PHÂN TÍCH VẺ ĐẸP CỦA NHÂN VẬT
PÊ-NÊ-NỐP TRONG UY-LÍT-XƠ TRỞ VỀ Hạnh phúc chỉ thực sự bền vững khi trải qua thử thách. Nàng Pê-nê-lốp
trong sử thi Ô-đi-xê nổi tiếng của Hi Lạp cũng vậy. Sau hai mươi năm
đằng đẵng chờ chồng, chịu sự nhòm ngó, ép buộc thường trực của 108
kẻ quyền quý cầu hôn, nàng đã tìm thấy hạnh phúc của ngay xum họp.
Hình ảnh Pê-nê-lốp chính là biểu tượng của vẻ đẹp phụ nữ Hi Lạp - kiên
trinh, thánh thiện, trí tuệ.
Hai mươi năm không gặp, hai mươi năm xa cách chờ chồng. Thời gian
là liều thuốc nhiệm màu thử thách lòng chung thuỷ của đàn bà ; v thời
gian cũng là nền tảng cho cái đẹp hiện hình. Người phụ nữ Pê-nê-lốp
qua thời gian đã làm cho hàng triệu trái tim người đọc mến phục và trân
trọng.
Trước hết, vẻ đẹp của Pê-nê-lốp hiện lên qua thái độ trân trọng trong
cách ứng xử khi trước mặt là người tự nhận là người chồng yêu dấu
trong bộ dạng một kẻ hành khất. Ngưòi hằng được nàng cho phép ở lại
lâu đài để kể cho nàng nghe về hai mươi năm chinh chiến và trôi dạt
lênh đênh của chồng. Nàng phải kìm nén tình cảm riêng tư cho lí trí
vạch đường chỉ lối. Có những lúc tâm trạng nàng nhiều sự phân vân
chọn lựa đầy mâu thuẫn. Khi nghe nhũ mẫu Ơ-ri-clê lên gác báo tin
chồng đã trở về nàng “mừng rỡ cuống cuồng nhảy ra khỏi giường ôm
chầm lấy bà lão nước mắt chan hoà”. Đấy là biểu thị của lòng chung
thuỷ, niềm hạnh phúc tột độ được đền bù xứng đáng. Biết bao ngày nàng
ngồi dệt tấm thảm để đêm đêm lại tháo ra nhằm trì hoãn sự thúc bách
của bọn cầu hôn ? Biết bao nhớ mong và yêu thương dành hết cho chồng
? Giờ đây nghe nhũ mẫu báo tin Uy-lit-xơ đã trở về nàng không mừng
một chủ nhà tiếp một vị khách lạ một vị khách đặc biệt vì ông ta đã đánh
đuổi được 108 kẻ cầu hôn. Sự ung dung ấy cho thấy nàng là con người
bản lĩnh, có học vấn, cao sang, quyền quý. Nàng làm chủ được tình thế,
làm chủ bản thân, không thất lễ với khách, cũng không làm mất lòng kẻ
ở người ăn.
Nhưng nếu chỉ dừng lại trong thái độ cư xử, trong tư thế ung dung bình
tĩnh thì chưa thấy được sự thông minh sắc xảo của người phụ nữ này.
Qua lời đối thoại trực tiếp với con trai nàng đã kín đáo đem ra phép thử
“bí mật của chiếc giường”. Chỉ nàng và chồng biết. Pê-nê-lốp sai nhũ
mẫu khiêng chiếc giường kiên cố ra khỏi phòng. Đây không phải là mục
đích cần đến của nàng mà là sự thử thách. Người tự nhận là chồng nàng,
chắc chắn sẽ lộ diện. Uy-lít-xơ giật mình chột dạ, vì chiếc giường không
thể xê dịch được. Chàng liền cất tiếng và miêu tả chi tiết, tỉ mỉ chiếc
giường. Đó là chiếc giường làm ra từ một gốc cây ô liu. Qua cách miêu
tả tỉ mỉ, Uy-lit-xơ cũng muốn nhắc lại tình yêu, tình vợ chồng son sắc
cách đây hai mươi năm. Miêu tả cái giường bí mật ấy, chàng đã giải mã
giấu hiệu riêng do Pê-nê-lốp cài đặt.
Khi đã gạt bỏ được mọi nghi ngờ, nhận ra chồng, Pê-nê-lốp mới thể hiện
tình cảm bằng những hành động yêu thương, thể hiện nỗi khát vọng
mong chờ. Nàng “bủn rủn cả chân tay bên chạy lại nước mắt chan hoà,
ôm lấy cổ chồng, hôn lên trán chồng”. Pê-nê-lốp dùng sự khôn khéo để
xác minh sự thật, Uy-lit-xơ bằng trí tuệ nhạy bén đáp ứng được điều thử
thách. Đây là sự gặp gỡ của hai tâm hồn, hai trí tuệ.
Đoạn trích Uy-lit-xơ trở về không cốt miêu tả khung cảnh xum họp,
đoàn tụ thông thường. Cơ bản, nó muốn tạc hình ảnh người phụ nữ Hi
Lạp cổ đại chung thuỷ kiên trinh, yêu đương nồng cháy nhưng thông
minh trí tuệ, tinh tế, đầy bản lĩnh. Mặt khác cũng thể hiện khát vọng