Chương 8: RAM
1. Đònh nghóa:
Ram là phương pháp nhiệt luyện gồm có nung nóng chi tiết đã
tôi lên tới nhiệt độ < A
1
nhằm nhận được tổ chức tế vi thõa
mãng điều kiện chi tiết.
2.
Phương pháp ram:
*Ram thấp: (t
o
<300)
Tổ chức tế vi nhận được là maxtenxit, áp cho các chi tiết chống
mài mòn như dao cắt, dụng cụ do…
*Ram trung bình: (350-450)
Tổ chức tế vi nhận được là trôxtit ram có giá trò đàn hồi cao nhất
áp dụng cho mội chi tiết lò xo, nhíp…
*Ram cao: (550-700)
Tổ chức tế vi nhận được là xoocbit có cơ tính cao nhất áp dụng
cho mội chi tiết truyền lực chòu lực như trục…
C: NHỮNG DẠNG HỎNG THƯỜNG GẶP
I. BIẾN DẠNG NỨC:
1.
Nguyên nhân:
-Nung nóng nhanh (thép hợp kim cao)
-Làm nguội nhanh
-Ứng suất bển trong vượt quá giới hạn bền
nức
2.
Cách ngăn ngừa,khắc phục:
a. Ngăn ngừa biến dạng nức trong quá trình nung:

*
Thoát cacbon: Lượng cacbon ở bề mặt cháy làm cơ tính lớp bề
mặt bò giảm.
a. Nguyên nhân
:
Nung ở nhiệt độ cao Fe và C với thành phần môi trường nung
dẫn đến hiện tượng ôxi hóa và thoát cacbon, các khí gây ra O
2
,
CO
2
và hơi nước.
Khuyết tật này xảy ra khi ủ, thường hóa và tôi.
b. Ngăn ngừa, khắc phục:
-Khí quyển bảo vệ: Gồm các khí CO
2
, CO, H
2
O, H
2
, CH
4
, N
2
trong đó nitơ chiếm 50 - 75% với tỷ lệ phù hợp thép không bò
ôxi hóa và thoát cacbon.
-Khí quyển trung tính: Với thép Cr cao, hợp kim bền nóng, dùng
khí quyển trung tính như: H
2
, NH

đúng nhiệt độ.
B:
HÓA NHIỆT LUYỆN
Bài 1. KHÁI NIỆM CHUNG VỀ HÓA NHIỆT LUYỆN
I. ĐỊNH NGHĨA, MỤC ĐÍCH HÓA NHIỆT LUYỆN.
1. Đònh nghóa hóa nhiệt luyện:
Hóa nhiệt luyện là phương pháp nhiệt luyện làm bão hòa vào
bề mặt thép một hay nhiều nguyên tố để làm thay đổi thành
phần hóa học, làm thay đổi tính chất của lớp bề mặt theo mục
đích nhất đònh.
2. Mục đích hóa nhiệt luyện.
- Áp dụng cho các chi tiết làm việc bò mài mòn mạnh đòi hỏi có
độ cứng cao chống mài mòn tốt đồng thời chi tiết chòu tải trọng
lớn đòi hỏi lõi dẻo dai cao.
- Làm tăng khả năng chống ăn mòn bề mặt.
II.
QUÁ TRÌNH XẢY RA KHI THẤM CACBON.
Đặt chi tiết vào môi trường (rắn, lỏng, khí…)có khả năng phân
hóa ra nguyên tử hoạt của nguyên tố đònh khuếch tán, rồi nung
nóng đến nhiệt độ thích hợp. Quá trình xảy ra theo 3 giai đoạn.
-Giai đoạn phân hủy lượng chất thấm thành các nguyên tử hoạt
tính.
NH
3
 N
ht
+H
2
-Giai đoạn hấp thụ các nguyên tử hoạt tính.
Các nguyên tử hoạt được hấp thụ vào bề mặt thép. Sau đó