"Âm thanh và cuồng nộ" và sự
cách tân tiểu thuyết Gothic của
William Faulkner
Trong phần giới thiệu câu chuyện Khi tôi hấp hối, tác giả Bahm đã nhận xét rằng:
“Hai tiểu thuyết, Âm thanh và cuồng nộ và Khi tôi hấp hối đều là những cố gắng của
Faulkner nhằm giải thích những điều không thể giải thích được trong nội tâm nhân
vật”(15). Vậy nên, khi tiếp xúc với thế giới nội tâm của nhân vật không thể nói được
như Benjy và nhân vật không thể nói với ai được như Quentin thì hệ thống ngôn từ đứt
gãy, va chạm giữa những sự kiện trong quá khứ và sự kiện trong hiện tại đã thể hiện thế
giới nội tâm phong phú, đa dạng nhiều tầng lớp hay cũng chính là lớp ngôn từ để diễn
đạt một tâm hồn và trái tim tan nát.
Sự đổ vỡ trong tâm hồn được gây ra từ những đỗ vỡ và đứt gãy trong quan hệ gia
đình. Một người bố thì nghiện rượu không quan tâm đến con cái, một người mẹ thì bị
ám ảnh bởi bệnh tật và lúc nào cũng nghĩ là mình có bệnh. Nhưng, căn bệnh nặng nhất
của bà ta có lẽ chính là sự ích kỷ, bà chỉ yêu mình, yêu gia đình Bascomb mà không yêu
con mình. Trong bốn đứa con, bà chỉ yêu Jason, vì Jason giống bà ta nhất. Ba đứa con
còn lại bà đều cho rằng “đó là kết quả của sự trừng phạt vì bà đã lấy một người chồng
bao giờ cũng nghĩ rằng ông ta cao hơn mình”. Quentin và Jason đều có những mối quan
tâm riêng. Chỉ có Caddy là nhân vật nữ có sự mạnh mẽ, dũng cảm nhất để chăm lo cho
cả mấy anh chị em, đặc biệt là chăm sóc và dạy dỗ Benjy. Với Quentin và Benjy, có lẽ
Caddy vừa đóng vai trò là bố (ở sự mạnh mẽ) vừa đóng vai trò làm mẹ (ở sự yêu thương
và chăm sóc), đặc biệt là có khả năng xoa dịu những nỗi đau trong tâm hồn. Thế rồi
Caddy cũng ra đi. Sự không còn trinh trắng nữa của Caddy như một giọt nước làm tràn
đầy cốc nước và là giới hạn cuối cùng của những bi kịch đã tiềm ẩn lâu nay trong gia
đình Compson.
nội tâm của nhân vật, ta thấy được thành công của Faulkner trong việc thể nghiệm một
phương thức trần thuật mới. Ông khám phá ra diễn ngôn độc đáo, phù hợp với tôn chỉ
của chủ nghĩa hiện đại như phát biểu của Ezra Pound: Hãy làm cho nó mới đi! (“Make it
new”).
Trong Âm thanh và cuồng nộ, hình ảnh trở đi trở lại nhiều lần trong câu chuyện
của các nhân vật chính là cái cửa sổ, cả Caddy và sau này là Quentin đều trốn đi bằng lối
cửa sổ, khung cửa sổ tồn tại như chứng nhân cho những hành động mạnh mẽ mà Caddy
và Quentin thể hiện.
2.2. Cửa sổ - sự giải thoát
Không gian cửa sổ xuất hiện nhiều trong các tiểu thuyết Gothic như một biểu
tượng đầy bí ẩn, đằng sau những cửa sổ nhỏ bé là cả một thế giới âm u, đầy tội lỗi và
cũng có khi đó lại là lối thoát cho các nhân vật muốn vượt thoát khỏi sự tù đày.
Tiểu thuyết Gothic miền Nam cũng vay mượn biểu tượng cửa sổ với nghĩa như
vậy trong các tiểu câu chuyện của Edga Poe, nhân vật cũng trốn thoát bằng lối cửa sổ
(Con quạ). Trong truyện ngắn Bông hồng cho Emily, khung cửa sổ luôn là tâm điểm và
gây sự tò mò cho người dân vùng Jefferson, vì người ta chỉ trông thấy cô Emily xuất
hiện đằng sau cánh cửa sổ. Với văn hóa miền Nam, cửa chính bao giờ cũng dùng trong
những việc đón tiếp trọng thể, nên thường ngày vẫn đóng kín, còn nô lệ và người làm thì
đi bằng lối cổng sau. Với chức năng như vậy của cửa chính nên cửa sổ trở thành lối
thoát cho các nhân vật giao lưu với thế giới bên ngoài, đặc biệt là bênh vực cho những
điều cấm kỵ.
Trong đám tang của bà nội Daddmudy, tất cả bọn trẻ con đều bị cấm vào nhà, “vì
chúng quá nhỏ để biết đến cái chết”. Nhưng Caddy, với sự chủ động và dũng cảm của
mình đã dám trèo lên cây và nhìn qua cửa sổ trong khi các anh trai của cô vẫn đứng ở
dưới. Chính cô là người duy nhất và đầu tiên trong số mấy anh chị em phát hiện ra cái
chết.
Cửa sổ còn bênh vực cho những khát vọng bản năng của cả hai nhân vật, Caddy
và Quentin để chạy theo tiếng gọi của dục vọng. Đằng sau những hành động bị buộc tội
là “hư hỏng”, là “đồ đĩ” thì hành động của Caddy và Quentin là biểu tượng của sự vượt
thoát, trốn chạy những ràng buộc của lễ giáo, chạy khỏi căn nhà lạnh lẽo và thiếu tình