I. Đọc văn bản
những tiếng đàn bọt nước
Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt
li-la li-la li-la
đi lang thang về miền đơn độc
với vầng trăng chếnh choáng
trên yên ngựa mỏi mòn
Tây Ban Nha
hát nghêu ngao
bỗng kinh hoàng
áo choàng bê bết đỏ
Lor-ca bị điệu về bãi bắn
chàng đi như người mộng du
tiếng ghi ta nâu
bầu trời cô gái ấy
tiếng ghi ta lá xanh biết mấy
tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan
tiếng ghi ta ròng ròng
máu chảy
không ai chôn cất tiếng đàn
tiếng đàn như cỏ mọc hoang
giọt nước mắt vầng trăng
long lanh trong đáy giếng
đường chỉ tay đã đứt
dòng sông rộng vô cùng
Lor-ca bơi sang ngang
trên chiếc ghi ta màu bạc
chàng ném là bùa cô gái Di-gan
vào xoáy nước
chàng ném trái tim mình
vàng lặng yên bất trợt

đắm trong cái đẹp của cuộc sống và nghệ thuật. Chàng thả hồn vào tiếng ghita nâu, tiếng ghita lá xanh
biết mấy. Màu nâu của vỏ đàn, mà của đất, màu xanh của tình yêu và cuộc sống. Bởi lẽ đối với người
TBN thì loại nhạc cụ này tự nhiên hể như hơi thở như nỗi buồn mênh mang, mà bất cứ người TBN nào
cũng đã hấp thụ cùng sữa mẹ, nó cũng hệt như tiếng hát ru con mà Lorca được những người phụ nữ láng
giềng hát cho nghe thủa ấu thơ. Chàng đối diện với tiếng ghita tròn bọt nước vỡ tan, tiếng ghi ta ròng
ròng máu chảy, đối diện với họng súng quân thù. Mà tâm hồn còn mải miết hướng về bầu trờ cô gái ấy,
hướng về tình yêu và cuộc sống dân chủ tươi đẹp không màng cái chết cận kề. Lá bùa ném trôi vào xoáy
nước khép lại cuộc đời người chiến sĩ chống Phát xít kiên cường. Những người yêu dấu của đất nước
TBN như tiếng đàn với âm thanh Lili thơm sắc hoa Tử Linh Hương thì mãi lan tỏa trên dòng sông cuộc
sống vĩnh hằng.
2/Giây phút bi phẫn của cuộc đời Lozca (Khổ 2+3)
- Ông bị bọn Phát xít sát hại rồi ném xác xuống giếng để phi tang . Với tính cách trung thực yêu tự do,
yêu cái đẹp và một tâm hồn tràn đầy khát vọng về cuộc sống tươi sáng cho nhân dân mình. Việc Lorca
đến với cuộc đấu tranh chống áp bức là tất yếu
- 1936 ông và một số người cùng chí hướng trong đó có cả các đảng viên cộng sản thành lập liên đoàn trí
thức chống Phát xít.
- 16/07/1936 ông trở về quê hương, để dự hội thánh. Đó cũng là những ngày bùng lên cuộc nội chiến giữa
lực lượng dân chủ TBN với lực lượng Phát xít phản động. Trên đường đi ông bị bọn phản động chặn-bắt.
Rồi bị sử bắn tại mảnh đất gần quê hương (Gốc cây Olive) vào một sáng 8/1936 cạnh gốc cây Olive. Cái
chết của Lorca là sự kiện gây chấn động lớn không chỉ ở TBN mà còn với toàn thế giới, không chỉ lúc
bấy giờ mà con âm vang tới nhiều năm sau.
- Thanh Thảo muốn phục sinh thời khắc bi tráng đó để tỏ sự ngưỡng mộ đau sót bằng hình ảnh biểu tượng
nghệ thuật Lorca qua một hình ảnh quen thuộc và độc đáo đàn Ghita, khổ 2 và 3 đã tập trung khắc họa ấn
tượng về cái chết bi phẫn của Lorca.
- Đối lập và nhân hóa là 2 hình tượng nghệ thuật nổi bật mà Thanh Thảo đã dùng trong bài thơ:
- Đối lập giữa khát vọng tự do của người nghệ sĩ với thế lực tàn ác của bọn Phát xít. Đối lập giữ tiếng
đàn, tiếng hát yêu đời vô tư, với hiện thực phũ phàng đến kinh hoàng, hiện thực đẫm máu. Áo choàng bê
bết đỏ, tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan, tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy. Trên tất cả là sự đổi lập giữa
tình yêu cái đẹp với nhưng thế lực dã man tàn bạo.
- Hình ảnh tiếng Ghita ròng ròng máu chảy, được tạo ra bằng nghệ thuật nhân hóa có sức ám ảnh rất đặc

tác giả và sự bất diệt của tiếng đàn Lorca. Những hình ảnh đó là: “giọt nước mắt vầng trăng” “long lanh
đáy giếng” “dòng sông” “lá bùa” “chiếc ghita nâu” . Lorca bị giết hại và bị ném thi thể xuống giếng. Ông
nằm đó long lanh như làn nước mắt khổng lồ, giọt nước mắt sáng trong khóc thương và ngợ ca người con
yêu quí của TBN. Ông nằm đó như vầng trăng long lanh soi tỏ một con người đã chết cho đất nước, cho
sợ phồn sinh của nền dân chủ.
- Hình ảnh đường chỉ tay đã đứt: ẩn dụ về số phận nghiệt ngã, nhắc tới chi tiết Lorca bị thủ tiêu, bị ném
xác xuống giếng, hình ảnh này cũng gợi số phận ngắn ngủi giữa dòng sông-dòng đời vô tận. Lorca bị thủ
tiêu, bị ném xác xuống giếng đó là vết thương mãi chưa lành ở TBN như báo chí phương Tây từng viết.
Và ghita chuyển màu bạc gợi cái chết và sự siêu thoát cái chết của Lorca trong niềm kính cẩn của mọi
người.
- Các hành động ném lá bùa, ném trái tim, bơi sang ngang cũng có ý nghĩa tượng trung cho một sự giã từ,
một sự chọn lựa di chúc: “hi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn ghi ta” của Lorca.Trong bài thơ ghi nhớ
được lấy làm đề từ của bài thơ của Thanh Thảo, như một chìa khóa ngầm hướng người đọc hiểu thông
điệp sâu sắc của bài thơ. Nó không chỉ bộc lộ tình yêu say đắm của Lorca với nghệ thuật với xứ sở Tây
Ban Cầm, mà còn có ý nghĩa sâu xa hơn. Cái chết thực sự của một nhà cách tân là khi những khát vọng
của anh ta không có ai tiếp tục. Nhưng cái chết đau đơn hơn của một nhà cách tân khi tên tuổi còn là cái
chết của anh được đưa lên bệ thờ và sự sáng tạo nghệ thuật của anh trở thành bức tường kiên cố cản trở sự
cách tân văn chương của những người đến sau.
Nhân danh lòng kính trọng Lorca hãy để Lorca có được sự giải thoát thực sự . Lorca bơi sang ngang trên
chiếc ghita màu bạc. Cây đàn ghita đã cùng bên Lorca hát lên lời hát Lo-xi-a. Trên khắp xứ sở TBN tươi
đẹp rực rỡ nắng trời thơm mát hoa cỏ, với những con người TBN phóng thoáng giờ đây chuyển màu bạc,
vĩnh biệt đi vào cõi bất tử, lời thơ chan chứa yêu thương, ngưỡng mộ đau sót, đồng cảm của nhà thơ VN.
Lorca chọn con đường đi và chấp nhận số phận của mình. Nhà thơ Thanh Thảo dường như đau sót
ngưỡng mộ cũng đồng tình với Lorca, ném trái tim mình và lặng yên bất chợt, nhưng tiếng hát tiếng đàn
thơm sắc hoa Tử Linh Hương, của người nghệ sĩ không chết lila, lila
III. Kết luận
1.Giá trị nghệ thuật
Bài đàn ghi ta của Lorca là bài thơ có cấu trúc cách tân vừa có cấu trúc tự sự, vừa có cấu trúc nhạc gồm
bè trầm và phần nhạc đệm của chuối âm ghita lila, lila, lila,…
Bài thơ có phong cách tượng trưng, pha màu sắc siêu thực gần gũi với phong cách thơ của Lorca. Đây là