Tìm hiểu bài thơ
"Đàn ghita của Lor-ca" (Thanh Thảo)

MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Hiểu và cảm nhận được vẻ đẹp bi tráng của hình tượng Lor-ca qua
mạch cảm xúc và suy tư đa chiều vừa sâu sắc vừa mãnh liệt của tác giả
bài thơ
- Thấy được vẻ đẹp độc đáo trong hình thức thơ mang đậm phong cách
tượng trưng và có trí thức đọc hiểu bài thơ viết theo phong cách hiện
đại.

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

+ Thanh Thảo tên khai sinh là Hồ Thành Công, sinh năm 1946. Quê xã
Đức Tân, Huyện Mộ Đức, tỉnh Quãng Ngãi. Tốt nghiệp khoa văn trường
đại học Tổng hợp HN. Tham gia trực tiếp chiến đấu ở chiến trường
miền Nam. Từ sau năm 1975, Thanh Thảo hoạt động văn nghệ và báo
chí. Ông là phó chủ tịch Hội đồng thơ Hội nhà văn Việt Nam, Chủ tịch
Hội Văn học nghệ thuật Quãng Ngãi.

Tác phẩm chính: Những người đi tới biển (1977 - trường ca). Dấu chân
qua Trảng cỏ (1978 - thơ), Khối vuôn ru bích (1985 - thơ), Từ một đến
một trăm (1988 - thơ), Những ngọn sóng mặt trời (2002 – trường ca).
Ông được nhận Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 1979 cho tập thơ
Dấu chân qua trảng cỏ.

Thanh Thảo tiêu biểu cho gương mặt thơ trẻ thời chống Mĩ và có nhiều
nỗ lực đổi mới thơ Việt. Thơ Thanh Thảo viết về đề tài nào cũng đều
đậm chất triểt lí. Mạch trữ tình trong thơ ông đều hướng tới những vẻ

+ Phần 2 (tiếp đó đến “không ai chôn cất tiếng đàn”): Một cái chết oan
khuất gây ra bởi thế lực tàn ác.

+ Phần 3 (còn lại): Niềm xót thương Lor-ca những suy tư về cuộc giải
thoát và giã từ của Lor-ca.

Chủ đề:

Bài thơ miêu tả Lor-ca, một nghệ sĩ tự do có tư tưởng cách tân về nghệ
thuật, sống cô đơn trong khung cảnh chính trị TBN và cái chết oan
khuất của ông do thế lực tàn ác gây ra. Đồng thời thể hiện niềm xót
thương của tác giả và những suy tư về cuộc giải thoát và giã từ của Lor-
ca.

II. Đọc hiểu văn bản

1. Người nghệ sĩ tự do Lor-ca

- Lor-ca được miêu tả trên cái nền rộng lớn của văn hoá TBN

+ Áo choàng đỏ gắt: hình ảnh này nhắc tới môn đấu bò tót, một hoạt
động văn hoá khiến TBN nổi tiếng toàn thế giới.

+ Vầng trăng

+ Yên ngựa

+ Cô gái Di-gan

+ Mô phỏng nốt nhạc ghi ta “li-la-li-la-li-la”

phi tang.

- Để miêu tả sự việc bi phẫn này, Thanh Thảo sử dụng nhiều biện pháp
nghệ thuật

+ Đối lập:

+) Tự do của người nghệ sĩ và thế lực tà n bạo của phát xít

+) Tiếng hát yêu đời, vô tư với hiện thực phũ phàng đến kinh hoàng (áo
choàng bê bết đỏ)

+) Tình yêu cái đẹp với hành động tàn ác, dã man.
+ Nhân cách hoá: “Tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy” có sức ám ảnh

+ Hoán dụ:

+) Tiếng hát để chỉ Lor-ca

+) Tấm “áo choàng bê bết đỏ”: chỉ cái chết

+ So sánh và chuyển đổi cảm giác:

* Tiếng ghi ta nâu, tiếng ghi ta lá xanh, tiếng ghi ta tròn. Mỗi so sánh
này cũng làm nổi bật về tình yêu, cái đẹp, cái chết, nỗi đau trong tư
tưởng, khát vọng, tình cảm của Lor-ca. Cái chết của người nghệ sĩ còn
để lại nhiều suy nghĩ. Bọn phát xít không thể sống được trong bầu
không khí dân chủ, khát vọng tự do. Chúng phải thủ tiêu Lor-ca. Cái chểt
của Lor-ca gây lòng căm thù bọn phát xít và lòng thương cảm người
nghệ sĩ dân gian.

cách nghệ sĩ của Lor-ca. Nó thể hiện tình yêu say đắm với nghệ thuật
của Lor-ca. Đó là tình yêu tha thiết với đất nước TBN (Tây ban cầm).
Nhưng Lor-ca đâu phải là người nghệ sĩ sinh ra để nói những điều đơn
giản. ông muốn bộc lộ điều sâu sắc đến một ngày nào đó thi ca của
mình sẽ án ngữ, ngăn cản những người đến sau trong sáng tạo nghệ
thuật. Ông đã dặn cần phải biết chôn nghệ thuật của ông để đi tới.