"Vũ nguyệt vật ngữ" của "Ueda
Akinari" và "Truyền kì mạn lục"
của Nguyễn Dữ

III. TỪ MẪU ĐƠN ĐĂNG KÍ ĐẾN CHUYỆN  VÀ CHIẾC
NỒI THIÊNG Ở ĐỀN KIBITSU
 MẪU ĐƠN ĐĂNG KÝ  (Tiễn đăng tân thoại)
a. Gặp gỡ
1. Kiều sinh, goá vợ, trong hội đêm rằm tháng Giêng thấy một cô gái đi theo
sau một a hoàn cầm chiếc đèn có hình hoa mẫu đơn.
2. Kiều sinh nghe nói chuyện bèn mời vào nhà.
3. Cô gái tên là Lệ Khanh, con gái vị phán quan họ Phù. Cha mẹ mất, cảnh nhà
sa sút phải ở tạm gần Tây Hồ.
4. Hai người cùng nhau đi nằm, rất mặn nồng. Sau đó cô gái ngày nào cũng
đến.
b. Tìm ra sự thật
5. Ông hàng xóm chọc vách nhìn qua chỉ thấy bộ xương đang trò chuyện với
Kiều Sinh, nên khuyên Sinh tìm cho ra gốc gác.
6. Kiều Sinh đi đến hồ, vào chùa thì thấy trong gian buồng tối có một quan tài
của khách qua đường, trên nắp ván thiên có viết “Quan tài Lệ Khanh con gái vị phán
quan họ Phù”. Trước áo quan có treo chiếc đèn lồng có hình mẫu đơn, cạnh đó là một
đồ hàng mã hình ả hoàn.
c. Người con trai chết, cả hai biến thành yêu quái
7. Theo lời ông già hàng xóm dặn, Kiều Sinh nhờ một vị pháp sư. Vị pháp sư
cho bùa dán ở cửa và dặn đừng đến chùa nữa.
8. Chàng nghe lời được một thời gian. Nhưng sau đó uống rượu say đến chùa.
Gặp Lệ Khanh, Lệ Khanh trách là đã nghe theo lời đạo sĩ, sau đó kéo Kiều Sinh vào
quan tài cùng chết.

6b. Trung Ngộ sợ quá chạy ra thì Nhị Khanh ngăn lại, nắm áo, nhưng chàng giựt
ra chạy được.
6c. Hôm sau Trung Ngộ vào làng hỏi thăm, quả có cháu gái của một ông cụ danh
giá trong làng, chết độ nửa năm, đang quàn ngoài đồng cạnh làng.
c. Người con trai chết, cả hai biến thành yêu quái
7. (Không nhờ pháp sư).
8a. Trung Ngộ từ đó bị ốm, đòi đi tìm Nhị Khanh. Bạn bè phải trói lại.
8b. Một đêm nhân lúc mọi người ngủ say, chàng đã trốn đi. Khi các bạn tìm
được thì thấy Trung Ngộ ôm quan tài Nhị Khanh mà chết.
9. Từ đó hai người biến thành ma quỷ khi thì hát khi thì khóc, gây tai hoạ cho
dân chúng. Dân làng phải đào mả, vứt hài cốt xuống sông, mới đỡ được tai hoạ.
10. Linh hồn hai người lại nương vào cây gạo cạnh chùa.
d. Dân chúng nhờ pháp sư diệt trừ yêu quái
11a. Có một vị đạo nhân đến ngủ trong chùa. Ban đêm thấy có đôi trai gái trần
truồng đùa giỡn. Sáng hôm sau than phiền với dân làng.
11b. Dân làng nhờ trừ yâu ma, vị đạo nhân làm phép cho mây kéo mù mịt, nước
sông nổi sóng, cây gạo tróc gốc. Nhìn lên trời thấy đôi trai gái bị âm binh vừa đánh
vừa dẫn đi.
12, 13, 14. (Không có chuyện đạo nhân kể tội hồn ma).
15. Dân làng cảm ơn đạo nhân, nhưng đạo nhân đã đi không để lại dấu vết.
16. Lời bình: Chê Trung Ngộ nông nổi, háo sắc, khuyên người ta nên trông
gương mà biết tiết dục.
 CHIẾC NỒI THIÊNG Ở ĐỀN KIBITSU (Vũ nguyệt vật ngữ)
0. Triết lý về lòng ghen tuông của phụ nữ rất có hại, nhỏ là đổ vỡ đồ đạc, lớn là
làm đổ vỡ gia đình.
1. Gia đình Izawa vốn là võ sĩ, mấy đời làm nghề nông, có con trai là Shôtarô
lêu lổng, ham mê rượu và gái. Cha mẹ bàn cưới vợ cho con để con đổi tính nết.
2. Đúng lúc đó có người làm mối đến giới thiệu nhà Kadasa, coi đền Kibitsu có
cô con gái tên là Isora đẹp, nết na, phong nhã biết chơi đàn và làm thơ.
3. Nhà Kadasa đồng ý, nhưng họ đến đền để hỏi ý kiến thần linh thông qua việc

còn một túm tóc chứ không còn gì hết.
20. Kết: điềm gở mà cái nồi thiêng báo quả không sai.