỉåüt dc thåï, t
xun tám) v càõt âỉït thåï.
Khi trỉåüt dc phỉång ca ti trng trng våïi phỉång
quạ giåïi hản thç liãn kãút giỉ
ngang thåï, ti trng s tiãúp tuún hồûc vng gọc våïi vo
âënh cỉåìng âäü chëu trỉåüt nhỉ sau : F
P
max
=
σ
trong âọ : P
max
- ti trng phạ hoải, daN
F - tiãút diãûn chëu trỉåüt, cm
2
Giaùo aùn Vỏỷt lióỷu xỏy dổỷng
Trang 193
8
525
Mỏựu thờ nghióỷm chởu taùch
a tỏỷt gọự chuớ yóỳu laỡ do cỏỳu taỷo nhổ mừt gọự, u gọự, lóỷch tỏm, hai
n ngổồỡi laỡm cho cỏy bở thổồng maỡ a. Taùch doỹc theo phổồng tióỳp tuyóỳn b. Taùch doỹc theo phổồng xuyón tỏm
YZ
AẽP BAO QUAN G
Đ4.
SU TT VAè CAẽC BIN PH
I. CAẽC KHUYT TT CUA G
Nguyón nhỏn sinh r
tỏm, lóỷch vaỡ vỷn thồù, lỏựn voớ, v.v Cuợng coù khi do co
sinh ra.
12 18
cäng v
vàûn thå
3. L
iãûn ngang ca thán cáy cọ hai li, thỉåìng gàûp åí cáy
gäù cọ h
äù.
Lãûch tám Hai tám
4. Cong queo
Hiãûn tỉåüng gäù cong queo lm gim cỉåìng âäü dc
thåï ca gäù v gáy lng phê, khọ sỉí dủng.
II. SÁU, NÁÚM
Náúm l loải thỉûc váût âån gin nháút säúng nhåì
trong cạc tãú bo gäù v âäi khi gáy ra
cạc hiãûn tỉåüng họa l khạc. Náúm phạt triãøn trong âiãưu kiãûn cọ äxi, âäü áøm v nhiãût âäü thêch
håüp. Gäù cọ âäü áøm nh hån 20%, cng nhỉ gäù ngám ngáûp trong nỉåïc thç khäng bë náúm phạ
hoải.
Náúm cọ thãø lm gäù bë biãún mu, bë mủc v gim tênh cháút cå l. Náúm cọ thãø phạ
hoải ngay khi cáy gäù cn âang säúng, cáy gäù â chàût xúng hồûc tiãúp tủc phạ hoải gäù ngay
trong cạc kãút cáúu ca cäng trçnh.
Màõt l táût chênh ca gäù, màõt lm cho thåï gäù bë lỉåün vng dáùn âãún gim kh nàng
chëu lỉûc ca gäù nháút l khi chëu kẹo, nẹn dc thåï v khi chëu u
gia cäng, gim hiãûu qu sỉí dủng.
2.
Gäù bë vàûn thåï lm gia
chëu lỉûc ca gäù. Màût khạc, nọ cng l
m cho gäù khọ gia
a. Loải trỉì cạc âiãưu kiãûn sinh säúng ca cän trng
Náúm v cän trng sinh säúng nhåì vo khäng khê v thỉïc àn trong gäù v phạt triãøn åí
nhiãût âäü v âäü áøm thêch håüp. Cọ thãø loải trỉì hai úu täú trãn bàòng cạch sáúy gäù åí 80 ÷ 100
P
o
P
C
trong thåìi gian láu, hồûc ngám dỉåïi bn âãø diãût sáu náúm v trỉïng sáu.
b. Dng họa cháút
Họa cháút diãût náúm v cän trng cáưn bo âm cạc tênh cháút sau âáy :
- Cọ kh nàng diãût náúm v cän trng mảnh
- ÄØn âënh âäúi våïi mäi trỉåìng : cọ tạc dủng láu di khäng bë nỉåïc cún âi
- Khäng âäüc âäúi våïi ngỉåìi v sục váût. Khäng àn mn gäù v cạc chi tiãút trong kãút
cáúu gäù nhỉ âinh, vêt, ke
- Dãù dng ngáúm sáu vo gäù, khäng cọ mi hàõc
c. Phỉång phạp sỉí dủng thúc
- Quẹt v phun ngoi màût : quẹt hay phun 2 âãún 3 låïp trãn màût, cạch ny âån gin,
dãù lm song thúc ngáúm khäng sáu, hao hủt nhiãưu.
- Ngám gä
ù vo dung dëch thúc : thúc ngáúm cọ sáu hån phun v quẹt.
- Táøm chán khäng cọ ạp : tảo chán khäng âãø hụt nỉåïc v khäng khê trong gäù, räưi
ngám vo dung dëch thúc dỉåïi ạp sút 6atm. Phỉång phạp ny ráút täút, thúc ngáúm sáu,
song âàõt tiãưn.
- Táøm phán tạn : láúy gäù tỉåi bọc v, quẹt keo thúc 2 âãún 3 låïp, räưi bc kên gäù
bàòng giáúy dáưu, tỉì 3 âãún 4 thạng, sau âọ bọc giáúy, phåi khä.
- Phỉång phạp thay thãú nhỉûa : hụt hãút nhỉûa cáy v båm vo cáy gäù thúc trỉì sáu
náúm
2. Phng chäúng h
Âãø phng chäúng h ngỉåìi ta thỉåìng dng cạc biãûn phạp sau :
- Dng gäù cỉïng (thiãút mäüc), gäù do quạ